ជំងឺភ្នែកសំពៅគឺជាបញ្ហាសំខាន់មួយនៃភ្នែកដែលអាចបណ្តាលឲ្យមានផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់ការខូចខាតភ្នែក និងអាចធ្វើឲ្យភ្នែកភ្លេចបាន។ ហើយអ្វីដែលគួរឱ្យភ័យខ្លាំងជាងនេះគឺជំងឺភ្នែកសំពៅមិនមានរោគសញ្ញាជាមុនមិនអាចដឹងមូលហេតុបានច្បាស់លាស់ ហើយបើបានជំងឺហើយទោះបីបានព្យាបាលក៏មិនអាចឲ្យភ្នែកមើលឃើញបានល្អដូចមុនទេ។ ដូច្នេះគួរតែពិនិត្យសុខភាពភ្នែកជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញភ្នែកយ៉ាងជិតស្និទ្ធដើម្បីត្រៀមខ្លួនឆ្លើយតបបានទាន់ពេលវេលា ហើយចុងបញ្ចប់នៃជំងឺភ្នែកសំពៅមិនចាំបាច់ត្រូវបញ្ចប់នៅ “ភ្នែកភ្លេច” ទេ។
ជំងឺភ្នែកសំពៅគឺជាអ្វី
វាបណ្តាលឲ្យសរសៃប្រសាទភ្នែកស្លាប់ធ្វើឲ្យបាត់បង់ការមើលឃើញចុងក្រោយ។ ការខូចខាតភាគច្រើនចាប់ផ្តើមពីគែមខាងក្រៅនៃវាលមើលទេ ប៉ុន្តែអាចមើលឃើញផ្នែកកណ្តាលរូបភាពបានច្បាស់។ អ្នកជំងឺមិនដឹងខ្លួនទេ។ ប្រសិនបើមិនបានព្យាបាលការមើលឃើញនឹងតូចចុះៗ រហូតដល់បាត់បង់ការមើលឃើញចុងក្រោយ។
នរណាខ្លះមានហានិភ័យ “ជំងឺភ្នែកសំពៅ”
- មនុស្សដែលមានអាយុច្រើនជាង 40 ឆ្នាំ
- មនុស្សដែលមានប្រវត្តិគ្រួសារជាជំងឺភ្នែកសំពៅ
- អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម
- អ្នកជំងឺសំពាធឈាមខ្ពស់
- អ្នកដែលមានភ្នែកខ្លីខ្លាំង
- អ្នកជំងឺរោគថៃរ៉ូអុីដ
- អ្នកដែលប្រើថ្នាំស្ទេរ៉ូអ៊ីដ
ប្រភេទនៃជំងឺភ្នែកសំពៅ
- ជំងឺភ្នែកសំពៅមុំបើក (Open Angle Glaucoma) ជំងឺភ្នែកសំពៅប្រភេទនេះមិនបណ្តាលឲ្យអ្នកជំងឺឈឺភ្នែកទេ ប៉ុន្តែធ្វើឲ្យការមើលឃើញធ្លាក់ចុះយឺតៗ ត្រូវការពេលវេលាយូរដើម្បីដឹងពីការផ្លាស់ប្តូរ។ អាចឃើញបានទាំងអ្នកដែលមានសំពាធភ្នែកខ្ពស់ និងសំពាធភ្នែកធម្មតា។
- ជំងឺភ្នែកសំពៅមុំបិទ (Angle Closer Glaucoma) ម្តងម្កាលហៅថាជំងឺភ្នែកសំពៅមុំបិទរហ័ស ព្រោះមានរោគសញ្ញាច្បាស់លាស់ រួមមានឈឺភ្នែក ភ្នែកក្រហម មើលមិនច្បាស់ មើលឃើញពន្លឺជុំវិញភ្លើងភាគច្រើនកើតឡើងជាមួយសំពាធភ្នែកខ្ពស់ ធ្វើឲ្យឈឺភ្នែកធ្ងន់ធ្ងរ ជាប្រភេទដែលត្រូវព្យាបាលបន្ទាន់ មិនដូច្នោះអាចធ្វើឲ្យភ្នែកភ្លេចបានក្នុងរយៈពេល ៤៨ ម៉ោង។
- ជំងឺភ្នែកសំពៅដែលបណ្តាលមកពីមូលហេតុផ្សេងៗដូចជា ការរលាកភ្នែក ការប៉ះពាល់ពីគ្រោះថ្នាក់ ជំងឺទឹកនោមផ្អែម ឬការប្រើថ្នាំស្ទេរ៉ូអ៊ីដ ដែលជំងឺភ្នែកសំពៅប្រភេទនេះមានរោគសញ្ញាមិនធ្ងន់ធ្ងរ។
- ជំងឺភ្នែកសំពៅនៅកុមារ និងទារក (CONGENITAL AND DEVELOPMENT GLAUCOMA) ជំងឺភ្នែកសំពៅនៅកុមារនិងទារកភាគច្រើនត្រូវបានរកឃើញតាំងពីកំណើត ជាការបំផ្លាញភ្នែកតាំងពីកំណើត។ ឪពុកម្តាយគួរតែសង្កេតមើលថាកូនមានទំហំភ្នែកធំជាងកុមារធម្មតាឬទេ មានរោគសញ្ញាមិនអាចទ្រាំពន្លឺបាន កញ្ចក់ភ្នែកឬផ្នែកខ្មៅភ្នែកមិនស្អាតរហូតដល់ពណ៌ស និងមានទឹកភ្នែកច្រើនលើសធម្មតាឬទេ។ ប្រសិនបើមានរោគសញ្ញាទាំងនេះគួរតែប្រញាប់ពិគ្រោះជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតដើម្បីព្យាបាល។
ការធ្វើតេស្តវិនិច្ឆ័យជំងឺភ្នែកសំពៅ
វេជ្ជបណ្ឌិតភ្នែកនឹងធ្វើការត្រួតពិនិត្យភ្នែកយ៉ាងលម្អិត រួមជាមួយការសួរព័ត៌មានប្រវត្តិរាងកាយ ប្រវត្តិគ្រួសារ វាស់កម្រិតភ្នែក វាស់សំពាធក្នុងភ្នែក និងពិនិត្យក្បាលសរសៃប្រសាទភ្នែក និងបន្ទះភ្នែក។ ប្រសិនបើរកឃើញមានហានិភ័យជំងឺភ្នែកសំពៅ នឹងត្រូវធ្វើតេស្តមុំភ្នែក ដើម្បីបែងចែកថាជាជំងឺភ្នែកសំពៅប្រភេទមុំបិទឬបើក។
ជំងឺភ្នែកសំពៅអាចព្យាបាលឲ្យជាសះស្បើយបានទេ
ជំងឺភ្នែកសំពៅមិនអាចព្យាបាលឲ្យជាសះស្បើយបានទេ ប៉ុន្តែអាចគ្រប់គ្រងបាន។ បន្ទាប់ពីបានវិនិច្ឆ័យថាជាជំងឺភ្នែកសំពៅ អ្នកជំងឺគួរតែតាមដានការព្យាបាលយ៉ាងត្រួតពិនិត្យ។ គោលការណ៍ព្យាបាលគឺកាត់បន្ថយសំពាធក្នុងភ្នែក និងការពារមិនឲ្យអ្នកជំងឺបាត់បង់ការមើលឃើញ។
ការព្យាបាលជំងឺភ្នែកសំពៅ
- ប្រើថ្នាំទឹកភ្នែក និងថ្នាំមាត់
- ការព្យាបាលដោយពន្លឺឡាស៊ែរ
- ការវះកាត់
ជាទូទៅ វេជ្ជបណ្ឌិតភ្នែកភាគច្រើនចាប់ផ្តើមដោយថ្នាំទឹកភ្នែក ប្រសិនបើចាំបាច់នឹងបន្ថែមថ្នាំមាត់។ នៅខ្លះអាចពិចារណាព្យាបាលដោយឡាស៊ែរ ប៉ុន្តែបើមិនអាចគ្រប់គ្រងជំងឺបានដោយថ្នាំ និងឡាស៊ែរ នឹងត្រូវព្យាបាលដោយការវះកាត់បន្ត។
ត្រូវអនុវត្តអ្វីខ្លះនៅពេលជំងឺភ្នែកសំពៅ
- ត្រូវបាញ់ថ្នាំតាមការបញ្ជារបស់វេជ្ជបណ្ឌិតយ៉ាងតឹងរឹង
- កុំអោយខ្វះថ្នាំ ត្រូវតែមានថ្នាំគ្រប់គ្រាន់ជានិច្ច
- ទៅជួបវេជ្ជបណ្ឌិតភ្នែកតាមកំណត់រាល់ដង ប្រសិនបើមិនអាចទៅបានគួរតែទៅជួបវេជ្ជបណ្ឌិតភ្នែកឲ្យបានឆាប់រហ័ស
- គ្រប់គ្រងជំងឺប្រចាំកាយដូចជា ទឹកនោមផ្អែម សំពាធឈាមខ្ពស់ ជាតិខ្លាញ់ក្នុងឈាមយ៉ាងតឹងរឹង
- មិនជក់បារី
- មិនទិញថ្នាំទឹកភ្នែកប្រើដោយខ្លួនឯងដោយមិនពិគ្រោះជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតភ្នែក
- គួរនាំសមាជិកគ្រួសារដែលមានហានិភ័យមកពិនិត្យសុខភាពភ្នែកថាតើមានជំងឺភ្នែកសំពៅឬទេ ប្រសិនបើបានពិនិត្យរកឃើញហានិភ័យ នឹងអាចព្យាបាលបានចាប់ពីដំណាក់កាលដំបូង
វេជ្ជបណ្ឌិត ចន្ទនា សកុលរាំរុង
វេជ្ជបណ្ឌិតភ្នែក
មជ្ឈមណ្ឌលភ្នែក មន្ទីរពេទ្យភយ៉ាថៃ 3
