ขึ้นชื่อว่าโรค “เรื้อรัง” ก็มักถูกตีความว่าไม่มีโอกาสหาย ทำได้แค่ประคับประคองควบคุมไม่ให้กำเริบรุนแรง แต่สิ่งนี้ไม่ใช่สำหรับ “แผลเรื้อรัง” แม้ว่าจะมีความรุนแรงกว่าแผลทั่วไป แต่ก็มีโอกาสหาย หากได้รับการดูแลอย่างถูกวิธี
แผล ไม่ได้มีแค่ชนิดเดียว
หากจำแนกแผลตาม “ลักษณะของการบาดเจ็บต่อร่างกาย” ก็จะแบ่งออกได้เป็น
- การบาดเจ็บชนิดปิด หรือ การบาดเจ็บที่ไม่ได้ปรากฏรอยแยกบนผิวหนัง แต่อาจมีการฉีกขาดของเนื้อเยื่อ หรือเส้นเลือดฝอยบริเวณใต้ผิวหนัง มักเกิดขึ้นจากการโดนกระแทกด้วยของที่ไม่มีคม ซึ่งจะทำให้เกิดเป็นรอยบวม เป็นจ้ำ สีคล้ำบริเวณผิวหนัง หรือที่เราคุ้ยเคยกันว่า “รอยฟกช้ำ” นั่นเอง รวมถึงแผลที่เกิดเลือดคั่งในอวัยวะภายใน เช่น กล้ามเนื้อ กระดูก และข้อต่างๆ
- การบาดเจ็บชนิดเปิด ซึ่งแผลชนิดนี้ส่วนใหญ่จะมีการฉีกขาดของผิวหนัง และมีเลือดออก เช่น ของมีคมบาด แผลถลอก รวมไปถึงแผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก
ระยะของแผลกับวิธีรักษา
ในการรักษาบาดแผล มักจะแบ่งตามระยะของแผลออกเป็น 2 ชนิด คือ
- แผลเฉียบพลัน (Acute wound): เป็นแผลสด แผลใหม่ที่เพิ่งเกิดขึ้น ซึ่งส่วนใหญ่จะหายเป็นปกติใน 4 สัปดาห์
- แผลเรื้อรัง (Chronic wound): แผลที่ใช้ระยะเวลาในการหายนานกว่าแผลปกติ โดยจะอยู่ในระยะของการอักเสบมากกว่า 4-6 สัปดาห์ เป็นต้นไป
ใครบ้างที่มีโอกาสเป็นแผลเรื้อรัง?
ทุกคนมีโอกาสเป็นแผลเรื้อรังได้ หากเกิดบาดแผลแล้วไม่ได้รับการดูแลแผลอย่างถูกวิธี ก็อาจจะทำให้เกิดเนื้อตาย หรือเกิดการติดเชื้อบริเวณบาดแผลได้เนื่องจากใช้วัสดุแปะแผลที่ไม่เหมาะสม ไม่ว่าจะเปียกไป แห้งไป แผลโดนน้ำมากไป หรือเปิดต่อสิ่งแวดล้อมเยอะเกินไป ซึ่งแผลเรื้อรังจะมีโอกาสเกิดขึ้นได้มากใน
- คนที่มีโรคประจำตัวที่มีผลต่อการหายของแผล เช่น โรคเกี่ยวกับการไหลเวียนของเลือด โรคหลอดเลือดแดง หลอดเลือดดำ โรคหัวใจ ตับแข็ง ไตวาย เป็นต้น
- คนที่มีโรคประจำตัวที่ส่งผลให้คุณภาพของเลือดไม่ดี เช่น โรคเบาหวานที่มีการควบคุมระดับน้ำตาลที่ไม่เหมาะสม ทำให้การสมานและฟื้นตัวของแผลไม่ดี มีภาวะขาดสารอาหาร หรือซีด เป็นต้น
- คนที่มีเนื้อเยื่อโดยรอบไม่เหมาะกับการหายของแผล เช่น เกิดบาดแผลบริเวณผิวหนังที่เคยผ่านการฉายรังสี เคยได้รับยาเคมีบำบัด หรือยากดภูมิคุ้มกันกลุ่มสเตียรอยด์ จึงทำให้แผลบริเวณนั้นหายยากกว่าปกติ
อันตรายอย่างไร? หากมีแผลเรื้อรัง แล้วดูแลไม่ถูกวิธี
หากดูแลไม่ดี แผลนั้นก็จะไม่หาย แผลจะไม่สามารถดำเนินต่อไปตามกระบวนการการหายของแผลได้ โดยจะยังคงอักเสบ ติดเชื้อ จนอาจลุกลามกว้างขึ้นและถึงขั้นต้องตัดเนื้อตายมากขึ้น ใช้ระยะเวลาในการหายนานขึ้น หากปล่อยทิ้งไว้ก็อาจถึงขั้นต้องตัดอวัยวะ หรือรุนแรงจนเกิดการติดเชื้อเข้ากระแสเลือดและเสียชีวิตได้ในที่สุด
หยุดแผลเรื้อรังแบบไม่ลุกลาม ด้วยเทคโนโลยีที่ตอบโจทย์
ศูนย์ Advanced Wound Care Center โรงพยาบาลพญาไท 3 มีทีมแพทย์ศัลยศาสตร์เฉพาะทางที่จะช่วยประเมินบาดแผลอย่างเจาะลึก เพื่อหาสาเหตุของแผลเรื้อรังนั้นๆ แล้วดำเนินการรักษาตั้งแต่ระดับสาเหตุ ที่ทำให้กระบวนการการหายของแผลล่าช้า ร่วมกับทีมแพทย์อายุรกรรมที่จะคอยควบคุมปัจจัยเสี่ยงที่มีผลเชื่อมโยงต่อการหายของแผล ด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่ในการขจัดเนื้อตายแบบลดการบาดเจ็บต่อเนื้อเยื่อรอบข้าง และใช้วัสดุแปะแผลที่ออกแบบมาเฉพาะให้สอดคล้องกับตัวโรคและไลฟ์สไตล์ที่แตกต่างกัน ทำให้ไม่ต้องทำแผลทุกวัน แต่แผลหายได้ไวกว่า ได้ประสิทธิภาพมากกว่าด้วยเทคโนโลยีการดูแลบาดแผลขั้นสูง (Advanced Wound Care Center Technology) เพื่อเอื้อต่อการหายของแผล และลดโอกาสการเกิดแผลเป็นในอนาคต
นอกจากการดูแลบาดแผลแล้ว ศูนย์ Advanced Wound Care Center ยังมีการดูแลสุขภาพองค์รวม โดยทีมแพทย์ ร่วมกับนักกายภาพบำบัด และพยาบาลวิชาชีพ เพื่อป้องกันและลดโอกาสการเกิดแผลในอนาคต
“มีแผลเรื้อรังอย่าเพิ่งถอดใจ
หยุดการลุกลาม ลดความเสี่ยงได้ หากดูแลถูกวิธี”
พญ.เบญจพร นันทสันติ
ศัลยแพทย์เฉพาะทางด้านการผ่าตัดส่องกล้อง
ศูนย์ศัลยกรรมเทคโนโลยีชั้นสูง
โรงพยาบาลพญาไท 3
