តើអ្នកគួរពិនិត្យសុខភាពបេះដូងអ្វីខ្លះ? ការដឹងពីការធ្វើតេស្តទាំងអស់នឹងជួយអ្នកការពារជំងឺបេះដូងបានទាន់ពេលវេលា។

ហេតុអ្វី “ការត្រួតពិនិត្យសុខភាពបេះដូង” មានសារៈសំខាន់ជាងដែលគិត

ជំងឺបេះដូងនៅតែជាមូលហេតុសំខាន់នៃការស្លាប់ចម្បងរបស់ប្រជាជនខ្មែរ ហើយភាគច្រើនត្រូវបានហៅថា “គ្រោះថ្នាក់ស្ងាត់” ព្រោះជាច្រើនដងគ្មានរោគសញ្ញាជាមុន។ ការត្រួតពិនិត្យសុខភាពបេះដូងគឺជាឧបករណ៍សំខាន់ដែលជួយ

• វាយតម្លៃហានិភ័យជំងឺបេះដូង
• ស្វែងរកកំហុសបញ្ហាតាំងពីដំណាក់កាលដំបូង
• រៀបចំផែនការការពារមុនពេលមានជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ

ដោយវេជ្ជបណ្ឌិតនឹងជ្រើសរើសការត្រួតពិនិត្យតាមអាយុ ហានិភ័យ និងរោគសញ្ញារបស់មនុស្សនីមួយៗ

ត្រួតពិនិត្យសុខភាពបេះដូងមានអ្វីខ្លះ ?

1. ត្រួតពិនិត្យរលកអគ្គិសនីបេះដូង (Electrocardiogram : ECG / EKG)

ការត្រួតពិនិត្យមូលដ្ឋានសម្រាប់ការស្ក្រីន

• ត្រួតពិនិត្យការប្រតិបត្តិរបស់អគ្គិសនីបេះដូង
• ចំណាយពេលត្រឹម 5–10 នាទី
• មិនឈឺ មិនចាំបាច់ត្រៀមខ្លួន

ជួយឲ្យរកឃើញ

• បេះដូងបេះដូងមិនទៀងទាត់
• សភាពសាច់ដុំបេះដូងខ្វះឈាម
• សភាពបេះដូងធំ

2. អាល់ត្រាសោនបេះដូង (Echocardiogram : Echo)

ត្រួតពិនិត្យដោយរលកសំឡេងដើម្បីមើលរចនាសម្ព័ន្ធបេះដូងជាពេលវេលាពិត

• ឃើញការបង្វិលបេះដូង
• ត្រួតពិនិត្យស្លាបបេះដូង និងបន្ទប់បេះដូង

ជួយឲ្យរកឃើញ

• សភាពបេះដូងធំ
• ស្លាបបេះដូងរលាក/ស្ទះ
• ការប្រតិបត្តិរបស់បេះដូងមិនធម្មតា

3. ការប្រឡងសមត្ថភាពបេះដូងពេលហាត់ប្រាណ (Stress Test / Exercise Test)

ត្រួតពិនិត្យការប្រតិបត្តិរបស់បេះដូង “ពេលខិតខំ” ដើម្បីវាយតម្លៃសភាពខ្វះឈាម

• ដើរលើខ្សែដង្ហើម (Treadmill) ឬប្រើថ្នាំជំនួស
• វាស់ចង្វាក់បេះដូង សំពាធឈាម និងរលកអគ្គិសនីបេះដូងពេលខិតខំ

ជួយឲ្យរកឃើញ

• សរសៃឈាមបេះដូងស្ទះ
• បេះដូងខ្វះឈាមពេលខិតខំ
• សមត្ថភាពបេះដូង

4. ការត្រួតពិនិត្យឈាម (Blood Test)

ជួយស្ក្រីនហានិភ័យមុនមានជំងឺបេះដូង ទោះបីមិនមែនការត្រួតពិនិត្យបេះដូងដោយផ្ទាល់ក៏ដោយ ប៉ុន្តែ “សំខាន់ណាស់” សម្រាប់វាយតម្លៃហានិភ័យដូចជា

• ខ្លាញ់ក្នុងឈាម (LDL, HDL, Cholesterol)
• ស្ករនៅក្នុងឈាម (ហានិភ័យជំងឺទឹកនោមផ្អែម)
• Cardiac biomarkers

5. ឧបករណ៍តាមដានរលកបេះដូង 24 ម៉ោង (Holter Monitor)

• ពាក់ឧបករណ៍ 24–48 ម៉ោង
• ថតការបេះដូងបេះដូងជាបន្ត

សមស្របសម្រាប់

• អ្នកមានរោគសញ្ញាឈឺបេះដូង មួកក្បាល
• ចាប់ផ្តើមកំហុសដែលមិនឃើញនៅពេលត្រួតពិនិត្យរលកអគ្គិសនីបេះដូងធម្មតា

6. ការថតរូបកុំព្យូទ័របេះដូង (CT Scan / CT Coronary)

ការត្រួតពិនិត្យកម្រិតខ្ពស់សម្រាប់មើលសរសៃឈាមបេះដូង

• ឃើញស្នាមថ្មកាល់ស្យូម (Calcified Plaque)
• វាយតម្លៃហានិភ័យជំងឺបេះដូង

ជួយឲ្យរកឃើញ

• សរសៃឈាមបេះដូងស្ទះ
• ថ្មកាល់ស្យូមនៅក្នុងសរសៃឈាម

7. ការចាក់ពណ៌សរសៃឈាមបេះដូង (Coronary Angiogram)

ការត្រួតពិនិត្យជ្រៅបំផុត និងមានភាពត្រឹមត្រូវខ្ពស់បំផុត

• ដាក់សរសៃបញ្ចូលតាមដៃឬជើងដើម្បីមើលសរសៃឈាម
• ឃើញទីតាំងស្ទះ/បិទច្បាស់លាស់

ប្រើសម្រាប់ករណី

• សង្ស័យជំងឺសរសៃឈាមបេះដូងធ្ងន់ធ្ងរ
• រៀបចំការព្យាបាលបន្តដូចជា បូមបាល់បញ្ចូលស្ពាន់ (stent)

ត្រួតពិនិត្យបេះដូងប្រភេទណា សមស្របសម្រាប់នរណា ?

មនុស្សវ័យក្មេងចន្លោះ 20–35 ឆ្នាំ

• ត្រួតពិនិត្យសុខភាពមូលដ្ឋាន
• ECG (បើមានរោគសញ្ញា ឬហានិភ័យបេះដូងមិនធម្មតា)

មនុស្សវ័យ 35–50 ឆ្នាំ

• ត្រួតពិនិត្យខ្លាញ់ + ស្ករ
• ECG
• Stress Test (សម្រាប់មនុស្សខ្លះដែលមានរោគសញ្ញាខ្សោយឬឈឺចាប់ទ្រូងមិនធ្ងន់ធ្ងរ)

មនុស្សវ័យ 50 ឆ្នាំឡើង / ក្រុមហានិភ័យ

• Echo
• Stress Test
• CT Scan ឬ Calcium Score

សញ្ញាហានិភ័យដែលគួរត្រួតពិនិត្យបេះដូងភ្លាមៗ

បើមានរោគសញ្ញាទាំងនេះ មិនគួររង់ចាំ

• • ឈឺទ្រូង ចាប់ទ្រូង
  • ងងឹតងាយ
  • បេះដូងរត់មិនស្មើ
  • មួកក្បាល ឈឺក្បាល

ត្រូវត្រួតពិនិត្យសុខភាពបេះដូងប៉ុន្មានដង ?

• មនុស្សមានសុខភាពល្អគួរត្រួតពិនិត្យរៀងរាល់ 1–2 ឆ្នាំ
• មនុស្សក្នុងក្រុមហានិភ័យគួរត្រួតពិនិត្យរៀងរាល់ឆ្នាំ ឬច្រើនជាងនេះតាមការណែនាំវេជ្ជបណ្ឌិត

សំណួរញឹកញាប់ (FAQ)

Q : ត្រូវឈប់ផឹកទឹក ឈប់បរិភោគមុនត្រួតពិនិត្យបេះដូងទេ?

A : អាស្រ័យលើការត្រួតពិនិត្យ ដូចជា ត្រួតពិនិត្យឈាមត្រូវឈប់បរិភោគ ប៉ុន្តែ ECG មិនត្រូវឈប់

Q : ត្រួតពិនិត្យបេះដូងឈឺទេ?

A : ភាគច្រើនមិនឈឺ ដូចជា ECG, Echo, Stress Test

Q : ត្រូវត្រួតពិនិត្យបេះដូងនៅអាយុប៉ុន្មាន?

A : អាចចាប់ផ្តើមពីអាយុ 20 ឆ្នាំ ជាពិសេសបើមានហានិភ័យ

ការត្រួតពិនិត្យសុខភាពបេះដូង មិនមានតែរបៀបត្រួតពិនិត្យតែមួយទេ ប៉ុន្តែជាការវាយតម្លៃសុខភាពបេះដូងក្នុងវិមាត្រច្រើន រួមមានរចនាសម្ព័ន្ធ ការប្រតិបត្តិ និងហានិភ័យជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង

ដើម្បីជួយស្វែងរកកំហុសបញ្ហាតាំងពីដំណាក់កាលដំបូង មុនមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរនាពេលអនាគត។ វេជ្ជបណ្ឌិតនឹងពិចារណាជ្រើសរើសការត្រួតពិនិត្យដែលសមស្របតាមអាយុ រោគសញ្ញា និងហានិភ័យនៃមនុស្សនីមួយៗ ព្រោះជំងឺបេះដូងជាច្រើនប្រភេទអាចមិនបង្ហាញរោគសញ្ញាច្បាស់នៅដំណាក់កាលដំបូង

ការត្រួតពិនិត្យដែលសមស្រប និងទៀងទាត់គឺជាវិធីសំខាន់មួយក្នុងការថែរក្សាបេះដូង និងរៀបចំផែនការសុខភាពរយៈពេលវែងដោយមានទំនុកចិត្ត