ស្គាល់អំពីជំងឺឆ្អឹងបាក់ងាយ គ្រោះថ្នាក់ដែលលាក់លៀម

ជំងឺឆ្អឹងបាក់ជ្រាបជាតិ គឺជាជំងឺដែលពេញនិយមនៅក្នុងមនុស្សចាស់ជាងវ័យ ជាពិសេសស្ត្រីដែលបានឈប់មានរដូវស្រ្តី។ លក្ខណៈសំខាន់នៃជំងឺនេះគឺ ការកាត់បន្ថយគុណភាព និងបរិមាណនៃម៉ាសឆ្អឹង ដែលធ្វើឲ្យឆ្អឹងបាត់បង់ភាពរឹងមាំ ហើយនាំឲ្យមានហានិភ័យក្នុងការបែកឆ្អឹងបានងាយជាងធម្មតា ដូចជាករណីប្រឈមមុខនឹងគ្រោះថ្នាក់តិចតួច។ ទីតាំងឆ្អឹងដែលបែកជាញឹកញាប់រួមមាន ឆ្អឹងខ្នង សន្លាក់ពោះខាងលើ សន្លាក់ដៃ និងសន្លាក់ស្មា។

ជំងឺឆ្អឹងបាក់ជ្រាបជាតិ គឺជាជំងឺដែលគ្មានរោគសញ្ញា មានន័យថា អ្នកជំងឺមិនមានអារម្មណ៍ឃើញរោគសញ្ញាណពីជំងឺ ដូចជា ការឈឺ ការរអាក់រអួល ឬការស្ទាក់ស្ទើរ ដែលរោគសញ្ញាទាំងនេះជារឿយៗជារឿងពីជំងឺផ្សេងៗ ដូចជា ជំងឺសន្លាក់ជង្គង់ស្លាប់ ឆ្អឹងខ្នងស្លាប់ប៉ះពាល់សរសៃប្រសាទ។ ជំងឺទាំងនេះអាចកើតរួមជាមួយជំងឺឆ្អឹងបាក់ជ្រាបជាតិបាន។

ពេលណាដែលគួរតែធ្វើការត្រួតពិនិត្យជំងឺឆ្អឹងបាក់ជ្រាបជាតិ

សម្រាប់អ្នកជំងឺនៅប្រទេសកម្ពុជា មានគោលការណ៍អនុវត្តច្បាស់លាស់ គឺ ស្ត្រីដែលមានអាយុចាប់ពី 65 ឆ្នាំឡើងទៅ ឬ បុរសដែលមានអាយុចាប់ពី 70 ឆ្នាំឡើងទៅ។ សម្រាប់អ្នកដែលមានហានិភ័យ ដូចជា ឈប់មានរដូវស្រ្តីមុនអាយុ 45 ឆ្នាំ មានជំងឺសន្លាក់ឆ្អឹងឆ្អឹងឆ្អឹងពីប្រព័ន្ធភាពស៊ាំខ្លួនឯង បានធ្វើការវះកាត់កោសិកាធាតុថៃរ៉ូយ៉ដ ឬប្រើថ្នាំស្ទេរ៉ូអ៊ីដសម្រាប់ព្យាបាលជំងឺប្រចាំខ្លួន អាចធ្វើការត្រួតពិនិត្យមុនពេលដល់អាយុដែលបានកំណត់ខាងលើ ដោយគួរទទួលបានការណែនាំពីវេជ្ជបណ្ឌិតមុនពេលសម្រេចចិត្តធ្វើត្រួតពិនិត្យ។

ហេតុអ្វីបានជាត្រូវព្យាបាលជំងឺឆ្អឹងបាក់ជ្រាបជាតិ

ទោះបីជាជំងឺឆ្អឹងបាក់ជ្រាបជាតិគ្មានរោគសញ្ញាណណាមួយដែលធ្វើឲ្យអ្នកជំងឺមានអារម្មណ៍ក៏ដោយ វានឹងបង្កើនហានិភ័យក្នុងការបែកឆ្អឹង ដូចជា ឆ្អឹងពោះខាងលើបែកពីការធ្លាក់ ឬឆ្អឹងខ្នងធ្លាក់ចុះ។ ស្ថានភាពដែលបាននិយាយនេះធ្វើឲ្យសមត្ថភាពដើររបស់អ្នកជំងឺកាត់បន្ថយ ជាពិសេសឆ្អឹងសន្លាក់ពោះខាងលើបែក ដែលបើមិនបានធ្វើការវះកាត់ព្យាបាល នឹងធ្វើឲ្យជើងរបស់អ្នកជំងឺមានឱកាសបាត់បង់រាងកាយ ឬខ្លីវែងមិនស្មើគ្នា និងនាំឲ្យមានការលំបាកក្នុងការដើរ និងធ្លាក់ជាប់ជាថ្មី។ លើសពីនេះ ស្ថានភាពឆ្អឹងខ្នងធ្លាក់ចុះ ទោះបីអាចព្យាបាលដោយមិនប្រើវះកាត់នៅអ្នកជំងឺខ្លះក៏ដោយ ក៏អាចបណ្តាលឲ្យឆ្អឹងខ្នងមានរាងបត់ និងខូចរាង ដែលនឹងធ្វើឲ្យរាងកាយខូចសមតុល្យ (Sagittal imbalance) ដែលបង្កើនហានិភ័យក្នុងការធ្លាក់ជាប់ជាថ្មីដែរ។

តើត្រូវចាប់ផ្តើមព្យាបាលជំងឺឆ្អឹងបាក់ជ្រាបជាតិដូចម្តេច

បើអ្នកមានអាយុដល់កម្រិតដែលបានកំណត់ អាចចាប់ផ្តើមត្រួតពិនិត្យដោយពិគ្រោះជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញ។ ប្រសិនបើមានសញ្ញាបង្ហាញ នឹងចាប់ផ្តើមធ្វើការត្រួតពិនិត្យម៉ាសឆ្អឹង និងត្រួតពិនិត្យឈាមដើម្បីវាយតម្លៃភាពរឹងមាំនៃឆ្អឹង និងបរិមាណកាល់ស្យូមក្នុងឈាម។ ប្រសិនបើលទ្ធផលបង្ហាញថាឆ្អឹងបាក់ជ្រាបជាតិហើយ ការព្យាបាលដោយការទទួលថ្នាំប្រឆាំងឆ្អឹងបាក់ជ្រាបជាតិ នឹងមានផលប៉ះពាល់ធ្វើឲ្យម៉ាសឆ្អឹងកើនឡើង និងបង្កើនភាពរឹងមាំឲ្យឆ្អឹង ដែលជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យក្នុងការបែកឆ្អឹងបន្ទាប់ពីធ្លាក់។ ការព្យាបាលដោយថ្នាំប្រឆាំងឆ្អឹងបាក់ជ្រាបជាតិ គួរតែទទួលបានការបញ្ជាទិញពីវេជ្ជបណ្ឌិត ដើម្បីឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពល្អ និងកាត់បន្ថយហានិភ័យពីបញ្ហាបន្ថែមផ្សេងៗ។

ការព្យាបាលជំងឺឆ្អឹងបាក់ជ្រាបជាតិ គឺជាការព្យាបាលដែលត្រូវតែតាមដានជាបន្តបន្ទាប់ និងមានភាពទៀងទាត់ ដើម្បីឲ្យទទួលបានលទ្ធផលល្អ និងសម្រេចបានគោលដៅនៃការព្យាបាល។ មានការសង្កេតឃើញថា អ្នកជំងឺដែលព្យាបាលជំងឺឆ្អឹងបាក់ជ្រាបជាតិដោយថ្នាំជាបន្តបន្ទាប់ មានហានិភ័យក្នុងការបែកឆ្អឹងឡើងវិញ ឬកើតមានភាពពិបាកបន្ទាប់ពីបែកឆ្អឹងទាបជាងអ្នកដែលមិនបានព្យាបាលជាបន្តបន្ទាប់។ ដូច្នេះ សម្រាប់សុខភាពល្អនៃឆ្អឹង និងសន្លាក់ គួរអោយអ្នកចាស់ដែលបានវិនិច្ឆ័យថាមានជំងឺឆ្អឹងបាក់ជ្រាបជាតិ មកតាមដានការព្យាបាលជាបន្តបន្ទាប់។

ប្រភព:

1. Abrahamsen B, van Staa T, Ariely R, Olson M, Cooper C. Excess mortality following hip fracture: a systematic epidemiological review. Osteoporos Int. 2009;20(10):1633-1650.
2. Bliuc D, Alarkawi D, Nguyen TV, Eisman JA, Center JR. Risk of subsequent fractures and mortality in elderly women and men with fragility fractures with and without osteoporotic bone density: the Dubbo Osteoporosis Epidemiology Study. J Bone Miner Res. 2015;30(4):637-646.
3. Kanis JA, Johnell O, De Laet C, et al. A meta-analysis of previous fracture and subsequent fracture risk. Bone. 2004;35(2):375-382.
4. Halpern R, Becker L, Iqbal SU, et al. The association of adherence to osteoporosis therapies with fracture, allcause medical costs, and all‐cause hospitalizations: a retrospective claims analysis of female health plan enrollees with osteoporosis. J Manag Care Pharm. 2011;17:25–39.
5. Siris ES, Harris ST, Rosen CJ, et al. Adherence to bisphosphonate therapy and fracture rates in osteoporotic women: relationship to vertebral and nonvertebral fractures from 2 US claims databases. Mayo Clin Proc. 2006;81:1013–22.
6. Mikyas Y, Agodoa I, Yurgin N. A systematic review of osteoporosis medication adherence and osteoporosisrelated fracture costs and men. Appl Health Econ Health Policy. 2014; 12:267–77.