“ហូមូន” មិនមែនគ្រាន់តែជាឈ្មោះរបស់ស៊េរីវ័យក្មេងដែលមើលរួចសប្បាយនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាសារធាតុគីមីសំខាន់នៅក្នុងរាងកាយដែលផលិតចេញពីសួតគ្មានសន្លាក់ផ្សេងៗ ដែលមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការគ្រប់គ្រងការងាររបស់កោសិកានៅក្នុងរាងកាយ មិនថាជាបុរសឬស្ត្រី យើងទាំងអស់គ្នាមានហូមូនជាច្រើនប្រភេទ ប៉ុន្តែពេលអាយុធំឡើង បរិមាណហូមូនផ្សេងៗនៅក្នុងរាងកាយនឹងត្រូវបន្ថយចុះ បណ្តាលឲ្យមានភាពមិនប្រក្រតី ហើយបង្កើនឱកាសក្នុងការកើតជំងឺផ្សេងៗ។ ការត្រួតពិនិត្យកម្រិតហូមូននៅក្នុងរាងកាយគឺជារឿងដែលអាចជួយឲ្យយើងដឹងថា ភាពមិនប្រក្រតីដែលកើតឡើងជាមួយយើង គឺបណ្តាលមកពីការបន្ថយនៃហូមូនប្រភេទណា ហើយនាំឲ្យមានការវិភាគដើម្បីរៀបចំផែនការព្យាបាល និងថែទាំសុខភាពរបស់យើងឲ្យប្រសើរឡើង។
4 ហូមូនដែលគួរតែស្គាល់…ដើម្បីយល់ដឹងពីសភាពរាងកាយ
ដូចដែលបាននិយាយមុនហើយថា ហូមូននៅក្នុងរាងកាយមនុស្សមានច្រើនប្រភេទ ប៉ុន្តែក្នុងករណីជួបប្រទៈនឹងភាពមិនប្រក្រតីភាគច្រើន គឺជាលទ្ធផលមកពីការបន្ថយនៃហូមូនសំខាន់ៗ 4 ប្រភេទដូចខាងក្រោម៖
- ហូមូនថៃរ៉ូយ៉ដ
ជាហូមូនដែលមានតួនាទីទាក់ទងនឹងការបំភាយថាមពល ប្រសិនបើរាងកាយមានសភាពហូមូនថយចុះដល់កម្រិតដែលហៅថា “ជំងឺហាយបូថៃរ៉ូយ៉ដ” វេជ្ជបណ្ឌិតត្រូវតែផ្តល់ការព្យាបាលដោយការប្រើថ្នាំ ប៉ុន្តែប្រសិនបើកម្រិតហូមូនថៃរ៉ូយ៉ដត្រឹមតែថយចុះប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែមិនដល់កម្រិតជាជំងឺ នោះវានឹងធ្វើឲ្យរាងកាយមានការបំភាយថាមពលយឺត ធ្វើឲ្យទម្ងន់ឡើងបានងាយ និងរហ័ស។ ប្រសិនបើមិនគ្រប់គ្រងអាកប្បកិរិយាការទទួលទានអាហារឲ្យបានល្អ នោះវានឹងបង្កើតឱកាសមានហានិភ័យក្នុងការជួបប្រទៈជំងឺពីសភាពទម្ងន់លើស។
- ហូមូនសួតក្បាល
ជាហូមូនដែលទាក់ទងនឹងអាការៈអស់កម្លាំងនៃរាងកាយ។ មនុស្សដែលធ្វើការខ្លាំង សម្រាកតិច និងមានសំពាធចិត្ត នឹងធ្វើឲ្យសួតក្បាលធ្វើការខ្លាំង បណ្តាលឲ្យមានសភាពបន្ថយហូមូនសួតក្បាល បង្កើតអាការៈអស់កម្លាំង មិនចង់ភ្ញាក់ពីគ្រែពេលព្រឹក មិនមានថាមពលពេលថ្ងៃ និងគេងមិនស្រួលពេលយប់។ វានាំឲ្យមានសភាពងាយធាត់ ទទួលទានតែម្ហូបផ្អែម និងម្ហូបមានរសជាតិខ្លាញ់ខ្លាំង។ មនុស្សខ្លះមានអាការៈវៀនក្បាល សំពាធឈាមផ្លាស់ប្តូរពេលប្ដូរទីតាំងផងដែរ។ វិធីសាស្រ្តព្យាបាលគឺត្រូវផ្លាស់ប្ដូរអាកប្បកិរិយា រៀបចំបរិយាកាសគេងឲ្យបានស្អាត និងមានសុខភាពល្អ ឲ្យគេងបានពេញលេញពេលយប់ ភ្ញាក់ព្រឹកបាន ទទួលទានអាហារដែលមានប្រយោជន៍តាមពេលវេលា និងព្យាយាមជៀសវាងការប្រើប្រាស់សារធាតុរំញោច រួមទាំងការបញ្ឈប់កាហ្វេអ៊ីនផងដែរ។
- ហូមូនភេទ
ធម្មតា វាជាការត្រួតពិនិត្យដើម្បីមើលថា រាងកាយផលិតហូមូនភេទក្នុងបរិមាណសមរម្យឬអត់ ដើម្បីវិភាគមូលហេតុនៃភាពមិនប្រក្រតីដែលកើតឡើង។ ឧទាហរណ៍ ការត្រួតពិនិត្យកម្រិតហូមូនភេទស្ត្រី វេជ្ជបណ្ឌិតនឹងពិនិត្យមើលថា ស៊ុតមានការផលិតហូមូនប៉ុន្មាន។ ក្នុងសភាព PCOS ឬ Polycystic Ovary Syndrome គឺជាការមានភាពមិនប្រក្រតីដែលមានហូមូនភេទបុរសច្រើននៅក្នុងរាងកាយ បណ្តាលឲ្យស្ត្រីមានស្បែកប្រេង មានមុនជ្រុល និងមានសក់នៅរាងកាយច្រើនដូចបុរស ដែលត្រូវព្យាបាលដោយការកែប្រែហូមូន។
- ហូមូនកំណើត
ជាហូមូនដែលផលិតចេញពីសួតក្រោមខួរក្បាល ហើយត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាហូមូនសំខាន់មួយ ពីព្រោះវាមានតួនាទីជួយបង្កើត និងជួសជុលរាងកាយឲ្យមានការលូតលាស់សមស្របតាមអាយុ។ ហូមូនកំណើតក៏ទាក់ទងយ៉ាងខ្លាំងនឹងសភាពគេងរបស់មនុស្សផងដែរ។ ប្រសិនបើយើងមានអាការៈគេងមិនស្រួល គេងលំបាក ឬគេងមិនជ្រាបជានិច្ច អាចសន្និដ្ឋានបានថា ហូមូនកំណើតនៅក្នុងរាងកាយយើងអាចនឹងថយចុះ។ ប្រសិនបើចង់ត្រឡប់មកគេងបានជ្រាបជាសុទ្ធសឹងរាត្រី ត្រូវតែផ្លាស់ប្ដូរអាកប្បកិរិយា ដើម្បីបង្កើនហូមូនកំណើតនៅក្នុងរាងកាយឡើងវិញ។
នរណាខ្លះ…ដែលគួរតែត្រួតពិនិត្យកម្រិតហូមូន
សម្រាប់ការត្រួតពិនិត្យកម្រិតហូមូននៅក្នុងរាងកាយ ពិតប្រាកដមិនចាំបាច់ថា “គ្រប់គ្នា” ត្រូវតែត្រួតពិនិត្យទេ ព្រោះភាគច្រើនវេជ្ជបណ្ឌិតនឹងណែនាំឲ្យត្រួតពិនិត្យសម្រាប់មនុស្សដែលមានបញ្ហាសុខភាព ឬមនុស្សដែលមានសភាពរាងកាយមិនប្រក្រតី គឺមានអាការៈ ងាយធាត់ ទម្ងន់ឡើងលឿន ធុញទ្រាន់ដោយមិនដឹងមូលហេតុ ជាដើម។ ព្រោះការត្រួតពិនិត្យកម្រិតហូមូននៅក្នុងរាងកាយអាចធ្វើឲ្យមានផែនការព្យាបាលបានត្រឹមត្រូវ ពីព្រោះវាធ្វើឲ្យដឹងមូលហេតុថា ភាពមិនប្រក្រតីដែលកើតឡើងមកពីសភាពបន្ថយហូមូន ឬមកពីមូលហេតុផ្សេងទៀត។ លើសពីនេះ សម្រាប់មនុស្សដែលចាប់ផ្តើមមានអាយុចាប់ពី 40 ឆ្នាំឡើងទៅ ក៏អាចត្រួតពិនិត្យកម្រិតហូមូននៅក្នុងរាងកាយបានដែរ ដើម្បីឲ្យយើងដឹងថា ហូមូនណាខ្លះនៅក្នុងរាងកាយយើងបានថយចុះច្រើន ដើម្បីត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការប្រឈមមុខ និងថែរក្សាខ្លួនឲ្យបានល្អប្រសើរឡើង។
ដឹងទាន់ភាពមិនប្រក្រតីនៃហូមូននៅក្នុងរាងកាយ
នឹងរកឃើញមូលហេតុនៃជំងឺ និងភាពមិនប្រក្រតីបាន…យ៉ាងងាយស្រួល
វេជ្ជបណ្ឌិតប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលវេជ្ជសាស្ត្រការពារការចាស់ជរា
មន្ទីរពេទ្យភយ៉ាថៃ 3
