1. ง่าย ๆ ด้วย...การหมั่นตรวจเต้านมโดยวิธีดังต่อไปนี้

• อายุ 20 ปีขึ้นไป ควรเริ่มตรวจเต้านมด้วยตนเองเดือนละครั้งในช่วงหนึ่งสัปดาห์หลังจากหมดประจำเดือนในแต่ละเดือน (การตรวจเต้านมด้วยตนเองเป็นสิ่งแรกที่ช่วยในการป้องกันตนเองจากมะเร็งเต้านม เพราะเป็นการทำความคุ้นเคยกับเต้านมของตนเองเมื่อเกิดสิ่งผิดปกติขึ้นกับเต้านมจะสังเกตได้ง่าย)
• อายุ 35 ปีขึ้นไป ควรตรวจแมมโมแกรมเป็นพื้นฐาน และควรตรวจเป็นประจำทุก 2 ปี
• อายุ 40 ปีขึ้นไป ควรตรวจแมมโมแกรมทุกปี
• อายุ 50 ปีขึ้นไป ควรตรวจแมมโมแกรมทุก 1-2 ครั้งต่อปี
  (การตรวจแมมโมแกรม เป็นวิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันมะเร็งเต้านมเพราะสามารถค้นพบเซลล์มะเร็ง
  ได้ในระยะเริ่มแรก)

2. ง่าย ๆ ด้วย … การตรวจเต้านมด้วยตนเอง

       เป็นการตรวจที่ใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที ถ้าเราทำเป็นประจำจะเป็นการลงทุนทางสุขภาพที่มีความคุ้มค่ามาก ที่สุด โดย

• การตรวจเป็นประจำทุกเดือน
• ตรวจหลังประจำเดือนมา 7 – 10 วัน นับจากวันแรกของการมีประจำเดือน
• ตรวจวันเดียวกันของทุกเดือนถ้าคุณไม่มีประจำเดือนแล้ว

       วิธีการตรวจ

• ยืนหน้ากระจกแล้วดูที่เต้านมทั้ง 2 ข้าง แล้วสังเกตว่า ขนาด รูปร่าง สีผิว ตำแหน่งของเต้านม หัวนม เป็นอย่างไรและควรเทียบการเปลี่ยนแปลงกับเดือนก่อน
• หลังจากนั้นให้ยกแขนขึ้นเหนือศีรษะทั้ง 2 ข้าง แล้วดูที่เต้านมอีกครั้งค่อย ๆ หมุนตัวช้า ๆ เพื่อที่จะดูบริเวณด้านข้างของเต้านม
• มือเท้าเอวและโน้มตัวมาข้างหน้าเล็กน้อย ดูความเปลี่ยนแปลงซ้ำอีกครั้ง
• ใช้นิ้วมือบีบที่หัวนมเบา ๆ ดูว่า มีเลือด หนอง หรือน้ำไหลออกจากหัวนมหรือไม่
• เริ่มคลำเต้านม ให้คลำตั้งแต่กระดูกไหปลาร้าลงมา ใช้มือซ้ายคลำเต้านมข้างขวา ให้ใช้นิ้วชี้ นิ้วกลาง และนิ้วนางทั้ง 3 นิ้ว ค่อย ๆ กดลงบนผิวหนังเบา ๆ และกดแรงขึ้น จนกระทั่งสัมผัสกระดูกซี่โครง คลำเต้านมให้ทั่วทิศทาง การคลำทำได้หลายแบบ สิ่งที่สำคัญคือต้องคลำให้ทั่วเต้านมไปจนถึงบริเวณรักแร้ใต้วงแขน หลังจากนั้นให้เปลี่ยนคลำอีกข้างแบบเดียวกัน
• เมื่อเสร็จการคลำในท่ายืนแล้ว ให้เปลี่ยนเป็นคลำในท่านอน ใช้หมอนหนุนไหล่ข้างที่จะคลำ แล้วคลำซ้ำเหมือนท่ายืน

       การตรวจพบที่ต้องระวัง

• ก้อนเนื้อเต้านมหนากว่าปกติ Lump or thickening (Breast, underarm)
• ผิวหนังแดง หรือร้อน
• รูขุมขนใหญ่ขึ้นเหมือนผิวส้ม
• ผิวหนังบุ๋ม หรือมีการหดรั้ง
• มีการนูนของผิว
• ปวดกว่าปกติที่เคย
• คัน มีผื่น โดยเฉพาะบริเวณหัวนม และฐานรอบหัวนม
• หัวนมบุ๋ม
• การชี้ของหัวนมเปลี่ยนทิศทาง
• เลือดไหลออกจากหัวนม
• มีแผลที่หายยากของเต้านม หัวนม

“ถ้าตรวจพบอาการเหล่านี้ ควรรีบมาพบแพทย์เพื่อทำการตรวจโดยเร็ว”

สนับสนุนข้อมูลโดย
ผศ.พญ.เยาวนุช    คงด่าน (หัวหน้าศูนย์รักษ์เต้านม โรงพยาบาลพญาไท 2)

ติดต่อสอบถาม     
ศูนย์รักษ์เต้านม (Breast Care Center)
อาคาร 1 ชั้น 1 โทร. 0-2617-2444 ต่อ 4125,418