ค้นหา...บทความทางการแพทย์

ศูนย์การแพทย์

ตรวจพบก้อนนิ่วในถุงน้ำดี อย่าปล่อยทิ้งไว้ อาจเสี่ยง! มะเร็งถุงน้ำดี


ตรวจพบก้อนนิ่วในถุงน้ำดี อย่าปล่อยทิ้งไว้ อาจเสี่ยง! มะเร็งถุงน้ำดี


ถุงน้ำดี อวัยวะที่มีหน้าที่ในการกักเก็บน้ำดี เพื่อใช้ในการช่วยย่อยไขมัน และเมื่อสารประกอบในน้ำดีเกิดความไม่สมดุลกัน ก็จะทำให้เกิดตกตะกอนกลายเป็นก้อนนิ่ว ส่วนใหญ่พบโรคนี้ในผู้ที่อายุระหว่าง 40-60 ปี ซึ่งหากปล่อยไว้ไม่รักษาก็ทำให้เกิดความเสี่ยงที่จะมีการติดเชื้ออักเสบของถุงน้ำดี และมีความเสี่ยงที่จะเป็นมะเร็งถุงน้ำดี ดังนั้นสิ่งที่สำคัญคือรับการตรวจและรักษาให้ทันท่วงที

องค์ประกอบน้ำดีไม่สมดุล...ปัจจัยทำให้เกิด “นิ่วในถุงน้ำดี”

การที่องค์ประกอบน้ำดีไม่สมดุล เช่น สารประกอบบางชนิดมากหรือน้อยเกินไป เนื่องจากความผิดปกติของการเผาผลาญ หรือจากการติดเชื้อ ล้วนเป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดนิ่วในถุงน้ำดีได้ แล้วใน “น้ำดี” มีสารประกอบอะไรอยู่บ้าง? เรามาดูกัน..

  • น้ำ

  • คอเลสเตอรอล

  • ฟอสโฟลิพิด (Phospholipids) (ส่วนใหญ่จะเป็นเลซิติน)

  • บิลิน (Bilin) หรือรงควัตถุน้ำดี (บิลิรูบินไดกลูโคโรไนด์ (bilirubin diglucoronoide))

  • เกลือน้ำดี (โซเดียมไกลโคโคเลตและโซเดียมทอโรโคเลต)

  • ไบคาร์บอเนตไอออน

กลุ่มเสี่ยงที่มีโอกาสเกิดนิ่วในถุงน้ําดีได้มากกว่ากลุ่มอื่นๆ

  • เพศหญิงอายุมากกว่า 40 ปี

  • คนในครอบครัวเคยเป็นโรคนิ่วในถุงน้ำดี

  • มีน้ำหนักตัวมาก (ค่าดัชนีมวลกายมากกว่า 25) ในบางรายมีน้ำหนักลดลงมากในช่วงเวลาสั้นๆ

  • มีบุตรหลายคน / ตั้งครรภ์

  • ใช้ยาลดระดับคอเลสเตอรอล

  • มีประวัติเป็นโรคเบาหวาน

  • รับประทานยาคุมกำเนิดหรือฮอร์โมนทดแทน

  • พฤติกรรมการรับประทานอาหารที่มีไขมันและมีแคลอรี่สูง กากใยอาหารน้อย

เสี่ยง “นิ่วในถุงน้ำดี” หรือไม่? ตรวจให้รู้ได้ด้วยวิธีนี้..

  • ซักประวัติอาการและการตรวจร่างกาย

  • ตรวจเลือดดูการทำงานของตับ

  • อัลตร้าซาวนด์ช่องท้องส่วนบน

  • ส่องกล้องตรวจรักษาท่อทางเดินน้ำดีและตับอ่อน (endoscopic retrograde cholangiopancreatography: ERCP) ซึ่งจะทำในกรณีที่สงสัยว่ามีนิ่วในท่อน้ำดี

  • Magnetic Resonance Cholangiopancreatography หรือ MRCP เป็นการตรวจหาความผิดปกติของท่อทางเดินน้ำดีด้วยเครื่อง MRI

ซึ่งในการตรวจอัลตร้าซาวนด์แล้วพบว่ามีก้อนนิ่วในถุงน้ำดีนั้น สามารถแบ่งการรักษาออกเป็น 2 กรณีคือ..

กรณี..ตรวจอัลตร้าซาวนด์พบก้อนนิ่วในถุงน้ำดี แต่ไม่มีอาการอื่นร่วม

หากแพทย์ตรวจพบก้อนติ่งเนื้อ แพทย์จะส่งวินิจฉัยเพิ่มเติม เช่น ส่งตรวจเลือด ตรวจปัสสาวะ ในกรณีที่ก้อนเนื้อมีขนาดเล็ก และคนไข้ไม่มีอาการอื่นๆร่วม แพทย์จะให้คนไข้มาพบแพทย์เพื่อติดตามอาการเป็นประจำอย่างน้อยทุก 6 เดือนหรือ 1 ปี

กรณี..ตรวจอัลตร้าซาวนด์พบนิ่วในถุงน้ำดี และมีอาการอื่นร่วม

โดยอาการร่วมที่พบบ่อย ได้แก่..

  • ปวดท้องอย่างรุนแรงโดยเฉพาะบริเวณช่องท้องส่วนบนหรือด้านขวา โดยมีระยะเวลาปวดตั้งแต่ 15 นาทีถึงหลายชั่วโมง และอาจมีอาการปวดร้าวไปยังบริเวณกระดูกสะบักหรือบริเวณไหล่ด้านขวา

  • คลื่นไส้ อาเจียน

  • อาการทางระบบทางเดินอาหารอื่นๆ เช่น ท้องอืด ท้องเฟ้อ อาหารไม่ย่อย แสบร้อนที่ยอดอก มีลมในกระเพาะอาหาร โดยเฉพาะเสียดแน่นท้องบริเวณลิ้นปี่หลังรับประทานอาหารมัน

  • หากมีอาการของถุงน้ำดีอักเสบเฉียบพลัน จะทำให้มีไข้ ปวดท้องใต้ชายโครงขวา และอาจมีอาการตัวเหลืองตาเหลือง ปัสสาวะมีสีเข้มได้

แนวทางการรักษานิ่วในถุงน้ำดี

  1. การผ่าตัดถุงน้ำดีโดยการส่องกล้อง (laparoscopic cholecystectomy)

  2. การส่องกล้องตรวจรักษาท่อทางเดินน้ำดีและตับอ่อน (endoscopic retrograde cholangiopancreatography: ERCP) ในกรณีที่มีนิ่วในท่อน้ำดีร่วมด้วย

  3. การผ่าตัดถุงน้ำดีแบบเปิดหน้าท้อง

  4. การผ่าตัดนิ่วในถุงน้ำดีผ่านช่องคลอด (Trans Vagina Cholecystectomy)

ผ่าตัดเปิดหน้าท้อง Vs ผ่าตัดส่องกล้อง มีข้อแตกต่างกันอย่างไรบ้าง

ปัจจัยที่ต้องคำนึงถึง ผ่าตัดเปิดหน้าท้อง ผ่าตัดส่องกล้อง
ปริมาณการเสียเลือดขณะผ่าตัด เสียเลือดมากกว่า เสียเลือดน้อยกว่า
ขนาดของแผล 12 - 20 เซนติเมตร ขนาด 6 - 8 มิลลิเมตร
จำนวน 3 - 4 รู
ความเจ็บปวดหลังผ่าตัด มาก น้อย
เวลาพักฟื้นในโรงพยาบาล นานกว่า สั้นกว่า
เวลาพักฟื้นที่บ้านจนไปทำงานได้ตามปกติ 4 - 6 สัปดาห์ 2 - 3 สัปดาห์

การดูแลตนเองหลังผ่าตัด

โดยทั่วไปเมื่อการผ่าตัดไม่มีภาวะแทรกซ้อน ผู้ป่วยอาจนอนพักรักษาตัวใน 1-2 วัน และสามารถกลับบ้านไปพักฟื้นประมาณ 1 สัปดาห์ ในการผ่าตัดส่องกล้องซึ่งมีแผลขนาดเล็กที่ผนังหน้าท้อง 3-4 แผล การดูแลแผลจึงไม่ได้ยุ่งยาก ซึ่งบางรายใช้ผ้าปิดแผลชนิดกันน้ำไว้และมาพบแพทย์เพื่อดูแลแผลตามนัด


อ่านบทความที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม
ล้ำกว่าเดิมอีก...ผ่านิ่วในถุงน้ำดีผ่านช่องคลอด ไม่ต้องมีแผลหน้าท้องอีกต่อไป
ก้าวอีกขั้น “ผ่าตัดนิ่วในถุงน้ำดี” จากแผลจิ๋ว สู่ไร้แผล
แสบร้อนยอดอก อีกหนึ่งอาการเตือนจาก “โรคนิ่วในถุงน้ำดี”



ศัลยกรรมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญการผ่าตัดส่องกล้อง
โรงพยาบาล พญาไท 2

Rate this article : ตรวจพบก้อนนิ่วในถุงน้ำดี อย่าปล่อยทิ้งไว้ อาจเสี่ยง! มะเร็งถุงน้ำดี

Posted by : Phyathai Hospital

    Review :

แพทย์

ปรึกษาแพทย์ออนไลน์

โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย
ข้อมูลส่วนตัวของคุณจะถูกเก็บรักษาไว้เป็นความลับอย่างเข้มงวดเพื่อความเป็นส่วนตัวของคุณ

บทความที่เกี่ยวข้อง