“ถุงน้ำรังไข่” โรคใกล้ตัวผู้หญิงที่คุณหมอยืนยัน...หากเจอต้องรีบจัดการ!

ถุงน้ำรังไข่…ภัยเงียบที่อย่าเผลอมองข้าม

ถุงน้ำรังไข่หรือซีสต์นั้นมีอยู่หลายแบบ “ถ้าเป็นถุงน้ำตามธรรมชาติที่เกิดตามรอบเดือน อย่างในวัยเจริญพันธุ์ พอมีประจำเดือนเยื่อบุโพรงมดลูกก็จะลอก รังไข่ก็จะเริ่มสร้างฮอร์โมนและโตเป็นถุงน้ำ พอแตกก็จะกลายเป็นถุงคาอยู่” ซึ่งในบางเคสถุงนี้จะไม่แตกให้มีไข่ตกออกมา ก็จะคานานหลายเดือน แต่ก็มักจะไม่เกิน 2-3 เดือน โดยธรรมชาติแล้วก็จะยุบไปเอง บางรายภายหลังไข่ตกอาจจะมีอาการเลือดออกในถุงน้ำหรือออกมาที่ช่องทิ้งได้นิดหน่อย ก็อาจจะปล่อยให้หายเองตามธรรมชาติได้ แต่บางรายก็อาจมีเลือดออกมาในช่องท้องก็จำเป็นต้องรีบทำการผ่าตัดรักษา

จะรู้ได้อย่างไร…ว่าเมื่อไหร่ต้องรีบเคลียร์

ถึงแม้ถุงน้ำรังไข่จะมีโอกาสกลายเป็นมะเร็งได้ค่อนข้างน้อย แต่ก็ไม่ใช่ว่าจะไม่มีโอกาสเป็นเลย เพราะฉะนั้นเราควรที่จะต้องเฝ้าระวัง หากเมื่อไหร่ที่มีอาการบ่งชี้ ก็ต้องรีบจัดการ “หากเป็นถุงน้ำที่เกิดตามธรรมชาติ ที่ตรวจติดตามแล้วยุบเองได้ ก็อาจจะเพียงแค่ให้รับประทานยาคุมกำเนิดหรือฉีดยาคุมซักระยะ แล้วถุงน้ำหายไปก็อาจไม่ต้องถึงขั้นผ่าตัด” แต่หากเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น ถุงน้ำรังไข่แตก หรือถุงน้ำรังไข่ขั้วบิด ก็อาจจำเป็นจะต้องทำการผ่าตัดฉุกเฉิน เพราะถ้าปล่อยไว้จะเกิดอันตรายได้

ทางเลือกใหม่…ผ่าตัดถุงน้ำรังไข่ผ่านกล้อง

การผ่าตัดแบบส่องกล้องเรียกว่าเป็นเทคโนโลยีที่ช่วยในการผ่าตัดในที่แคบๆ ได้ง่ายขึ้น แผลเล็ก เจ็บน้อย ฟื้นตัวและกลับไปทำงานได้เร็วขึ้น “หัวใจสำคัญของการผ่าตัดถุงน้ำรังไข่ นอกจากอุปกรณ์ที่ใช้ต้องพร้อมและอยู่ในสภาพดีแล้ว แพทย์และทีมงานที่ช่วยผ่าตัด จะต้องผ่านการฝึกฝนและมีความเชี่ยวชาญด้านการผ่าตัดส่องกล้องมาอย่างดี และแพทย์ที่ทำการผ่าตัดจะต้องสามารถพิจารณาเลือกเคสที่เหมาะสมว่าจะสามารถทำการผ่าตัดส่องกล้องแล้วได้ประโยชน์มากกว่าการทำผ่าตัดแบบปกติ รวมถึงต้องดูที่ความต้องการของคนไข้ด้วย ดังนั้นจึงต้องมีการสรุปแผนระหว่างแพทย์และคนไข้ก่อนเสมอ”

ถุงน้ำรังไข่…ป้องกันได้อย่างไรบ้าง

ถึงแม้ว่าถุงน้ำรังไข่จะไม่ค่อยมีอาการแสดง ทำให้หลายคนไม่ค่อยรู้ตัว เพราะฉะนั้นอีกทางหนึ่งที่จะช่วยได้ดีที่สุดก็คือการตรวจภายใน “ตรวจเจอแต่เนิ่นๆ ดีที่สุด ถ้าใครไม่เคยตรวจ ให้มาตรวจเลย อย่างน้อยเชคสุขภาพ อัลตร้าซาวด์คร่าวๆ ก่อน หรือคนไหนที่เกิน 30 ปี หรือแต่งงานแล้ว การตรวจภายใน เช็คประจำปี ตรวจเช็คมะเร็งปากมดลูก และอัลตร้าซาวด์ผ่านทางช่องคลอด ซึ่งจะมีความแม่นยำกว่าการทำ อัลตร้าซาวด์ผ่านทางหน้าท้อง เพราะจะดูพวกรังไข่และมดลูกได้อย่างละเอียดเลย”