การประเมินความเสี่ยงการเกิดโรคหลอดเลือดแดงอุดตัน (ABI)

การศึกษาทางวิทยาศาสตร์ในปัจจุบันทำให้เรารู้ว่า การเกิดหลอดเลือดแดงแข็ง(Atherosclerosis) เกิดขึ้นตั้งแต่วัยเด็ก และจะเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ ตามอายุที่มากขึ้น ในผู้ใหญ่ เราจะพบโรคนี้ได้ 12 % และ มากขึ้น เป็น 20% - 30% ในผู้ที่มีอายุมากกว่า 75 ปี , จนเมื่อมีอายุมากกว่า 85 ปี จะพบโรคหลอดเลือดแดงอุดตันในจำนวนที่มากถึง 50% - 60% เลยทีเดียว

นอกจากนี้การตรวจพบโรคนี้จะมากขึ้น เมื่อมีปัจจัยเสี่ยงบางอย่างร่วมด้วย อันได้แก่ การสูบบุหรี่ , เบาหวาน , ไขมันในเลือดสูง และความดันโลหิตสูง ซึ่งในผู้ป่วยบาหวานนั้น จะพบโรคนี้มากถึง 30 % ซึ่งหมายถึงว่า เราจะพบโรคหลอดเลือดอุดตันเพียง 1 ราย , เมื่อทำการตรวจผู้ป่วยเบาหวานเพียง 3 ถึง 4 ราย เท่านั้น ทุกๆคนอยากมีอายุที่ยืนยาว , ที่ปราศจากความเจ็บป่วย หรือ เจ็บปวดแต่เจ้าโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตันนี้เอง อาจทำลายความหวังของเราได้ ประเด็นที่หนึ่ง คือมีความเจ็บปวด (ขา) จากโรคนี้โดย เมื่อเกิดภาวะหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน เนื้อเยื่อต่าง ๆ ของขาและปลายเท้า ก็จะมีเลือดเลี้ยงไม่พอ ในช่วงแรกของโรค จะเป็นเฉพาะเมื่อออกกำลัง แต่เมื่อโรคเป็นมาก จะเกิดอาการปวดแม้แต่ในเวลานอนพักอยู่ บางรายเป็นมากก็จะพบว่า ปวดขา , ปลายขาเขียว, เย็น ผู้ป่วยบางรายอาจถึงขั้นต้องตัดขาหรือเท้า ประเด็นที่สองที่จะกล่าวถึงคือ ภาวะเจ็บป่วยที่ตามมากับโรคหลอดเลือดแดงอุดตัน คือการมีอายุขัยที่สั้นลง

เนื่องจากผู้ป่วยที่มีโรคหลอดเลือดแดงอุดตันขั้นรุนแรงจะเกิดการตายจากโรคหัวใจถึงปีละ 25 % หรือ หมายถึงในผู้ป่วย 4 คน จะเกิดการเสียชีวิต1 คน มีข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ชัดเจนทำให้เรารู้ว่า 75% ของผู้ป่วยโรคนี้จะไม่มีอาการ และจะเกิดอาการของโรคได้แก่ ปวดน่อง , ปวดสะโพกเวลาเดิน หรือปลายเท้าเย็น เพียง 25% ของผู้ป่วย การสอบถามประวัติหรือแม้แต่ร่วมกับการตรวจขั้นต้นของแพทย์ ก็ยังไม่แม่นยำเพียงพอ จึงนำไปสู่การตรวจวัดโดยใช้เครื่องมือเพื่อเปรียบเทียบระดับความดันเลือดซิสโตลิค จากหลอดเลือดแดงที่ข้อเท้า
เปรียบเทียบกับความดันซิสโตลิคของหลอดเลือดแดงที่แขน ซึ่งค่าที่ได้เรียกว่า Ankle brachial index (ABI) หลังจากที่มีการใช้ค่า ABI เพื่อเป็นการตรวจค้นหาโรคหลอดเลือดแดงอุดตันตั้งแต่แรกเริ่ม ปัจจุบันการตรวจหา ABI เป็นมาตรฐานของการตรวจหาโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตันไปแล้ว ใช้เวลารวดเร็ว และค่าที่ได้มีความน่าเชื่อถือสูง ปัจจุบันเครื่องตรวจ ABI รุ่นใหม่ๆ สามารถแสดงคลื่นที่เกิดขึ้นได้ ทำให้ประสิทธิภาพการตรวจยิ่งสูงขึ้นไปอีกครับ