ท้องอืด แน่นท้อง ...โรคกวนใจของใครหลายคน

ท้องอืด ท้องเฟ้อบ่อย อาหารไม่ย่อย...เขาเรียกว่าโรคดีสเปปเซียนะ

ท้องอืด...แน่นเฟ้อ...อึดอัด อาการน่ารำคาญที่เราเคยคิดว่าเป็นเพราะกินอิ่ม อาหารไม่ย่อย หรือท้องผูกธรรมดาเหล่านี้ รู้ไหมว่ามันคืออาการของโรคที่ชื่อว่าดีสเปปเซีย (Dyspepsia)

อาการก็คือ แน่นท้อง ปวดท้อง หรือรู้สึกไม่สบาย บริเวณท้องด้านบนส่วนกลางหรือบริเวณลิ้นปี่ ในหลายคนคนมักจะรู้สึก อิ่มเร็ว, ท้องอืด, ท้องเฟ้อ และเชื่อไหมว่าคนที่มีอาการโรค Dyspepsia นี้ พบบ่อยมากถึง 25% ของคนทั่วไป และส่วนใหญ่มีอาการเป็นๆ หายๆ เรื้อรัง จนอาจทำให้ใช้ชีวิตได้ไม่ราบรื่นเท่าที่ควร

สาเหตุโดยมากเกิดจาก...

นอกจากอาการดีสเปปเซียจะเป็นผลจากโรคเรื้อรังอื่น อย่างโรคกระเพาะและลำไส้เป็นแผล โรคตับอักเสบ หรือโรคด้านต่อมไธรอยด์แล้ว 2 สาเหตุนี้ก็มีผลกับอาการ
1. อาหาร: ผู้ป่วยหลายคนบอกว่า อาหารเหล่านี้มีผลให้เกิดอาการมากขึ้น เช่น อาหารรสจัด เผ็ดจัด เปรี้ยวจัด มะเขือเทศแอลกอฮอล์ อาหารมัน และกาแฟ

2. ยา: ประเภทที่ทำให้เกิดการระคายเคืองของทางเดินอาหารอย่าง ยาแก้ปวดกระดูก ยาคลายเส้น ยาปฏิชีวนะ ธาตุเหล็ก ยาความดันบางชนิด การหยุดยาสามารถทำให้อาการต่างๆ ดีขึ้นได้

ข้อสังเกตว่าอาจเป็นมากกว่าดีสเปปเซีย

ในผู้ป่วยโรค Dyspepsia นี้กว่า 50% ที่แพทย์สามารถตรวจพบสาเหตุ และรักษาให้อาการดีขึ้นได้ด้วยการทานยาและเปลี่ยนพฤติกรรม แต่อีกเกือบ 50% ของผู้ป่วย ที่หาสาเหตุของอาการไม่พบ เราเรียกผู้ป่วยกลุ่มนี้ว่า Functional Dyspepsia แพทย์จะทดลองรักษาด้วยการกินยาไปก่อน ยกเว้นผู้ป่วยจะมีลักษณะเสี่ยงต่อการมีโรคร้าย หรือ ไม่ตอบสนองต่อการรักษาด้วยยา เช่น กลืนลำบาก น้ำหนักลด เลือดออกในทางเดินอาหาร ตรวจพบเลือดในอุจจาระถ่ายอุจจาระ แพทย์ทำการส่องกล้องภายในทางเดินอาหารส่วนต้นซึ่งก็ทำได้ง่ายและปลอดภัย

อยากหาย...ต้องปรับพฤติกรรมตามนี้

งดบุหรี่ แอลกอฮอล์ ชา กาแฟ ช็อกโกแลต น้ำอัดลม ของมัน ของหวาน รสจัด

หลีกเลี่ยงยาที่ระคายเคืองทางเดินอาหาร (เช่น แอสไพริน ยาแก้ปวดข้อ)

กินอาหารให้ตรงเวลาทุกมื้อ และควรกินอาหารมื้อเย็นก่อนเวลาเข้านอนอย่างน้อย ๓ ชั่วโมง

ควรเคี้ยวอาหารให้ละเอียด อย่ารีบเร่ง อย่ากินจนอิ่มมากเกินไป

หลังกินอาหารอิ่ม อย่าล้มตัวลงนอน หรืออยู่ในท่าก้มงอตัว และอย่ารัดเข็มขัดแน่น

ถ้าน้ำหนักตัวมาก ควรลดน้ำหนัก

ถ้าเครียด ควรออกกำลังกายเป็นประจำ และหาวิธีผ่อนคลายความเครียด


นพ. สัญชัย ประเสริฐเพชรมณี
อายุรแพทย์โรคทางเดินอาหาร
ศูนย์ระบบทางเดินอาหารและส่องกล้อง
โรงพยาบาลพญาไท 3
 

 
 
 
 
 
 
 
ชื่อ-นามสกุล*
คำถาม/รายละเอียด
เบอร์โทรศัพท์
E-mail*

กรอกคำที่ปรากฎด้านบน