តើការហាត់ប្រាណហើយបេះដូងលោតលឿន ឬមានអារម្មណ៍បេះដូងញ័រ គឺជារឿងធម្មតាឬទេ?

ជាការពិត ការដែលបេះដូងលោតលឿន និងខ្លាំងជាងមុននៅពេលហាត់ប្រាណ គឺជាការឆ្លើយតបតាមធម្មជាតិរបស់រាងកាយ ព្រោះសាច់ដុំត្រូវការឈាម និងអុកស៊ីសែនកាន់តែច្រើន

ប៉ុន្តែចំពោះមនុស្សមួយចំនួន អារម្មណ៍ថា “បេះដូងញ័រ” អាចបណ្តាលមកពីចង្វាក់បេះដូងមិនប្រក្រតី ដែលគួរត្រូវបានពិនិត្យរកមូលហេតុ។ អ្វីសំខាន់គឺត្រូវបែងចែកឱ្យបានថា បេះដូងលោតលឿនតាមការហាត់ប្រាណ ឬជាចង្វាក់បេះដូងមិនប្រក្រតី ហើយសង្កេតថាតើមានរោគសញ្ញាព្រមានផ្សេងទៀតរួមមកជាមួយឬអត់

តើបេះដូងញ័រក្រោយហាត់ប្រាណជាអ្វី?

“បេះដូងញ័រ” (Heart Palpitations) គឺជាអារម្មណ៍ថាបេះដូងលោតលឿន លោតខ្លាំង លោតកន្ត្រាក់ លោតមិនទៀងទាត់ ឬដូចជាបេះដូងលោតខកចង្វាក់ ឬរំលងចង្វាក់ ដែលអាចមានអារម្មណ៍នៅតំបន់ទ្រូង ក ឬបំពង់ក។ នៅពេលហាត់ប្រាណ បេះដូងនឹងលោតលឿនឡើងទៅតាមកម្រិតភាពធ្ងន់នៃសកម្មភាព

ជាទូទៅ វាជារឿងធម្មតា ហៅថា Sinus Tachycardia គឺបេះដូងលោតលឿនដោយសារចង្វាក់ធម្មតារបស់បេះដូង។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រសិនបើមានអារម្មណ៍ថាបេះដូង “លោតខុសចង្វាក់” ដូចជា លោតលឿនខុសប្រក្រតីភ្លាមៗ លោតមិនទៀងទាត់ ឬមានរោគសញ្ញាផ្សេងទៀតរួមមកជាមួយ វាអាចពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាចង្វាក់បេះដូងមិនប្រក្រតី (Arrhythmia) ហើយគួរត្រូវបានវាយតម្លៃបន្ថែម

មូលហេតុដែលធ្វើឱ្យបេះដូងញ័រក្រោយហាត់ប្រាណ

1. បេះដូងលោតលឿនតាមធម្មតាពីការហាត់ប្រាណ នៅពេលហាត់ប្រាណ រាងកាយត្រូវការឈាម និងអុកស៊ីសែនកាន់តែច្រើន ដូច្នេះបេះដូងនឹងលោតលឿន និងខ្លាំងជាងមុនទៅតាមកម្រិតភាពធ្ងន់នៃការហាត់ប្រាណ។ ប្រសិនបើបេះដូងលោតលឿនឡើងទៅតាមកម្រិតនៃការប្រើកម្លាំង ហើយថយចុះបន្តិចម្តងៗនៅពេលឈប់សម្រាក ដោយគ្មានរោគសញ្ញាមិនប្រក្រតីផ្សេងទៀតរួមមកជាមួយ ជាទូទៅនេះគឺជាការឆ្លើយតបតាមធម្មជាតិរបស់រាងកាយ

2. ចង្វាក់បេះដូងមិនប្រក្រតី មនុស្សមួយចំនួនអាចមានបញ្ហាចង្វាក់បេះដូងមិនប្រក្រតី ដែលបណ្តាលឱ្យបេះដូងញ័រ ដូចជា

បេះដូងបន្ទប់លើលោតមុនកំណត់ (PAC)
បេះដូងបន្ទប់ក្រោមលោតមុនកំណត់ (PVC)
បេះដូងលោតលឿនពីបន្ទប់លើ (SVT)
បេះដូងបន្ទប់លើញ័រ (Atrial Fibrillation)
ចង្វាក់បេះដូងមិនប្រក្រតីពីបន្ទប់ក្រោម (Ventricular Arrhythmia)

រោគសញ្ញានៃបញ្ហានីមួយៗមានភាពខុសគ្នា ហើយពេលខ្លះចាំបាច់ត្រូវពិនិត្យអគ្គិសនីបេះដូងនៅពេលកំពុងមានរោគសញ្ញា ដើម្បីធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ

3. កាហ្វេអ៊ីន និងភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំង កាហ្វេ តែ ភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំង ឬផលិតផលអាហារបំប៉នមួយចំនួនដែលប្រើមុនហាត់ប្រាណ អាចមានសារធាតុជំរុញដែលធ្វើឱ្យបេះដូងលោតលឿនឡើង ឬមានអារម្មណ៍បេះដូងញ័រ ជាពិសេសចំពោះអ្នកដែលងាយប្រតិកម្មនឹងកាហ្វេអ៊ីន ឬទទួលទានក្នុងបរិមាណច្រើន

4. កង្វះជាតិទឹក និងអតុល្យភាពអំបិលរ៉ែ ការបាត់បង់ញើសច្រើននៅពេលហាត់ប្រាណអាចធ្វើឱ្យរាងកាយខ្វះជាតិទឹក ហើយក្នុងករណីខ្លះ អាចមានភាពមិនប្រក្រតីនៃអំបិលរ៉ែ ដូចជា ប៉ូតាស្យូម ម៉ាញេស្យូម ឬសូដ្យូម ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងដំណើរការប្រព័ន្ធអគ្គិសនីរបស់បេះដូង

5. សម្រាកមិនគ្រប់គ្រាន់ ឬភាពតានតឹង ការគេងមិនគ្រប់ ភាពតានតឹង ឬការថប់បារម្ភ អាចជំរុញប្រព័ន្ធប្រសាទស្វ័យប្រវត្តិ ធ្វើឱ្យបេះដូងលោតលឿន និងធ្វើឱ្យយើងដឹងអំពីការលោតរបស់បេះដូងកាន់តែច្បាស់

6. ជំងឺ ឬស្ថានភាពវេជ្ជសាស្ត្រ ចំពោះមនុស្សមួយចំនួន រោគសញ្ញាបេះដូងញ័រអាចពាក់ព័ន្ធនឹងជំងឺ ឬស្ថានភាពផ្សេងទៀត ដូចជា

ជំងឺចង្វាក់បេះដូងមិនប្រក្រតី
ជំងឺបេះដូងមានរចនាសម្ព័ន្ធមិនប្រក្រតី
ជំងឺសន្ទះបេះដូង
ភាពស្លេកស្លាំង
ជំងឺក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីតធ្វើការខ្លាំងពេក
ជំងឺខ្សោយបេះដូងមួយចំនួន

តើរោគសញ្ញាបែបណាដែលគួរទៅជួបគ្រូពេទ្យ?

មិនមែនរាល់ពេលដែលមានបេះដូងញ័រ សុទ្ធតែមានគ្រោះថ្នាក់ទេ ប៉ុន្តែគួរទៅជួបគ្រូពេទ្យដើម្បីវាយតម្លៃរកមូលហេតុ ប្រសិនបើមានលក្ខណៈដូចខាងក្រោម

បេះដូងញ័រកើតឡើងញឹកញាប់ជាងមុន ឬមានរយៈពេលយូរជាងមុន
បេះដូងញ័រជារោគសញ្ញាថ្មីដែលមិនធ្លាប់មានពីមុន
បេះដូងញ័រកើតឡើងយ៉ាងច្បាស់នៅពេលហាត់ប្រាណ ឬប្រើកម្លាំង
មានអារម្មណ៍ថាបេះដូងលោតលឿនខុសប្រក្រតី ឬលោតមិនទៀងទាត់
បេះដូងញ័ររំខានដល់ការហាត់ប្រាណ រហូតត្រូវឈប់
មានប្រវត្តិជំងឺបេះដូង
មានសមាជិកគ្រួសារធ្លាប់ស្លាប់ភ្លាមៗដោយមិនដឹងមូលហេតុ ជាពិសេសនៅពេលស្លាប់ក្នុងវ័យក្មេង

ជាពិសេស បេះដូងញ័រដែលកើតរួមជាមួយអាការៈស្រវាំងមុខ ឬដួលសន្លប់នៅពេលហាត់ប្រាណ គឺជារោគសញ្ញាដែលមិនគួរមើលរំលង ហើយគួរត្រូវបានវាយតម្លៃដោយគ្រូពេទ្យ

រោគសញ្ញាបន្ទាន់ ត្រូវទៅមន្ទីរពេទ្យភ្លាមៗ

ប្រសិនបើបេះដូងញ័ររួមជាមួយរោគសញ្ញាខាងក្រោម គួរឈប់ហាត់ប្រាណ ហើយប្រញាប់ទៅផ្នែកសង្គ្រោះបន្ទាន់

ឈឺ ឬតឹងទ្រូង
ពិបាកដកដង្ហើម ឬហត់ខ្លាំងខុសប្រក្រតី
វិលមុខខ្លាំង
ស្រវាំងមុខ ឬដួលសន្លប់
បាត់បង់ស្មារតី
បេះដូងញ័រខ្លាំង ហើយមិនបាត់បន្ទាប់ពីឈប់សម្រាក

រោគសញ្ញាទាំងនេះអាចពាក់ព័ន្ធនឹងចង្វាក់បេះដូងមិនប្រក្រតីធ្ងន់ធ្ងរ ឬជំងឺបេះដូងមួយចំនួនដែលចាំបាច់ត្រូវទទួលការវាយតម្លៃជាបន្ទាន់

ប្រសិនបើបេះដូងញ័រនៅពេលហាត់ប្រាណ តើគួរសង្កេតអ្វីខ្លះ?

ប្រសិនបើមានរោគសញ្ញាកើតឡើង សូមសង្កេតលក្ខណៈនៃការលោតរបស់បេះដូង និងរោគសញ្ញារួម ព្រោះព័ត៌មានទាំងនេះអាចជួយគ្រូពេទ្យក្នុងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យបាន

បេះដូងលោតលឿនបន្តិចម្តងៗទៅតាមការប្រើកម្លាំង ឬលឿនឡើងភ្លាមៗ
លោតទៀងទាត់ ឬមិនទៀងទាត់
រោគសញ្ញាកើតឡើងនៅពេលហាត់ប្រាណ ឬក្រោយពេលឈប់ហាត់ប្រាណ
មានរយៈពេលប៉ុន្មានវិនាទី ឬប៉ុន្មាននាទី
មានស្រវាំងមុខ ឈឺទ្រូង ឬពិបាកដកដង្ហើមរួមមកជាមួយឬអត់
ប្រសិនបើប្រើនាឡិកាឆ្លាតវៃដែលអាចកត់ត្រាអត្រាលោតបេះដូង ឬ ECG បាន គួររក្សាទុកទិន្នន័យនៅពេលកើតរោគសញ្ញា ដើម្បីយកទៅឱ្យគ្រូពេទ្យវាយតម្លៃ

តើគ្រូពេទ្យនឹងពិនិត្យអ្វីខ្លះ?

ការពិនិត្យអាស្រ័យលើលក្ខណៈរោគសញ្ញា និងកម្រិតហានិភ័យរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ។ គ្រូពេទ្យអាចពិចារណាពិនិត្យ

ពិនិត្យអគ្គិសនីបេះដូង (ECG/EKG)
ពាក់ឧបករណ៍កត់ត្រាអគ្គិសនីបេះដូងរយៈពេល 24 ម៉ោង (Holter Monitor)
ឧបករណ៍កត់ត្រាចង្វាក់បេះដូងរយៈពេលវែង (Event Recorder ឬឧបករណ៍កត់ត្រាប្រភេទផ្សេងទៀត)
អ៊ុលត្រាសោនបេះដូង (Echocardiogram)
ពិនិត្យឈាម ដូចជា ភាពស្លេកស្លាំង ឬភាពមិនប្រក្រតីនៃក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត
ការធ្វើតេស្តពេលហាត់ប្រាណ (Exercise Stress Test) ចំពោះអ្នកជំងឺមួយចំនួន ដើម្បីវាយតម្លៃរោគសញ្ញា និងចង្វាក់បេះដូងនៅពេលប្រើកម្លាំង

ការពិនិត្យដែលសមស្របនឹងខុសគ្នាទៅតាមមនុស្សម្នាក់ៗ។ គ្រូពេទ្យនឹងជ្រើសរើសតាមលក្ខណៈរោគសញ្ញា ប្រវត្តិ និងកម្រិតហានិភ័យរបស់អ្នកជំងឺ

វិធីកាត់បន្ថយឱកាសកើតបេះដូងញ័រនៅពេលហាត់ប្រាណ

ផឹកទឹកឱ្យគ្រប់គ្រាន់ ជាពិសេសនៅពេលហាត់ប្រាណក្នុងអាកាសធាតុក្តៅ ឬបែកញើសច្រើន
កាត់បន្ថយកាហ្វេអ៊ីន និងភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំងមុនហាត់ប្រាណ ប្រសិនបើសង្កេតឃើញថាវាជំរុញឱ្យមានរោគសញ្ញា
សម្រាកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ការគេងបានល្អជួយកាត់បន្ថយកត្តាដែលជំរុញឱ្យមានបេះដូងញ័រ
បង្កើនកម្រិតភាពធ្ងន់នៃការហាត់ប្រាណបន្តិចម្តងៗ មិនគួរបង្កើនភាពធ្ងន់យ៉ាងឆាប់រហ័សទេ ជាពិសេសអ្នកដែលទើបចាប់ផ្តើមហាត់ប្រាណ
សង្កេតរោគសញ្ញារបស់ខ្លួន ប្រសិនបើមានបេះដូងញ័រខុសប្រក្រតី គួរឈប់សម្រាក និងវាយតម្លៃរោគសញ្ញាជាមុន មុននឹងបន្តហាត់ប្រាណទាំងបង្ខំខ្លួន

សរុប

ការដែលបេះដូងលោតលឿន និងខ្លាំងជាងមុននៅពេលហាត់ប្រាណ គឺជារឿងធម្មតា ព្រោះបេះដូងត្រូវបូមឈាមទៅចិញ្ចឹមសាច់ដុំកាន់តែច្រើន។ ប៉ុន្តែ “បេះដូងលោតលឿន” មិនមានន័យដូចគ្នានឹង “ចង្វាក់បេះដូងមិនប្រក្រតី” ជានិច្ចនោះទេ។ ប្រសិនបើមានអារម្មណ៍ថាបេះដូងលោតខុសចង្វាក់ ឬបេះដូងញ័រកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់

ជាពិសេសនៅពេលប្រើកម្លាំង ឬមានរោគសញ្ញាស្រវាំងមុខ ដួលសន្លប់ ឈឺទ្រូង ឬពិបាកដកដង្ហើមរួមមកជាមួយ គួរត្រូវបានវាយតម្លៃដោយគ្រូពេទ្យ ដើម្បីបែងចែកចង្វាក់បេះដូងមិនប្រក្រតី និងជំងឺបេះដូងផ្សេងៗ។ ប្រសិនបើដួលសន្លប់ ឬបាត់បង់ស្មារតីនៅពេលហាត់ប្រាណ ឬមានប្រវត្តិក្នុងគ្រួសារស្លាប់ភ្លាមៗតាំងពីវ័យក្មេង មិនគួរមើលរំលងឡើយ ហើយគួរទៅជួបគ្រូពេទ្យដើម្បីវាយតម្លៃឱ្យបានឆាប់

Q&A: សំណួរដែលសួរញឹកញាប់អំពីបេះដូងញ័រក្រោយហាត់ប្រាណ

Q: ហាត់ប្រាណហើយបេះដូងលោតខ្លាំងណាស់ តើជារឿងធម្មតាឬទេ?

A : ជាទូទៅ ការដែលបេះដូងលោតលឿន និងខ្លាំងឡើងទៅតាមកម្រិតនៃការហាត់ប្រាណ គឺជារឿងធម្មតា ព្រោះរាងកាយត្រូវការឈាម និងអុកស៊ីសែនកាន់តែច្រើន។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើមានអារម្មណ៍ថាបេះដូងលោតខុសចង្វាក់ ដូចជា លោតលឿនភ្លាមៗ លោតមិនទៀងទាត់ ឬមានស្រវាំងមុខ ឈឺទ្រូង ពិបាកដកដង្ហើម ឬដួលសន្លប់រួមមកជាមួយ គួរឈប់ហាត់ប្រាណ ហើយពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ

Q: ហាត់ប្រាណហើយបេះដូងញ័រ តើអាចបណ្តាលមកពីការផឹកកាហ្វេដែរឬទេ?

A : អាច។ កាហ្វេអ៊ីននៅក្នុងកាហ្វេ តែ ភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំង ឬអាហារបំប៉នមួយចំនួនមុនហាត់ប្រាណ អាចជំរុញប្រព័ន្ធប្រសាទ និងធ្វើឱ្យបេះដូងលោតលឿនឡើង ឬមានអារម្មណ៍បេះដូងញ័រ ជាពិសេសចំពោះអ្នកដែលងាយប្រតិកម្មនឹងកាហ្វេអ៊ីន ឬទទួលបានក្នុងបរិមាណច្រើន

Q: បេះដូងញ័រក្រោយហាត់ប្រាណរយៈពេលប៉ុន្មាន ទើបគួរទៅជួបគ្រូពេទ្យ?

A : មិនមានរយៈពេលតែមួយដែលអាចប្រើសម្រាប់សម្រេចបានទេ។ អ្វីសំខាន់គឺលក្ខណៈរោគសញ្ញា និងរោគសញ្ញារួម។ ប្រសិនបើបេះដូងញ័រកើតឡើងញឹកញាប់ មានបន្តជាច្រើននាទី បាត់យឺតជាងធម្មតា ចាប់ផ្តើមកើតឡើងញឹកញាប់ជាងមុន ឬកើតឡើងយ៉ាងច្បាស់នៅពេលហាត់ប្រាណ គួរទទួលការវាយតម្លៃពីគ្រូពេទ្យ។ ប្រសិនបើមានស្រវាំងមុខ ដួលសន្លប់ ឈឺទ្រូង ឬពិបាកដកដង្ហើមរួមមកជាមួយ គួរទទួលការវាយតម្លៃឱ្យបានឆាប់

Q: តើបេះដូងញ័របែបណាដែលត្រូវប្រញាប់ទៅមន្ទីរពេទ្យភ្លាមៗ?

A : គួរប្រញាប់ទៅមន្ទីរពេទ្យ ឬផ្នែកសង្គ្រោះបន្ទាន់ ប្រសិនបើបេះដូងញ័ររួមជាមួយ

ឈឺ ឬតឹងទ្រូង
ដកដង្ហើមមិនពេញ ឬហត់ខ្លាំង
វិលមុខខ្លាំង
ស្រវាំងមុខ ដួលសន្លប់ ឬបាត់បង់ស្មារតី
បេះដូងញ័រខ្លាំង ហើយមិនបាត់បន្ទាប់ពីឈប់សម្រាក

ជាពិសេស ប្រសិនបើរោគសញ្ញាកើតឡើងនៅពេលហាត់ប្រាណ មិនគួរបង្ខំខ្លួនបន្តហាត់ប្រាណទៀតទេ

Q: ប្រសិនបើប្រើ Smartwatch ហើយបង្ហាញថាបេះដូងលោតលឿន តើគួរព្រួយបារម្ភឬទេ?

A : អត្រាលោតបេះដូងដែលកើនឡើងនៅពេលហាត់ប្រាណ មិនមានន័យថាមានជំងឺបេះដូងជានិច្ចនោះទេ ព្រោះបេះដូងគួរតែលោតលឿនឡើងទៅតាមកម្រិតនៃការប្រើកម្លាំង។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រសិនបើ Smartwatch បង្ហាញភាពមិនប្រក្រតីម្តងហើយម្តងទៀត ឬមានបេះដូងញ័ររួមមកជាមួយ គួររក្សាទុកទិន្នន័យ ហើយយកទៅពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ ព្រោះឧបករណ៍មួយចំនួនអាចជួយកត់ត្រាចង្វាក់បេះដូងនៅអំឡុងពេលមានរោគសញ្ញា។ អ្វីសំខាន់បំផុតមិនមែនមានតែតួលេខអត្រាលោតបេះដូងនោះទេ ប៉ុន្តែគឺ “បេះដូងលោតយ៉ាងដូចម្តេច ហើយមានរោគសញ្ញាអ្វីកើតឡើងរួមមកជាមួយ”