ការត្រួតពិនិត្យរោគមហារីកសួតដំបូង អាចធ្វើបានដោយការត្រួតពិនិត្យអេក្សេរ៉េកុំព្យូទ័រដោយប្រើបរិមាណកាំរស្មីទាប (Low-Dose Computed Tomography Scan: LDCT) ដែលជាការត្រួតពិនិត្យដែលប្រើបរិមាណកាំរស្មីតិច និងប្រើវិធីសាស្រ្តថតរូបបីវិមាត្រដែលផ្តល់ភាពច្បាស់ល្អជាងការត្រួតពិនិត្យអេក្សេរ៉េធម្មតា ដែលជួយស្វែងរកភាពមិនប្រក្រតីនៃជំងឺមហារីកសួតដំបូងបានល្អជាង និងក៏បង្ហាញពីសមត្ថភាពសួតប្រៀបធៀបនឹងមនុស្សធម្មតា ដោយការធ្វើ Spirometry ឬ Lung Function Test ដែលជួយក្នុងការស្វែងរកជំងឺសួតផ្សេងៗដូចជា អាស៊ីតស្វិត សួតពងផ្អែមបានយ៉ាងល្អ ដោយអ្នកជំងឺដែលមានអាកប្បកិរិយាប្រើបារីជាប្រចាំរៀងរាល់ថ្ងៃ និងញឹកញាប់
ឬទោះបីជាអ្នកជំងឺដែលមានសមាជិកក្នុងគ្រួសារមានប្រវត្តិជំងឺមហារីកសួត រួមទាំងអ្នកធ្វើការងារដែលទទួលបានសារធាតុកាំរស្មីកាំរស្មីកំចាត់ជាតិ បារី ម្សៅធូលី អ៊ុយផ្សេងៗ ឬដកដង្ហើមសារធាតុពុលពីបរិស្ថានចូលទៅសួតជាច្រើន ដោយហេតុផលទាំងនេះទាំងអស់នាំឲ្យកើតជំងឺអាស៊ីតស្វិត ជំងឺសួត ជំងឺសួតពងផ្អែម រហូតដល់អាចក្លាយជាមហារីកសួតបានចុងក្រោយ
សម្រាប់អ្នកណាដែលមានហានិភ័យដូចបានរៀបរាប់ អ្នកវេជ្ជបណ្ឌិតភាគច្រើនផ្តល់អនុសាសន៍ថាគួរត្រូវបានត្រួតពិនិត្យសួតដោយបច្ចេកវិទ្យា CT Low Dose កម្មវិធីស្វែងរកមហារីកសួតដំបូងដែលមានភាពច្បាស់ល្អ លឿន សុវត្ថិភាព មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ មិនចាំបាច់ឈប់បរិភោគអាហារ និងទឹក និងត្រួតពិនិត្យបន្ថែមសម្រាប់វិនិច្ឆ័យសមត្ថភាពការងារសួតដោយ Spirometry រួមគ្នា ដែលនឹងទទួលបានលទ្ធផលច្បាស់លាស់ និងគ្របដណ្តប់ច្រើនជាងមុន
អត្ថប្រយោជន៍ពីការត្រួតពិនិត្យរោគមហារីកសួត
ការត្រួតពិនិត្យរោគមហារីកសួតយ៉ាងលម្អិតនេះ នឹងជួយឲ្យរកឃើញមហារីកសួតនៅដំបូងបានល្អជាង ដែលធ្វើឲ្យអាចព្យាបាលបានទាន់ពេលមុនមហារីកនឹងរាលដាលទៅផ្នែកផ្សេងៗនៃរាងកាយ និងក៏បន្ថយហានិភ័យពីគ្រោះថ្នាក់ដែលទទួលបានពីកាំរស្មី ដោយសារប្រើបរិមាណកាំរស្មីទាប ឬអាចសន្និដ្ឋានថា ការត្រួតពិនិត្យអាចជួយឲ្យរកឃើញមហារីកសួតបានឆាប់រហ័ស និងកាត់បន្ថយអត្រាស្លាប់ពីមហារីកសួតបាន ព្រោះពេលរកឃើញមហារីកសួតនៅដំបូង ឱកាសព្យាបាលឲ្យជាសះស្បើយមានខ្ពស់ដល់ ៩០%
អត្ថប្រយោជន៍នៃការត្រួតពិនិត្យអេក្សេរ៉េកុំព្យូទ័រដោយប្រើបរិមាណកាំរស្មីទាប
- ប្រើបរិមាណកាំរស្មីទាប (CT Chest ធម្មតា 7 mSV ប៉ុន្តែ LDCT Chest 1.5 mSV)
- ផ្តល់រូបភាព 3 វិមាត្រដែលមានភាពច្បាស់ខ្ពស់ អាចធ្វើបានលើកំណាត់កោសិកាដែលមានទំហំតិចជាង 1 សង់ទីម៉ែត្រ
- ត្រួតពិនិត្យងាយ រយៈពេលមិនយូរ មានផលប៉ះពាល់តិច សុវត្ថិភាព មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់
- អាចស្វែងរកបានចាប់ពីដំណាក់កាលដំបូងមុនមានរោគសញ្ញា រកឃើញឆាប់ ព្យាបាលបានទាន់
ផ្តល់អនុសាសន៍ឲ្យត្រួតពិនិត្យសម្រាប់អ្នកដែលមានហានិភ័យដូចខាងក្រោម
- អាយុ 50-74 ឆ្នាំ
- ប្រើបារីជាបន្តបន្ទាប់ ឬបញ្ឈប់ប្រើបារីតិចជាង 15 ឆ្នាំ ឬអ្នកដែលនៅជិតអ្នកប្រើបារី
- មានប្រវត្តិគ្រួសារជំងឺមហារីកសួត
- ទទួលបានសារធាតុពុលពីបរិស្ថាន ការទទួលបានខ្យល់បារី សារធាតុកាំរស្មីកំចាត់ជាតិ ម្សៅអ៊ុយពីដែកផ្សេងៗ
*ពីការសិក្សារបស់ National Lung Screening Trail (NLST) នៃសហរដ្ឋអាមេរិក
ការត្រួតពិនិត្យនេះមិនសមសម្រាប់
- បុគ្គលដែលមានអាយុតិចជាង 40 ឆ្នាំ ដែលមិនមានហានិភ័យ ដើម្បីជៀសវាងការទទួលកាំរស្មីដោយមិនចាំបាច់
- អ្នកដែលកំពុងមានផ្ទៃពោះ ឬមានផែនការមានកូន
*** សម្រាប់អ្នកដែលជាមហារីកសួត ឬមហារីកប្រភេទផ្សេងៗ ដែលបានព្យាបាលជាសះស្បើយ ប៉ុន្តិចាប់ពីក្រោម 5 ឆ្នាំ ប្រសិនបើចាំបាច់ត្រូវត្រួតពិនិត្យ គួរត្រូវត្រួតពិនិត្យដោយការត្រួតពិនិត្យអេក្សេរ៉េកុំព្យូទ័រដោយវិធីសាស្រ្តស្តង់ដារ សម្រាប់វិនិច្ឆ័យ (CT-Chest)
នាយកវេជ្ជបណ្ឌិត វីរៈដេជ សុវណ្ណលក្ខណ៍
វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញជំងឺប្រព័ន្ធដកដង្ហើម និងស្ថានភាពវិបត្តិប្រព័ន្ធដកដង្ហើម
មជ្ឈមណ្ឌលវេជ្ជសាស្រ្តវ័យក្មេង មន្ទីរពេទ្យភយ៉ាថៃ 1
