យើងជាញឹកញាប់ស្តាប់ឃើញពាក្យ “សារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីដង់” ឬ អង់ទីអុកស៊ីដង់ (Antioxidant) ពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយផ្សេងៗ ប៉ុន្តែមានមនុស្សជាច្រើននៅតែមិនដឹងថា អុកស៊ីដង់ និងសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីដង់មានអ្វីខ្លះ? មកពីណា? ហើយមានអត្ថប្រយោជន៍ចំពោះរាងកាយពិតមែនទេ? ថ្ងៃនេះយើងនឹងមកដោះស្រាយសំណួរនិងស្គាល់គ្នា។
អុកស៊ីដង់ (Free Radicals) គឺជាម៉ូលេគុលឬអាតូមដែលបាត់បង់អេឡិចត្រុងធ្វើឲ្យមានភាពមិនស្ថិរភាពថាមពលនៅក្នុងខ្លួនវា ដូច្នេះវាបង្កើតឲ្យមានប្រតិកម្មប្រមាញ់អេឡិចត្រុងពីម៉ូលេគុលផ្សេងៗ ដែលបណ្តាលឲ្យរចនាសម្ព័ន្ធម៉ូលេគុលផ្សេងៗផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខុសប្រក្រតី។ អុកស៊ីដង់អាចកើតមានពីកត្តាផ្ទៃក្នុងនិងក្រៅរាងកាយដូចខាងក្រោម៖
- អុកស៊ីដង់ក្នុងរាងកាយភាគច្រើនមកពីដំណើរការបំលែងអាហារនៅក្នុងកោសិកាដើម្បីបង្កើតថាមពល នៅឯកតាតូចក្នុងកោសិកាដែលមានឈ្មោះថា មីតូខុងឌ្រីយ៉ា (Mitochondria) ដូច្នេះបើយើងបរិច្ឆេទអាហារច្រើនលើសតម្រូវការ រាងកាយនឹងបង្កើតដំណើរការបំលែងថាមពលច្រើនឡើង ហើយអ្វីដែលបណ្តាលមកគឺមានអុកស៊ីដង់ច្រើនឡើង។
- អុកស៊ីដង់ដែលកើតមានពីកត្តាការជំរុញក្រៅ និងបណ្តាលឲ្យមានអុកស៊ីដង់ច្រើនឡើងក្នុងរាងកាយរួមមាន៖ កាំរស្មី UV, ធូលីមេគុណ, ការជក់បារី, ការឆ្លងមេរោគបាក់តេរីឬវីរុស, ការបរិច្ឆេទអាហារប្រភេទចៀន បំពង ឬអាំង, រួមទាំងស្ថានភាពតានតឹងទាំងផ្លូវកាយ (អត់គេង អត់អាហារ ដើម្បីបន្ថយទម្ងន់ ហាត់ប្រាណយ៉ាងខ្លាំង) និងផ្លូវចិត្ត។
ពេលមានអុកស៊ីដង់កើតឡើង រាងកាយយើងមានមេកានិចក្នុងការប្រយុទ្ធឬបំបាត់ពុលទាំងនេះដោយបង្កើត “សារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីដង់ ឬ Antioxidants” ដើម្បីប្រឆាំង។ ប៉ុន្តែបើពេលណាដែលរាងកាយមានអុកស៊ីដង់ច្រើនលើសសមត្ថភាពរបស់សារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីដង់ក្នុងការគ្រប់គ្រង អុកស៊ីដង់អាក្រក់នោះនឹងចាប់ផ្តើមរំខាននិងបំផ្លាញកោសិកានានាក្នុងរាងកាយយ៉ាងយឺតដោយដែលយើងមិនទាន់ដឹង។ ស្ថានភាពនេះហៅថា “Oxidative Stress” ហើយអ្វីដែលបណ្តាលមកគឺជាជំងឺដែលកើតពីការធ្លាក់ចុះនៃសរីរាង្គផ្សេងៗដូចជា ជំងឺបេះដូង, ជំងឺទឹកនោមផ្អែម, សំពាធឈាមខ្ពស់, ជាតិខ្លាញ់ក្នុងឈាមខ្ពស់, ការធ្លាក់ចុះនៃខួរក្បាល, ការជ្រាបភ្នែក, ជំងឺទម្ងន់ពេក ឬរហូតដល់ជំងឺមហារីក។
ដូច្នេះ ប្រសិនបើមិនចង់ឲ្យរាងកាយធ្លាក់ចុះឬមើលទៅចាស់មុនពេលវ័យ យើងគួរតែប្រញាប់ការពារមុនពេលកោសិកាត្រូវបានបំផ្លាញ ដោយការជៀសវាងកត្តាជំរុញដែលបង្កើតអុកស៊ីដង់ដូចបានរៀបរាប់ខាងលើ និងបន្ថែមបរិមាណសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីដង់ពីការបរិច្ឆេទបន្លែ និងផ្លែឈើដែលមានវីតាមីន, ធាតុរ៉ែ និងហ្វីតូណូទ្រីយ៉ង់ជាច្រើនប្រភេទ។ សម្រាប់ជម្រើសក្នុងការថែទាំសុខភាពដែលមានការបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ជាងនេះ ជាមួយបច្ចេកវិទ្យាទំនើប យើងអាចពិនិត្យកម្រិតសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីដង់នីមួយៗដូចជា វីតាមីន A, C, E, Lycopene, Beta-Carotene និង CoenzymeQ10 ជាដើម ដែលនឹងជួយឲ្យយើងជ្រើសរើសបន្ថែមសារធាតុអាហារដែលចាំបាច់ និងមានអត្ថប្រយោជន៍ក្នុងការការពារជំងឺបានយ៉ាងត្រឹមត្រូវ និងមានប្រសិទ្ធភាព។
វេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ែតឆណន លឺតឈុនហាឃៀត
វេជ្ជបណ្ឌិតមជ្ឈមណ្ឌលវេជ្ជសាស្ត្រការពារការចាស់
មន្ទីរពេទ្យភយ៉ាថៃ 3
