ก็...ลมมันเย็น

       ก็ ลมมันเย็น........ เป็นคำฮิตติดปากใครหลายๆคน บางท่านก็แล้วมันเกี่ยวอะไรกับเรื่องที่เรากำลังคุยกัน
เพราะเป็นโฆษณาที่โด่งดังเกี่ยวกับเรื่องริดสีดวงทวาร และสำหรับคนที่เคยผ่านช่วงเวลาเหล่านั้น หรือกำลังมี
อาการเจ็บทวารหนักอยู่ในขณะนี้  คงเข้าใจได้อย่างลึกซึ้งว่ามันทรมานเพียงใด ต่อให้ต้องยืนเป็นชั่วโมงๆ ก็ยัง
ดีกว่าต้องนั่งแค่ประเดี๋ยวประด๋าว

       หลายๆ คน อาจดูเสียบุคลิกที่ดีไป เพียงเพราะอาการเจ็บทวารหนัก (anal pain) บางคนถึงกับนอนไม่ได้
ทำงานไม่ได้ ถ่ายไม่ออก รวมถึงความลำบากและทุกข์ทรมานขณะนั่งบนพื้นแข็ง

       การรับความรู้สึกเจ็บปวดที่ทวารหนักพบได้ในตำแหน่งทวารหนักภายนอก ส่วนทวารหนักด้านในลึกเกิน
กว่า 2 เซนติเมตรมักไม่มีความรู้สึกเจ็บปวด ดังนั้นอาการปวดจึงเกิดจากสิ่งใดๆ ก็ตามที่มากระทบบริเวณทวาร
หนักส่วนนอกหรือกล้ามเนื้อบริเวณนั้น

       อาการเจ็บทวารหนักมาจากหลายสาเหตุด้วยกัน ที่พบบ่อยได้แก่ ฝี แผลขอบทวาร ริดสีดวงทวารชนิดที่มี
อาการบวมหรือโผล่ออกมาด้านนอกและไม่สามารถดันกลับเข้าไปในทวารหนักได้ซึ่งเรียกว่า ริดสีดวงภายนอก
(external hemorrhoid)  ถ้าเกิดจากหลอดเลือดที่อยู่ลึกเข้าไปปูดพองเรียกว่า ริดสีดวงภายใน (internal hemo
rrhoid) ส่วนอาการเจ็บทวารที่มีสาเหตุจากมะเร็ง มักพบได้น้อย

รูปริดสีดวงทวารหนัก

       ฝีที่ทวารหนักพบได้ค่อนข้างบ่อย เริ่มต้นด้วยอาการเจ็บบริเวณทวารหนัก เริ่มจากน้อยๆ ก่อนแล้วมีอาการ
ปวดมากขึ้นใน 1-2 วัน โดยจะปวดตลอดเวลา ผู้ป่วยบางรายอาจมีไข้ร่วมด้วยบางครั้งฝีอาจอยู่ภายในทำให้
ตรวจไม่พบจากภายนอก และเมื่อเป็นฝีจำเป็นต้องระบายหนองออกเพื่อไม่ให้หนองกัดเซาะ ลุกลามไปสู่
บริเวณอื่นซึ่งทำให้การรักษายากขึ้น

       แผลที่ขอบทวารหนักจะทำให้ปวดเวลาถ่ายอุจจาระ อาจมีเลือดออกเล็กน้อยหรือเพียงติดกระดาษชำระ
ริดสีดวงทวารหนักชนิดที่ทำให้เกิดอาการปวดจะเป็นชนิดที่โผล่ออกมาอยู่ด้านนอก ดันกลับเข้าไปไม่ได้ ทำ
ให้บวมปวดมากเวลาสัมผัส จำเป็นต้องได้รับการรักษา

รูปฝีทวารหนัก

       สำหรับมะเร็งที่ทำให้เกิดอาการปวด จะเป็นมะเร็งที่อยู่ในตำแหน่งตื้นบริเวณปากทวารหนัก หรือทวารหนัก
ส่วนปลาย ซึ่งลุกลามมาถึงบริเวณทวารหนักด้านนอก ส่วนมะเร็งทวารหนักด้านในหรือบริเวณใกล้เคียง อาจมี
ความรู้สึกเพียงปวดถ่วงหรือรู้สึกถ่ายไม่หมด ถ่ายไม่สุด ทำให้มีความรู้สึกอยากถ่ายตลอดเวลาแต่ถ่ายไม่ออก
อาจมีอาการถ่ายเป็นเลือดหรือไม่มีก็ได้

       ที่กล่าวมาทั้งหมด ของข้อสังเกตุต่างๆ แต่ไม่ว่าอาการปวดจะเกิดจากสาเหตุใดก็ตาม จำเป็นต้องได้รับ
การตรวจแต่เริ่มแรก เพื่อหาสาเหตุที่ถูกต้องเพื่อการรักษาที่ดีต่อไป

รูปมะเร็งทวารหนัก

       “เคล็ดลับการบรรเทาอาการปวดอย่างง่ายๆที่สามารถทำได้เอง“
           - นั่งแช่ในน้ำอุ่นจัดที่อุณหภูมิ 110 – 115 องศาฟาเรนไฮท์ ครั้งละ 15 นาทีวันละ 2-3 ครั้ง  
           - ควรดื่มน้ำให้ได้วันละ 6-8 แก้ว เพื่อป้องกันท้องผูกและช่วยให้อุจจาระไม่แข็งตัว ซึ่งจะทำให้เจ็บเวลา
ถ่ายและอาจครูดเป็นแผลใหญ่ขึ้น
           - ทานอาหารที่มีกากใยสูง เช่น ผลไม้ ผักใบเขียวหรือขนมปังธัญพืช ลดแรงดันของหลอดเลือดเวลา
เบ่งอุจจาระ
           - ออกกำลังกายด้วยการว่ายน้ำ การออกกำลังกายเป็นวิธีนึงที่จะช่วยให้ลำใส้เคลื่อนไหวเป็นปกติซึ่งมี
ผลต่อการขับถ่าย แต่ก็ควรหลีกเลี่ยงการออกกำลังอย่างการยกน้ำหนัก เพราะจะทำให้เจ็บปวดที่ทวารหนักมาก
ขึ้น การว่ายน้ำเป็นสิ่งที่ดีเพราะร่างกายไม่ต้องรองรับน้ำหนัก เทนนิสก็ช่วยได้ แต่ไม่แนะนำให้เล่นสควอทหรือ
กีฬาที่จะไปเพิ่มแรงดันกล้ามเนื้อบริเวณทวารหนัก รู้ข้อมูลเบื้องต้นอย่างนี้แล้ว จะนิ่งนอนใจ ไม่รีบไปปรึกษา
คุณหมอเพื่อจะได้ไม่ต้องเป็นพระเอก นางเอกโฆษณา ก็ลมมันเย็นได้อย่างไร

รศ.นพ.บรรลือ เฉลยกิตติ
ศัลยแพทย์ระบบลำไส้ใหญ่และทวารหนัก
                                                คลินิกโรคลำไส้ใหญ่และทวารหนัก  รพ.พญาไท 2