តើត្រូវដោះស្រាយយ៉ាងដូចម្តេច នៅពេលមានព័ត៌មានអំពីការរីករាលដាលនៃជំងឺសួតឆ្លង

ក្នុងមួយឆ្នាំកន្លងមក យើងជាញឹកញាប់បានឮព័ត៌មានអំពីការរីករាលដាលជំងឺផ្សេងៗកើតឡើងមិនច្រើនក៏តិចទេ ជាពិសេសជំងឺប្រព័ន្ធដង្ហើម ឬជំងឺសួតឆ្លង ដែលត្រូវបានគេគិតថាជាជំងឺពេញនិយមដែលជាញឹកញាប់មានព័ត៌មានឲ្យយើងបានឮ និងមានការព្រួយបារម្ភរៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយសារតែជាក្រុមជំងឺដែលឆ្លងរាលដាលបានងាយតាមរយៈការឈឺចាប់ និងការព្រួយបារម្ភផងដែរ រួមទាំងវីរុសដែលជាមូលហេតុរបស់ជំងឺក៏ត្រូវបានខ្យល់បក់ទៅកាន់កន្លែងផ្សេងៗបានផងដែរ ហើយពេលណាម្នាក់ដកដង្ហើមយកវីរុសចូលទៅ ក៏មានឱកាសឆ្លងជំងឺភ្លាមៗ។ ពេលមានព័ត៌មានការរីករាលដាលចេញម្តងណា មនុស្សជាច្រើនតែងតែមានការភ័យខ្លាច និងបារម្ភជានិច្ចរហូតដល់មិនអាចញ៉ាំអាហារឬគេងបាន។ ដូច្នេះ ដើម្បីឲ្យយើងអាចរស់នៅបានយ៉ាងសុខសប្បាយ និងមានការយល់ដឹងច្បាស់លាស់ និងមានសុវត្ថិភាពពីជំងឺសួតឆ្លងបានច្រើនឡើងនៅពេលមានព័ត៌មានចេញម្តងៗ ថ្ងៃនេះយើងមានវិធីសាស្រ្តរៀបចំខ្លួនដើម្បីប្រយុទ្ធនឹងស្ថានភាពការរីករាលដាលជំងឺសួតឆ្លងមាផ្តល់ជូន។ មានលំដាប់ជំហានលម្អិតចំនួន ៥ ដូចខាងក្រោម៖

• ត្រងព័ត៌មានឲ្យបានល្អ មិនត្រូវភ័យខ្លាចលើសកម្រិត

ជាញឹកញាប់ព័ត៌មានការរីករាលដាលមិនមែនជាការរីករាលដាលពិតប្រាកដ ឬមិនមែនធ្ងន់ធ្ងរពិតប្រាកដទេ ប៉ុន្តែជាការបំភាន់ព័ត៌មានឲ្យមើលទៅគួរឱ្យភ័យខ្លាចលើសកម្រិត។ ដូច្នេះ យើងគួរជ្រើសរើសទទួលព័ត៌មានពីប្រភពព័ត៌មានដែលគួរឱ្យទុកចិត្តបំផុត ដែលជាប្រភពដើម (Primary Source) ដូចជា ក្នុងវិស័យវេជ្ជសាស្រ្តនៅប្រទេសយើង អាចតាមដានតាមគេហទំព័ររបស់ក្រសួងត្រួតពិនិត្យជំងឺ ដែលនឹងផ្តល់ព័ត៌មានដែលត្រឹមត្រូវបំផុត។ ឬបើចង់ឲ្យមានភាពទុកចិត្តខ្ពស់ និងទាន់សម័យបំផុត អាចតាមដានព័ត៌មានដោយផ្ទាល់តាមគេហទំព័ររបស់ WHO ឬអង្គការសុខាភិបាលពិភពលោក ដែលធានាថានឹងទទួលបានព័ត៌មានត្រឹមត្រូវជាក់លាក់។

• ពិនិត្យខ្លួនឯង និងមនុស្សជិតស្និទ្ធ ថាតើពាក់ព័ន្ធប៉ុន្មានជាមួយប្រភពឆ្លង

រាល់ពេលមានការរីករាលដាលជំងឺប្រព័ន្ធដង្ហើម ឬជំងឺសួតឆ្លង មួយក្នុងចំណោមជំហានសំខាន់នៃវិធានការការពារគឺត្រូវតែស៊ើបអង្កេតឲ្យបានថា កន្លែងកើតហេតុនោះមកពីណា តំបន់ណាដែលជាតំបន់មានហានិភ័យនៃការរីករាលដាល។ ពេលយើងបានដឹងហើយ យើងត្រូវសួរខ្លួនឯងថា “ខ្ញុំមានទំនាក់ទំនងជាមួយប្រភពឆ្លងនោះប៉ុន្មាន?” ប្រសិនបើពាក់ព័ន្ធផ្ទាល់ ដូចជា យើងធ្វើការនៅប្រទេសនោះ ទីក្រុងនោះដែលមានការរីករាលដាលឆ្លង ឬប្រសិនបើពាក់ព័ន្ធប្រយោល ដូចជា យើងមានមិត្តភក្តិ សាច់ញាតិ មនុស្សជិតស្និទ្ធ ដែលបានធ្វើដំណើរទៅកន្លែងកើតហេតុនោះ ហើយត្រឡប់មកនៅជាមួយយើងឬទេ? ប្រសិនបើខ្លួនឯង ឬមនុស្សជិតស្និទ្ធពាក់ព័ន្ធជាមួយប្រភពឆ្លង នោះមានន័យថា “យើងត្រូវតែត្រួតពិនិត្យខ្លួនឯងយ៉ាងម៉ត់ចត់” ប៉ុន្តែប្រសិនបើយើងមិនពាក់ព័ន្ធជាមួយប្រភពឆ្លងទេ មិនថាតាមរយៈវិធីណាមួយក៏ដោយ មានឱកាសតិចណាស់ដែលយើងនឹងឆ្លងជំងឺរហូតដល់មានគ្រោះថ្នាក់។

• សិក្សាអាការៈជំងឺឲ្យយល់ដឹង ដើម្បីប្រើសង្កេតខ្លួនឯង និងមនុស្សជិតស្និទ្ធ

ការភ័យខ្លាចការរីករាលដាលជំងឺតែមួយគត់មិនជួយឲ្យមានអ្វីប្រសើរឡើងទេ ប៉ុន្តែការសិក្សាឲ្យដឹងថាជំងឺសួតឆ្លង ឬជំងឺប្រព័ន្ធដង្ហើមដែលកំពុងរីករាលដាលមានអាការៈយ៉ាងដូចម្តេច និងត្រូវដោះស្រាយយ៉ាងដូចម្តេច គឺជារឿងដែលយើងគួរធ្វើ។ ការយល់ដឹងអំពីអាការៈបង្ហាញនៃជំងឺគឺសំខាន់បំផុតជាដំណាក់កាលដំបូង ដើម្បីឲ្យយើងអាចសង្កេត និងពិនិត្យខ្លួនឯងបាន។ ជាពិសេសបើយើងឬមនុស្សជិតស្និទ្ធពាក់ព័ន្ធជាមួយប្រភពឆ្លង ក៏យើងត្រូវតែត្រួតពិនិត្យអាការៈយ៉ាងម៉ត់ចត់។ អាការៈសំខាន់នៃជំងឺប្រព័ន្ធដង្ហើមគឺស្រដៀងគ្នា គឺមានអាការៈដូចជាឈឺក្បាលត្រជាក់ ដោយសារតែមានការឆ្លងវីរុសដូចគ្នា ហើយអាចមានកំដៅខ្ពស់ ឈឺសាច់ឈឺដុំ ចេញមុខទឹកមុខ ចងក្រពះ ឈឺក ក្អក និងខ្យល់ខ្វះ។ ប្រសិនបើមានអាការៈដូចបានរៀបរាប់ អាចយល់ថាយើងមានហានិភ័យ! គួរបន្ទាន់ទៅពេទ្យភ្លាមៗ។

• កុំភ័យខ្លាចការត្រូវបានដាក់កំណត់ខ្លួន ប៉ុន្តែគួរភ័យខ្លាចថាអាចស្លាប់ និងឆ្លងរាលដាលជំងឺបាន

ពេលបានសង្កេតឃើញថាខ្លួនឯងមានអាការៈដែលមានហានិភ័យនឹងជំងឺសួតឆ្លងដូចដែលមានព័ត៌មានរីករាលដាល ការដែលយើងត្រូវធ្វើគឺដឹងភារកិច្ចខ្លួនឯងថា ត្រូវបន្ទាន់យកខ្លួនទៅពេទ្យ ដើម្បីពិនិត្យថាតើយើងពិតជាជំងឺសួតឆ្លងដូចដែលមានព័ត៌មានឬទេ។ យើងត្រូវផ្តល់ព័ត៌មានថា យើងឬមនុស្សជិតស្និទ្ធពាក់ព័ន្ធជាមួយកន្លែងកើតហេតុឬទេ ដើម្បីអាចត្រួតពិនិត្យជំងឺបាន។ ការដឹងភារកិច្ចខ្លួនឯងនេះ មិនត្រឹមតែធ្វើឲ្យយើងមានសុវត្ថិភាព និងជាសះស្បើយពីអាការៈជំងឺប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែយើងក៏ជួយឲ្យជំងឺមិនរាលដាលចេញទៅធ្វើឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ធំជាងនេះចំពោះមនុស្សក្នុងសង្គមផងដែរ។

• តាមដានព័ត៌មានជាបន្តរៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីយល់ដឹងពីស្ថានភាព

ការរីករាលដាលជំងឺប្រព័ន្ធដង្ហើមមានកម្រិតផ្ទាល់ខ្លួន គឺអាចរាលដាលរហូតដល់មានគ្រោះថ្នាក់ដល់កម្រិតដែលត្រូវប្រកាសវិធានការបន្ទាន់។ ដូច្នេះ ដើម្បីឲ្យយើងអាចរៀបចំជីវិតបានត្រឹមត្រូវ និងការពារខ្លួនឯងឲ្យឆ្ងាយពីជំងឺរាលដាលបានច្រើនបំផុត យើងត្រូវតែតាមដានព័ត៌មានជានិច្ច ដើម្បីមើលថាស្ថានភាពនៅរៀងរាល់ថ្ងៃយ៉ាងដូចម្តេច ហើយមានការប្រកាសវិធានការការពារខ្លួនឯងយ៉ាងដូចម្តេចដែលយើងគួរអនុវត្ត។ ឧទាហរណ៍ នៅករណីមានការរីករាលដាលធ្ងន់ធ្ងរ អាចមានការបិទប្រទេស បិទទីក្រុង ហាមឲ្យឆ្លងកាត់ យើងត្រូវដឹងថាមិនអាចទៅបាន ឬបើអាចទៅបាន ត្រូវដឹងថាត្រូវថែរក្សាខ្លួនយ៉ាងដូចម្តេច ដូចជា ពាក់ម៉ាស់ កក់ដៃជាញឹកញាប់ ពាក់ស្រោមដៃ ល។ យើងត្រូវអនុវត្តតាមការប្រកាសយ៉ាងតឹងរឹង ដើម្បីមានសុវត្ថិភាព និងមិនក្លាយជាអ្នកឆ្លងជំងឺដែលរាលដាលជំងឺទៅអ្នកដទៃ។

ជំងឺប្រព័ន្ធដង្ហើម ដូចជាជំងឺសួតឆ្លង ត្រូវការវិធានការព្យាបាលត្រឹមត្រូវរួមជាមួយវិធានការការពារត្រឹមត្រូវ ដើម្បីអាចគ្រប់គ្រងជំងឺមិនឲ្យរាលដាល។ ភារកិច្ចរបស់យើងគ្រប់គ្នានៅពេលមានព័ត៌មានការរីករាលដាល គឺត្រូវមានការយល់ដឹង មិនភ័យខ្លាចលើសកម្រិត និងថែរក្សាខ្លួនឯងឲ្យបានល្អ និងត្រឹមត្រូវ អនុវត្តតាមការប្រកាសផ្លូវការរបស់ក្រសួងត្រួតពិនិត្យជំងឺ និង WHO ដើម្បីអាចប្រយុទ្ធនឹងជំងឺបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ ត្រឹមនេះយើងអាចថែរក្សាខ្លួនឯងឲ្យមានសុវត្ថិភាពពីជំងឺ និងជួយគ្រប់គ្រងមិនឲ្យជំងឺរាលដាលឆ្ងាយ រហូតដល់ចុងក្រោយអាចដោះស្រាយស្ថានភាពការរីករាលដាលឲ្យបាត់បង់បាន។