สถิติมะเร็งเต้านมในสตรีไทยเพิ่มมากขึ้น

ตอนที่ 2 : การผ่าตัดแบบ Sentinel node ร่วมกับการเสริมทรวงอก

      การรักษามะเร็งเต้านมด้วยการผ่าตัด แต่เดิมการผ่าตัดที่ทำกันมาเป็นเวลานาน คือ การตัดเต้านมร่วมกับการเลาะต่อมน้ำเหลืองรักแร้  ผลกระทบต่อผู้ป่วยที่เข้ามารับการรักษาด้วยวิธีการนี้สูงมากทั้งร่างกายและจิตใจ เต้านมเป็นอวัยวะที่สำคัญของผู้หญิง การสูญเสียภาพลักษณ์ ความมั่นใจในตนเองอาจมีส่วนทำให้สัมพันธภาพในชีวิตคู่ลดลง  การผ่าตัดด้วยวิธีสมัยใหม่ จำเป็นต้องคำนึงถึงผลกระทบเหล่านี้ด้วย นอกจากนี้ การเลาะต่อมน้ำเหลืองแบบเดิม อาจทำให้แขนข้างนั้นบวมได้หากพบน้ำเหลืองที่อุดตัน ต้องดูแลเป็นพิเศษในรายที่เป็นมากๆ อาจสูญเสียการทำงานของแขนข้างนั้นไปเลย หรือที่ร้ายที่สุด คือ การเป็นมะเร็งของระบบท่อน้ำเหลืองในภายหลัง ซึ่งเป็นมะเร็งที่รักษาไม่ได้ ดังนั้นเมื่อ ผู้ป่วยต้องประสบกับตนเอง หรือ ญาติที่เป็นมะเร็ง การเลือกวิธีการผ่าตัดที่เหมาะสม นอกจากจะทำให้โรคหายขาดแล้ว ยังทำให้มีคุณภาพชีวิตที่ดี

     คงต้องมองการผ่าตัดออกเป็นสองส่วน คือ เต้านม และต่อมน้ำเหลืองรักแร้ ในการผ่าตัดเต้านมในรายที่ก้อนไม่ใหญ่มากนัก มีอยู่ตำแหน่งเดียว สามารถทำการผ่าตัดด้วยวิธีการ ผ่าตัดแบบเก็บเต้านมร่วมกับการฉายแสง   ส่วนในรายที่ก้อนใหญ่มาก หรือมีก้อนมะเร็งกระจายหลายจุด ไม่สามารถที่จะทำการผ่าตัดและเก็บเต้านมได้ จำเป็นต้องผ่าตัดแบบตัดเต้านมออกทั้งหมด แพทย์ก็สามารถทำการ ทำเต้านมนั้นขึ้นมาใหม่ได้ทันทีในการผ่าครั้งเดียวกัน โดยสิ่งที่นำมาทำเต้านมใหม่ อาจมาจากกล้ามเนื้อไขมันบริเวณท้องน้อยหรือจากหลัง ในรายที่ไม่สามารถใช้เนื้อผู้ป่วยมาทำเต้านมใหม่ ก็ยังสามารถใช้เป็นถุงซิลิโคน หรือถุงน้ำเกลือเสริมเข้าไปได้ การผ่าตัดทุกวิธีมีการวิจัยเป็นจำนวนมากออกมาให้ข้อมูลสนับสนุนว่า ทำได้อย่างปลอดภัย

        ส่วนการเลาะต่อมน้ำเหลืองที่รักแร้ ปัจจุบัน มีทฤษฎีใหม่ที่พบว่า มะเร็งจากเต้านม เมื่อไปที่ต่อมน้ำเหลืองรักแร้ง จะมีต่อมน้ำเหลืองชุดหนึ่งที่จะรับเซลล์มะเร็งเป็นกลุ่มแรก แล้วจึงจะกระจายไปยังต่อมน้ำเหลือง อื่นๆ ต่อมน้ำเหลืองชุดนี้ เรียกว่า ต่อมน้ำเหลืองเซนติเนล ถ้าเราสามารถหาต่อมน้ำเหลืองเซนติเนลให้พบ แล้วนำไปตรวจว่ามีเซลล์มะเร็งหรือไม่ ถ้าไม่มีเซลล์มะเร็ง ก็ไม่มีความจำเป็นที่จะต้องไปเจาะต่อมน้ำเหลืองที่เหลือ ในวิธีการหาต่อมน้ำเหลืองเซนติเนล ศัลยแพทย์จะฉีดสารพิเศษเข้าไปบริเวณเต้านม แล้วตามไปดูว่า มันวิ่งไปที่ต่อมน้ำเหลืองต่อมไหนเป็นต่อมแรก แล้วนำต่อมน้ำเหลืองนั้นไปตรวจโดยพยาธิแพทย์อย่างละเอียดหาเซลล์มะเร็ง ถ้าหาไม่พบ ก็ไม่ต้องเลาะต่อมน้ำเหลืองที่เหลือโดยไม่จำเป็น

     เห็นได้ว่าการผ่าตัดรักษามะเร็งเต้านมมีความก้าวหน้าไปอย่างมาก ต้องใช้ศัลยแพทย์ที่มีความชำนาญมากขึ้นกว่าสมัยก่อน เช่น ศัลยแพทย์ที่ชำนาญเรื่องเต้านม (Breast Surgeon) จะทำให้ผู้ป่วย นอกจากหายจากโรคแล้ว ยังไม่ต้องสูญเสียเต้านม และไม่สูญเสียหน้าที่การทำงานของแขนด้านนั้น

     ข้อมูลจาก ผู้ช่วยศาสตราจารย์ แพทย์หญิงเยาวนุช  คงด่าน ภาควิชาศัลยศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี

หนังสือพิมพ์ เดลินิวส์
16 ธ.ค.50