ก่อนจะเราจะไปทำความรู้จักกับเทคนิคการรักษาเนื้องอกต่อมใต้สมอง ด้วยการผ่าตัดผ่านกล้องทางรูจมูก ขอชวนทุกคนไปทำความรู้จักกับก่อนว่า เนื้องอกต่อมใต้สมองคืออะไร เกิดขึ้นจากสาเหตุอะไร ใช่เราหรือไม่ที่มีโอกาสเสี่ยง!
เนื้องอกต่อมใต้สมองคืออะไร ?
เนื้องอกต่อมใต้สมอง ก็คือเซลล์ต่อมใต้สมองที่มีการเจริญเติบโตอย่างผิดปกติ ซึ่งเมื่อเกิดก้อนเนื้องอกขึ้นแล้วก็จะทำให้ต่อมใต้สมอง (Pituitary Gland) ซึ่งมีหน้าที่ผลิตฮอร์โมนสำคัญ เช่น ได้แก่ Growth hormone ซึ่งเกี่ยวข้องการเจริญเติบโตของร่างกาย, ฮอร์โมนไทรอยด์ ที่คอยควบคุมระบบเผาผลาญ รวมไปถึงฮอร์โมนเพศ มีความผิดปกติไป มีการผลิตฮอร์โมนมาก หรือน้อยลง จนส่งผลกระทบต่อร่างกาย
ใครบ้างที่มีโอกาสเป็นเนื้องอกต่อมใต้สมอง ?
ต้องบอกว่าโรคนี้มีโอกาสพบได้ในทุกเพศทุกวัย แต่อาจจะพบได้บ่อยในวัยทำงานที่มีอายุ 40-50 ปี โดยอาการของเนื้องอกต่อมใต้สมองมักไม่ปรากฏในระยะเริ่มแรก แต่จะเริ่มมีส่งผลกระทบต่อร่างกาย เมื่อเนื้องอกมีขนาดเติบโตขึ้น ซึ่งอาการแสดงออกก็จะเป็น 2 ลักษณะ คือ
- อาการที่เกิดขึ้นจากการกดเบียดของก้อนเนื้องอกไปยังเส้นประสาทบริเวณใกล้เคียง โดยเฉพาะเส้นประสาทตา ซึ่งก็อาจแสดงอาการในลักษณะ ปวดศีรษะ ตามัว เห็นภาพซ้อน ระยะการมองเห็นแย่ลง
- อาการที่เกิดขึ้นจากความผิดปกติของฮอร์โมน เช่น การมีหน้าอกในผู้ชาย การเสื่อมสมรรถภาพทางเพศ การมีน้ำนมไหล โดยไม่ได้มีบุตร ร่างกายเติบโตมากผิดปกติ หรือหยุดการเจริญเติบโตก่อนวัย เกิดภาวะคุชชิ่ง (Cushing’s) แขนขาเล็ก แต่ใบหน้ากลมลักษณะคล้ายพระจันทร์ เป็นต้น
ทำความรู้จักการรักษาเนื้องอกต่อมใต้สมอง โดยการผ่าตัดผ่านกล้องทางรูจมูก
การรักษาเนื้องอกต่อมใต้สมอง สามารถทำได้หลายวิธี
- การผ่าตัดแบบเปิด โดยผ่านส่วนของกะโหลกศีรษะด้านหน้าบริเวณเหนือคิ้ว
- การผ่าตัดผ่านทางรูจมูก โดยใช้กล้องเอ็นโดสโคป (Endoscopic)
- การใช้รังสีรักษา วิธีนี้จะถูกนำมาใช้ในกรณีที่การผ่าตัดไม่สามารถควบคุมโรคได้
แต่วันนี้เราจะเจาะลึกกันในเรื่องของการผ่าตัดผ่านทางรูจมูก โดยใช้กล้องเอ็นโดสโคป การผ่าตัดในลักษณะนี้คือ การผ่าตัดโดยการใช้กล้องขนาดเล็ก (ประมาณ 4 mm.) ที่มีความละเอียดสูง สอดผ่านรูจมูกไปยังฐานกะโหลก เพื่อเข้าไปกำจัดเนื้องอกด้วยเทคนิคขั้นสูง โดยไม่ต้องผ่าตัดเปิดกะโหลกศีรษะ วิธีนี้เป็นการผ่าตัดที่มีความแม่นยำสูงและลดความเสี่ยงจากการบาดเจ็บต่อเนื้อเยื่อสมองโดยรอบได้เป็นอย่างดี
ข้อดีของการผ่าตัด แบบส่องกล้องทางรูจมูก
- ลดความเสี่ยงจากภาวะแทรกซ้อน เนื่องจากต่อมใต้สมองอยู่ลึกเข้าไปในบริเวณศูนย์กลางของกะโหลก การผ่าตัดแบบเปิดจึงมีโอกาสที่จะทำให้เส้นประสาทและเนื้อสมองได้รับความเสียหาย แต่ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการวินิจฉัยขนาดและตำแหน่งของเนื้องอกที่ชัดเจน
- ไม่มีแผลผ่าตัดภายนอก ลดโอกาสติดเชื้อผ่านทางแผล
- ฟื้นตัวเร็ว ลดระยะเวลาการพักฟื้นที่ รพ.
- อาการเจ็บหลังการผ่าตัดน้อยกว่า สามารถหายใจได้สะดวก และทานอาหารได้หลังการผ่าตัด
- ลดโอกาสติดเชื้อ เพราะไม่ต้องเปิดผิวหนังภายนอก
การเตรียมตัวก่อนผ่าตัด แบบส่องกล้องทางรูจมูก
ก่อนเข้ารับการผ่าตัด แพทย์จะทำการตรวจร่างกายโดยละเอียด อาทิ การตรวจ MRI หรือ CT Scan เพื่อประเมินขนาดและตำแหน่งของเนื้องอก รวมถึงตรวจระดับฮอร์โมนในเลือด ผู้ป่วยต้องงดอาหารและน้ำตามคำแนะนำ และอาจต้องหยุดใช้ยาบางชนิดชั่วคราว
การดูแลหลังการผ่าตัดแบบส่องกล้องทางรูจมูก
หลังผ่าตัดอาจมีอาการคัดจมูกหรือปวดเล็กน้อยในบริเวณจมูก โดยแพทย์จะติดตามผลการฟื้นตัวและตรวจระดับฮอร์โมน เพื่อให้แน่ใจว่าเนื้องอกได้รับการกำจัดอย่างสมบูรณ์ โดยส่วนใหญ่ผู้ที่เข้ารับการผ่าตัดจะสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันตามปกติได้ในไม่กี่สัปดาห์
การผ่าตัดรักษาเนื้องอกต่อมใต้สมองผ่านกล้องทางรูจมูก จึงเป็นอีกทางเลือกในการรักษาที่ทันสมัยและปลอดภัย แต่ต้องอาศัยความเชี่ยวชาญของศัลยแพทย์เป็นสำคัญ ดังนั้นผู้ป่วยควรปรึกษาแพทย์ที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง เพื่อประสิทธิภาพในการรักษา และลดความเสี่ยง
