ค้นหา...บทความทางการแพทย์

ศูนย์การแพทย์

“เบาหวาน” แต่ละชนิด ต่างกันอย่างไร?


“เบาหวาน” แต่ละชนิด ต่างกันอย่างไร?


แค่ได้ยินชื่อ “โรคเบาหวาน” คนส่วนใหญ่ก็ร้องอ๋อ...หันไปทางไหนก็มีแต่คนเป็นเบาหวานเต็มไปหมด แต่หลายคนก็ยังไม่รู้จักโรคนี้ดีนัก คิดว่าแค่เป็นโรคเบาหวานไม่น่าจะเป็นอะไรมาก เราขอบอกไว้ก่อนเลยว่า คุณกำลังคิดผิด! เพราะโรคเบาหวานอาจส่งผลกระทบต่อร่างกายได้มากกว่าที่คิด

ทำความรู้จักโรคเบาหวาน

เบาหวาน คือภาวะที่มีระดับน้ำตาลในเลือดสูงผิดปกติ ซึ่งภาวะปกตินั้นระดับน้ำตาลในร่างกายของเราจะมีกลไกในการควบคุมให้เหมาะสม โดยมีฮอร์โมนอินสุลินเป็นส่วนสำคัญในการลดระดับน้ำตาลในเลือด ซึ่งอินสุลินนั้นเป็นฮอร์โมนที่หลั่งจากตับอ่อน ที่ช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือดไปเก็บยังกล้ามเนื้อ เนื้อเยื่อไขมัน และตับ และยังช่วยยับยั้งการผลิตน้ำตาลจากตับอีกด้วย 

เมื่ออินสุลินทำงานผิดปกติก็ส่งผลต่อร่างกายโดยตรง

แต่เมื่อไหร่ที่อินสุลินมีความผิดปกติ ไม่ว่าจะเป็นการลดลงของปริมาณอินสุลินในร่างกาย หรือการที่อวัยวะต่างๆ ของร่างกายตอบสนองต่ออินสุลินลดลง (หรือที่เรียกว่า ภาวะดื้ออินสุลิน) จะทำให้ร่างกายไม่สามารถนำน้ำตาลที่อยู่ในกระแสเลือดไปใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้มีปริมาณน้ำตาลคงเหลือในกระแสเลือดมากกว่าปกติ หากน้ำตาลในกระแสเลือดสูงมากขึ้นถึงระดับหนึ่ง จะทำให้ไตซึ่งปกติจะมีหน้าที่ดูดกลับน้ำตาลจากสารที่ถูกกรองจากหน่วยไตไปใช้ ดูดกลับน้ำตาลได้ไม่หมด ส่งผลให้มีน้ำตาลรั่วออกมากับปัสสาวะ หากไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกวิธี จะทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ ตามมาได้

ชนิดของโรคเบาหวาน

โรคเบาหวานแบ่งเป็นประเภทใหญ่ๆ ดังนี้

  1. เบาหวานชนิดที่ 1

  2. เกิดจากการขาดอินซูลิน เนื่องจากตับอ่อนไม่สามารถหลั่งอินซูลินได้ ซึ่งอินซูลินเป็นฮอร์โมนที่สร้างจากตับอ่อน ทำหน้าที่ช่วยนำน้ำตาลเข้าสู่เซลล์ของร่างกาย เพื่อเผาผลาญเป็นพลังงาน ทำให้เกิดภาวะขาดอินสุลิน ซึ่งเบาหวานชนิดนี้มักพบในเด็กและผู้ที่มีอายุน้อยกว่า 40 ปี

  3. เบาหวานชนิดที่ 2

  4. เกิดจากภาวะการลดลงของการสร้างอินสุลิน ร่วมกับภาวะดื้ออินสุลิน และมักเป็นกรรมพันธุ์

    เกิดจากการที่เซลล์ของร่างกายตอบสนองต่ออินซูลินได้ไม่ดีหรือที่เรียกว่าภาวะดื้อต่ออินซูลิน ส่งผลให้ร่างกายเหมือนขาดอินซูลินไประดับหนึ่ง ร่างกายต้องทดแทนโดยการสร้างอินซูลินออกมามากขึ้น จนตับอ่อนทำงานมากขึ้น ทำให้ระดับอินซูลินที่ไม่พอเพียงแก่ความต้องการ สาเหตุของภาวะดื้ออินซูลินนั้นเกิดได้จากพันธุกรรม ความอ้วน และการไม่ออกกำลังกาย เป็นต้น

  5. เบาหวานขณะตั้งครรภ์

  6. มักเกิดในผู้ที่ไม่มีประวัติเป็นเบาหวานมาก่อน แล้วเกิดขึ้นขณะตั้งครรภ์ เมื่อคลอดแล้วเบาหวานก็จะหายไป แต่คนกลุ่มนี้มีความเสี่ยงที่จะเกิดเป็นเบาหวานชนิดที่ 2 ได้อีกในอนาคต

  7. เบาหวานชนิดอื่นๆ

  8. เช่น เป็นโรคของตับอ่อน หรือเป็นโรคที่เกี่ยวกับการทำงานที่ผิดปกติของอินสุลินโดยกำเนิด

เบาหวานที่พบโดยส่วนใหญ่ในประเทศไทยเป็นแบบไหน?

สำหรับในประเทศไทยเบาหวานที่พบมากที่สุดคือชนิดที่ 2 ประมาณ 90 % เกิดจากภาวะดื้ออินสุลิน(insulin resistance) ในภาวะปกติเมื่อรับประทานอาหารตับอ่อนพยายามผลิตอินสุลิน เพื่อลดระดับน้ำตาลในเลือด แต่ ภาวะดื้ออินสุลิน ทำให้อินสุลินออกฤทธิ์ลดระดับน้ำตาลได้ไม่ดี  ส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูง

และถ้าระดับน้ำตาลในเลือดสูงเป็นเวลานาน ก็ยังส่งผลให้ระดับน้ำตาลนั้นเป็นพิษกับตับอ่อน(glucotoxicity) ทำให้ตับอ่อนผลิตอินสุลินได้น้อยลงเกิดภาวะขาดอินสุลินร่วมด้วยได้

นพ.รัฐพงศ์ จิวะรังสินี
อายุรศาสตร์, อายุรศาสตร์โรคต่อมไร้ท่อและเมตะบอลิสม
โรงพยาบาลพญาไท 3


โปรโมชั่นที่เกี่ยวข้อง

Rate this article : “เบาหวาน” แต่ละชนิด ต่างกันอย่างไร?

Posted by : Phyathai Hospital

    Review :

แพทย์

ปรึกษาแพทย์ออนไลน์

โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย
ข้อมูลส่วนตัวของคุณจะถูกเก็บรักษาไว้เป็นความลับอย่างเข้มงวดเพื่อความเป็นส่วนตัวของคุณ

บทความที่เกี่ยวข้อง