ការព្យាបាលផ្តាសាយកន្ទុយដោយមិនកាត់ស្នាមរន្ធកោសិកា ជម្រើសថ្មី..បញ្ចប់ការព្រួយបារម្ភអំពីការត្រួតត្រាការចេញរបស់ទឹកនោម

ផ្តាសាយកន្ទសូត្រ ឬ ផ្តាសាយជ្រុងបញ្ច្រាស ទោះបីជាជម្ងឺដែលឈ្មោះមិនសូវស្គាល់ក៏ដោយ.. ប៉ុន្តែវាជាជម្ងឺផ្នែកបញ្ច្រាសដែលមានករណីឃើញជាញឹកញាប់មិនខ្វះខាតពីជម្ងឺរ៉ិដស៊ីដួងបញ្ច្រាសឡើយ ដោយលោកវេជ្ជបណ្ឌិតធីរាសន្តិ តន្តិតេមិត អ្នកវះកាត់ជំនាញផ្នែកពោះវៀនធំ និងបញ្ច្រាស ប្រចាំមន្ទីរពេទ្យភយ៉ាថៃ 2 បានពន្យល់អំពី “ផ្តាសាយកន្ទសូត្រ” ថា.. វាជាផ្តាសាយដែលកើតនៅជ្រុងបញ្ច្រាស។ ជាទូទៅរាងកាយមនុស្សមានសារពាង្គកាយផលិតម្សៅ (Anal glands) ប្រហែល 8-10 សារពាង្គកាយ ដែលស្ថិតនៅជុំវិញជ្រុងបញ្ច្រាសចម្ងាយប្រហែល 1 សង់ទីម៉ែត្រពីមាត់បញ្ច្រាស។ ប្រសិនបើសារពាង្គកាយទាំងនេះត្រូវបានរាំងស្ទះ និងឆ្លងរោគ វានឹងក្លាយជាផ្តាសាយក្នុង និងលើសពី 50% ផ្តាសាយនឹងមិនអាចបែកចេញដោយខ្លួនឯងទេ ត្រូវការវះកាត់ដើម្បីដកផ្តាសាយចេញ។

មូលហេតុនៃការកើតជម្ងឺ

មូលហេតុនៃការកើតផ្តាសាយកន្ទសូត្រមិនអាចកំណត់បានយ៉ាងច្បាស់។ ដូចជាការប្រៀបធៀបយ៉ាងងាយស្រួល គឺដូចជាការកើតមុនស្បែកឬការរលាកអំពៅ.. ដែលអាចកើតឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សដោយគ្មានរោគសញ្ញាមុន។ ប៉ុន្តែការបញ្ចេញកាកសំណល់ជាញឹកញាប់ និងការប្រើក្រដាសលាងបន្ទះយ៉ាងខ្លាំងរហូតធ្វើឲ្យមានការរលាកនៅជ្រុងបញ្ច្រាស ក៏អាចជាហានិភ័យមួយដែលបង្កើនឱកាសក្នុងការកើតជម្ងឺផ្តាសាយកន្ទសូត្របាន។

ក្រុមហានិភ័យនៃជម្ងឺផ្តាសាយកន្ទសូត្រ

• សម្រាប់អ្នកដែលបញ្ចេញកាកសំណល់ជាញឹកញាប់ 3-4 ដងក្នុងមួយថ្ងៃ មានឱកាសខ្ពស់ក្នុងការកើតជម្ងឺផ្តាសាយកន្ទសូត្រជាងមនុស្សធម្មតា ព្រោះមានការបង្ហូរច្រើនជាងអ្នកដែលបញ្ចេញកាកសំណល់តិច។
• ជួបឃើញនៅមនុស្សវ័យក្មេងជាងមនុស្សចាស់ ព្រោះសារពាង្គកាយផលិតម្សៅរបស់មនុស្សចាស់នឹងស្ងួតទៅតាមអាយុ ហើយសាច់ដុំសំពត់ក៏មិនតឹងដូចមនុស្សវ័យក្មេងទេ។ ឱកាសកើតការរបួសក៏តិចជាង។
• ជម្ងឺនេះអាចឃើញទាំងបុរស និងស្ត្រី ប៉ុន្តែបុរសភាគច្រើនមានរោគសញ្ញាស្មុគស្មាញជាង ព្រោះសាច់ដុំសំពត់រឹងជាង។
• សម្រាប់អ្នកជំងឺដែលមានភាពទន់ខ្សោយប្រព័ន្ធភាពធន់ទ្រាំ ដូចជាជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជំងឺក្រពះ ជំងឺប្រព័ន្ធភាពធន់ទ្រាំខ្សោយ ឬមានអាយុចាស់ ប្រសិនបើមានជម្ងឺផ្តាសាយកន្ទសូត្រ នឹងមានគ្រោះថ្នាក់ខ្ពស់ ព្រោះផ្តាសាយអាចរាលដាលទៅឆ្លងរោគក្នុងឈាមបាន។ ប៉ុន្តែភាគច្រើនអ្នកជំងឺនឹងមានការឈឺចាប់ខ្លាំងរហូតត្រូវមកមន្ទីរពេទ្យមុនពេលរោគធ្ងន់ធ្ងរដល់កម្រិតនោះ។

រោគសញ្ញាដំបូងនៃផ្តាសាយកន្ទសូត្រ

• អ្នកជំងឺភាគច្រើនមានរោគសញ្ញាជ្រុលជ្រែក និងឈឺចាប់នៅជ្រុងបញ្ច្រាសជុំវិញរន្ធបញ្ច្រាសជានិច្ច។ ពេលមិនបញ្ចេញកាកសំណល់ក៏មានអារម្មណ៍ឈឺចាប់ ជាពិសេសពេលខ្លាច ឬចង្អុល។ អាចសន្និដ្ឋានថាមានផ្តាសាយកន្ទសូត្រនៅក្នុងរន្ធបញ្ច្រាស។
• អ្នកជំងឺខ្លះអាចមានកំដៅខ្លួនរួមជាមួយ ពេលរោគធ្ងន់ធ្ងរឡើង។
• ខ្លះមានរាវលោហិតចេញពីរន្ធបញ្ច្រាស ក្នុងករណីរោគផ្តាសាយកន្ទសូត្ររឹងរាំង។

វិធីសាស្រ្តព្យាបាល “ផ្តាសាយកន្ទសូត្រ”

• ការវះកាត់បែបបុរាណ វេជ្ជបណ្ឌិតនឹងកាត់សាច់ដុំសំពត់បញ្ច្រាសតិចតួច ដើម្បីបើកផ្លូវឲ្យសារធាតុពុលក្នុងផ្តាសាយចេញបានទាំងស្រុង។ វិធីនេះធ្វើឲ្យអ្នកជំងឺមានឱកាសជាសះស្បើយប្រហែល 90-100% ប៉ុន្តែប្រសិនបើវេជ្ជបណ្ឌិតមិនមានជំនាញល្អក្នុងការវះកាត់ នឹងបណ្តាលឲ្យបាត់បង់សាច់ដុំសំពត់ច្រើនពេក ហើយអ្នកជំងឺអាចមានបញ្ហាការត្រួតត្រាកាកសំណល់បន្ទាប់ពីវះកាត់។

ព្រោះជិត ១០០ ភាគរយ “ផ្តាសាយកន្ទសូត្រ” អាចព្យាបាលបានដោយការវះកាត់.. មិនអាចជាសះស្បើយដោយថ្នាំទេ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលអ្នកជំងឺភាគច្រើនបារម្ភ គឺការភ័យខ្លាចថាមិនជាសះស្បើយ ត្រូវវះកាត់ម្តងហើយម្តងទៀត ព្រោះរន្ធដែលផ្តាសាយបែកចេញមិនបានបិទជិតស្អិត ធ្វើឲ្យមានបន្ទាត់ភ្ជាប់ពីចំណុចមួយទៅចំណុចមួយទៀត ហើយភ័យថាមិនអាចត្រួតត្រាកាកសំណល់បានបន្ទាប់ពីវះកាត់ ព្រោះត្រូវកាត់សាច់ដុំសំពត់ចេញច្រើនពេក។ ដូច្នេះបច្ចុប្បន្នមានជម្រើសព្យាបាលដែលជួយឲ្យអ្នកជំងឺមិនចាំបាច់កាត់សាច់ដុំសំពត់ និងគ្មានបញ្ហាផ្នែកត្រួតត្រាកាកសំណល់។

• ការវះកាត់ដោយមិនកាត់រន្ធសំពត់ ឬហៅថាបច្ចេកទេស LIFT (Ligation of intersphincteric fistula tract technique) វិធីនេះធ្វើឲ្យអ្នកជំងឺមានឱកាសជាសះស្បើយពីជម្ងឺផ្តាសាយកន្ទសូត្រប្រហែល 80-85% មានអត្ថប្រយោជន៍គឺមិនចាំបាច់កាត់សាច់ដុំសំពត់ ដូច្នេះប្រសិទ្ធភាពក្នុងការត្រួតត្រាកាកសំណល់មិនខុសពីមុនវះកាត់ទេ។ រយៈពេលវះកាត់ប្រហែល 30-90 នាទី អាស្រ័យលើទំហំ និងភាពស្មុគស្មាញនៃទីតាំងផ្តាសាយ។

បច្ចេកទេស LIFT ត្រូវធ្វើដោយវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញផ្នែកពោះវៀនធំ និងបញ្ច្រាសដោយផ្ទាល់ ព្រោះមានបទពិសោធន៍វះកាត់ និងយល់ដឹងលក្ខណៈជម្ងឺផ្តាសាយកន្ទសូត្រល្អជាង ដូច្នេះអាចរៀបចំផែនការព្យាបាលបានមានប្រសិទ្ធភាព។ ក្នុងករណីអ្នកជំងឺដែលបានវះកាត់រួចមកហើយ 2-3 ដង ប៉ុន្តែមិនជាសះស្បើយ វេជ្ជបណ្ឌិតនឹងណែនាំឲ្យពិនិត្យជាមួយម៉ាស៊ីនអេមអាយអាយ (MRI) ជាដំបូង ដើម្បីជួយឲ្យការព្យាបាលមានភាពត្រឹមត្រូវ និងមានឱកាសជោគជ័យខ្ពស់។

អត្ថប្រយោជន៍នៃបច្ចេកទេស LIFT

• អ្នកជំងឺខ្លះអាចប្រើការចាក់ថ្នាំបាញ់ឈឺតែមួយតំបន់បាន ប៉ុន្តែខ្លះត្រូវការចាក់ថ្នាំចូលខ្នង (ប្លុកខ្នង) មុនវះកាត់។ ទាំងមូលការឈឺចាប់ក្នុងការវះកាត់តិចជាងការវះកាត់រ៉ិដស៊ីដួង។
• របួសស្រាលរហ័ស ការសម្រាកប្រហែល 1-2 សប្តាហ៍ អាចត្រឡប់ទៅធ្វើការបានធម្មតា។

ឱកាសក្នុងការត្រឡប់មកជម្ងឺផ្តាសាយកន្ទសូត្រឡើងវិញអាស្រ័យលើសភាពរាងកាយអ្នកជំងឺ និងភាពស្មុគស្មាញនៃជម្ងឺ ប៉ុន្តែការថែរក្សាខ្លួនបន្ទាប់ពីវះកាត់យ៉ាងត្រឹមត្រូវ អនុវត្តតាមការណែនាំវេជ្ជបណ្ឌិតយ៉ាងម៉ត់ចត់ និងសម្រាកឲ្យរបួសជាសះស្បើយមុនពេលត្រឡប់ទៅធ្វើការតាមធម្មតា នឹងជួយបន្ថយឱកាសក្នុងការត្រឡប់មកជម្ងឺផ្តាសាយកន្ទសូត្រឡើងវិញបានច្រើន។