ជំងឺឈឺក្បាល គឺជាជំងឺដែលឃើញបានញឹកញាប់.. ហើយភាគច្រើនបណ្តាលឲ្យមានការឈឺចាប់ដល់អ្នកជំងឺ។ ជាទូទៅជំងឺឈឺក្បាលមិនមែនបណ្តាលមកពីស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរទេ ប៉ុន្តែអាការៈឈឺក្បាលត្រូវបានវាយតម្លៃ និងព្យាបាលដោយអ្នកជំនាញ ព្រោះអាការៈឈឺក្បាលអាចជាអាការៈដំបូងនៃជំងឺដែលមានគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរបានដែរ។
ជំងឺឈឺក្បាលចែកចេញជាក្រុម 4 តាមអាការៈរបស់អ្នកជំងឺ..
1. ឈឺក្បាលប្រភេទតង់ស្យុង (tension type headache)
ឈឺក្បាលប្រភេទតង់ស្យុងគឺជាជំងឺឈឺក្បាលដែលឃើញបានញឹកញាប់បំផុត ជាធម្មតាអាចកើតឡើងជាមួយមនុស្សដែលមានសំពាធចិត្ត ធុញទ្រាន់ ធ្វើការខ្លាំង។ របៀបឈឺជាទូទៅគឺមានអារម្មណ៍តឹង ឬចងខ្សែទាំងពីរជ្រុងក្បាល និងក្បាលក។ អាការៈឈឺភាគច្រើនមានកម្រិតស្រាលទៅមធ្យម អាចមានការឈឺសាច់ដុំនៅតំបន់ក្បាល ក្បាលក និងស្មា រួមជាមួយបាន ហើយភាគច្រើនមិនមានអាការៈឈឺចុកក្រពះ ឬវៀងវៀន។
2. ឈឺក្បាលម៉ាញក្រែន (migraine headache)
ជាជំងឺឈឺក្បាលដែលឃើញបានញឹកញាប់ និងភាគច្រើនត្រូវបានវាយតម្លៃខុស។ ជំងឺឈឺក្បាលម៉ាញក្រែននេះភាគច្រើនឃើញនៅស្ត្រីវ័យធ្វើការ។ របៀបឈឺភាគច្រើនបណ្តាលឲ្យមានការឈឺក្បាលធ្ងន់ធ្ងរពីមធ្យមទៅធ្ងន់ខ្លាំង ដែលអាការៈឈឺនេះអាចធ្វើអោយអាការៈកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរពីការប៉ះពាល់ខាងក្រៅដូចជា ពន្លឺ សំឡេង ឬក្លិន។ អ្នកជំងឺខ្លះភាគច្រើនមានអាការៈឈឺចុកក្រពះ និងវៀងវៀន។ ម៉ាញក្រែនភាគច្រើនឈឺរយៈពេលយូរចាប់ពី 4 ម៉ោងឡើងទៅ ហើយនៅអ្នកជំងឺខ្លះអាចឈឺរយៈពេលដល់ 3 ថ្ងៃ។
3. ឈឺក្បាលប្រភេទក្រុម (cluster headache)
ជាជំងឺឈឺក្បាលដែលឃើញបានតិចតួច ប៉ុន្តែបណ្តាលឲ្យមានការឈឺចាប់យ៉ាងខ្លាំង ប្រសិនបើមិនបានវាយតម្លៃ និងព្យាបាលត្រឹមត្រូវ។ អាការៈឈឺក្បាលប្រភេទនេះភាគច្រើនកើតឡើងនៅបុរសច្រើនជាងស្ត្រី។ អាការៈឈឺក្បាលភាគច្រើនមានការឈឺខ្លាំងដែលធ្វើឲ្យអ្នកជំងឺមានអារម្មណ៍អស់សំណើច។ ជាទូទៅអាការៈឈឺកើតឡើងភ្លាមៗ រយៈពេលឈឺប្រហែល 15 នាទីដល់ 3 ម៉ោង។ ទីតាំងឈឺគឺនៅជុំវិញភ្នែក ឬក្បាលជ្រុងណាមួយ។ អ្នកជំងឺនឹងមានអាការៈប្រព័ន្ធប្រសាទ parasympathetic រួមជាមួយដូចជា ភ្នែកក្រហម មានទឹកភ្នែកហូរ មានទឹកមុខ មានញើសនៅផ្នែកមុខដែលមានអាការៈឈឺក្បាល។
4. ឈឺក្បាលប្រភេទរ៉ែឆាប់រាល់ថ្ងៃ (chronic daily headache)
អ្នកជំងឺប្រភេទនេះភាគច្រើនមានអាការៈឈឺក្បាលរ៉ែច្រើនជាង 15 ថ្ងៃក្នុងមួយខែ យ៉ាងហោចណាស់ 3 ខែ។ អ្នកជំងឺអាចមានអាការៈឈឺក្បាលប្រភេទ tension ឬម៉ាញក្រែនក៏បាន ប៉ុន្តែអ្នកជំងឺនឹងមានអាការៈរ៉ែច្រើនជាង។ នៅក្នុងក្រុមអ្នកជំងឺនេះ ភាគមួយអាចជាជំងឺឈឺក្បាលពីការប្រើថ្នាំលើស (medication overuse headache) ដែលកើតឡើងពីការវាយតម្លៃខុស ការទិញថ្នាំផ្ទាល់ខ្លួន ការប្រើថ្នាំបំបាត់ឈឺជាញឹកញាប់ ដែលធ្វើឲ្យមានអាការៈឈឺក្បាលរ៉ែបន្ថែមឡើង។ លើសពីនេះ ក៏មានមូលហេតុផ្សេងទៀតដែលអាចបណ្តាលឲ្យមានអាការៈឈឺក្បាលដូចជា សភាពស៊ីណូស៊ីត អាការៈឈឺសរសៃឈាមខួរក្បាល ជំងឺឈាមរលាកក្រោមស្រទាប់ខួរក្បាល ជំងឺមហារីកជាដើម។ ការវាយតម្លៃត្រូវការជំនួយពីការសួរព័ត៌មាន ប្រតិកម្មរាងកាយយ៉ាងលម្អិត រួមទាំងការតេស្តបន្ថែមដូចជា MRI ដើម្បីជួយវាយតម្លៃបំបែកជំងឺដែលបណ្តាលឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់។
ឈឺក្បាលប្រភេទនេះ… ត្រូវរហ័សមកពេទ្យ
ទោះបីជាអាការៈឈឺក្បាលភាគច្រើន មិនមែនបណ្តាលមកពីជំងឺធ្ងន់ធ្ងរទេ ក៏ដោយ ប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នកជំងឺមានអាការៈឈឺក្បាលដូចខាងក្រោម គួរតែទៅពេទ្យភ្លាមៗ ព្រោះអាចបណ្តាលមកពីមូលហេតុដែលគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតដូចជា សភាពឈាមរលាកក្នុងខួរក្បាល ការឆ្លងមេរោគប្រព័ន្ធប្រសាទជាដើម។
សញ្ញាហានិភ័យនៃសភាពឈឺក្បាល មានដូចខាងក្រោម
- អាការៈឈឺក្បាលកើតឡើងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរពេញលេញភ្លាមៗ
- អាការៈឈឺក្បាលរួមជាមួយមានកម្ដៅខ្លួន និងក្បាលរឹង
- អាការៈឈឺក្បាលរួមជាមួយអាការៈប្រព័ន្ធប្រសាទដែលមិនធម្មតា ដូចជា ដៃជើងខ្សោយ ភាពច្របូកច្របល់ ប្លែកប្លន់នៃបុគ្គលិកលក្ខណៈជាដើម
- អាការៈឈឺក្បាលនៅអ្នកជំងឺជំងឺមហារីក ឬអ្នកជំងឺឆ្លងមេរោគ HIV
- សភាពឈឺក្បាលដែលកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ និងមិនឆ្លើយតបនឹងការព្យាបាល
ប្រសិនបើអ្នកជំងឺមានអាការៈដូចបានរៀបរាប់ខាងលើ ត្រូវការតេស្តវាយតម្លៃឲ្យបានលឿនបំផុត ដែលនឹងនាំឲ្យមានការព្យាបាលត្រឹមត្រូវ និងរហ័សបន្ថែមទៀត។
សង្ខេប អាការៈឈឺក្បាលគឺជាអាការៈដែលឃើញបានញឹកញាប់ ត្រូវការជំនួយពីប្រវត្តិការព្យាបាល ការតេស្តរាងកាយយ៉ាងលម្អិត រួមទាំងការតេស្តបន្ថែមនៅអ្នកជំងឺខ្លះ ដើម្បីនាំឲ្យមានការវាយតម្លៃជំងឺបានត្រឹមត្រូវ និងមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការព្យាបាលបន្តទៅ។
