វីតាមីនបន្ថែមសម្រាប់ការពារពីរោគ ប្រឆាំងកូវីដ-១៩

នៅក្នុងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន ដែលពិភពលោកទាំងមូលត្រូវប្រឈមមុខនឹងការរីករាលដាលយ៉ាងទូលំទូលាយ (Pandemic) នៃវីរុសកូរ៉ូណា 2019 (កូវីដ-19) ដែលស្រដៀងនឹងរាល់ ១០០ ឆ្នាំដែលពិភពលោកត្រូវប្រឈមមុខនឹងការរីករាលដាលយ៉ាងទូលំទូលាយនៃមេរោគផ្សេងៗ ចាប់តាំងពី ៣០០ ឆ្នាំមុន នៅឆ្នាំ ២២៦៣ ដែលមានជំងឺរាតត្បាតបណ្តាលឲ្យមានអ្នកស្លាប់ជាង ១០០,០០០ នាក់ និង ២០០ ឆ្នាំមុន នៅឆ្នាំ ២៣៦៣ មានជំងឺអាហ្វីវ៉ាតករាតត្បាត បណ្តាលឲ្យមានអ្នកស្លាប់ជាង ១០០,០០០ នាក់ដូចគ្នា រួមទាំង ១០០ ឆ្នាំមុន នៅឆ្នាំ ២៤៦៣ នៅចុងសង្រ្គាមលោកលើកទី១ ក៏មានជំងឺផ្តាសាយប្រភេទ H1N1 រីករាលដាលទូទាំងពិភពលោក បណ្តាលឲ្យមានអ្នកស្លាប់ជាង ៥០ លាននាក់។ មកដល់ឆ្នាំ ២០២០ ក៏មានការរីករាលដាលនៃវីរុសកូរ៉ូណា 2019 ហើយបានរាលដាលយ៉ាងទូលំទូលាយរហូតដល់ថ្ងៃនេះ។

ភាពធន់ទ្រាំជាឧបករណ៍សំខាន់ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងមេរោគ

ឧបករណ៍សំខាន់ដែលមនុស្សមានសម្រាប់ដោះស្រាយមេរោគ និងជារឿងដែលមនុស្សគ្រប់រូបមានតាំងពីកំណើត គឺភាពធន់ទ្រាំទូទៅ (Innate Immunity) ដែលមិនថាមេរោគប្រភេទណា មិនថាបានជួបមេរោគមុនឬអត់ ក៏អាចដោះស្រាយបានទាំងអស់។

ជាមួយនឹងប្រព័ន្ធភាពធន់ទ្រាំមួយទៀតដែលហៅថា ភាពធន់ទ្រាំប្រភេទចងចាំ (Adaptive Immunity) ដែលរាងកាយមនុស្សបានរចនាឡើងយ៉ាងឆ្លាតវៃ ឲ្យអាចចងចាំមេរោគបានយ៉ាងត្រឹមត្រូវ ប្រសិនបើបានជួបមេរោគមុន ពេលជួបម្តងទៀត នឹងបាញ់បំផ្លាញបានយ៉ាងរហ័សភ្លាមៗ ដូចជាកងទ័ពជំនួយសំខាន់មួយ។

បច្ចុប្បន្នយើងប្រើប្រាស់ចំណេះដឹងក្នុងប្រព័ន្ធនេះ ដើម្បីផលិតវ៉ាក់សាំង (Vaccine) ដូចជា ការប្រើមេរោគដែលបានធ្វើអោយខ្សោយរួចផលិតជាវ៉ាក់សាំងមិនសកម្ម (inactive vaccine) ដូចជា Sinovac និង Sinopharm ឬប្រើផ្នែកមួយនៃមេរោគផលិតជាវ៉ាក់សាំងប្រភេទ mRNA ដូចជា Pfizer និង Moderna និងប្រភេទផលិតពីផ្នែកប្រូតេអ៊ីន ដូចជា Novavax ដែលប្រើវិធីកាត់បន្ថែមជាមួយមេរោគផ្សេងៗ ដូចជា Astrazeneca, Sputnik V, Johnson & Johnson ដើម្បីឲ្យមានលក្ខណៈស្រដៀងនឹងវីរុសកូវីដ-19 ប៉ុន្តែខ្សោយហើយ មិនបណ្តាលជំងឺ។ នៅពេលចាក់វ៉ាក់សាំងចូលក្នុងរាងកាយមនុស្ស នឹងបង្កើតភាពធន់ទ្រាំប្រភេទចងចាំឡើង ប្រសិនបើថ្ងៃណាមួយរាងកាយទទួលបានមេរោគពិត ចំណុចភាពធន់ទ្រាំនឹងបាញ់បំផ្លាញបានភ្លាមៗ។

ទោះជាយ៉ាងណា មិនគួរមើលរំលងថា Innate Immunity គឺជាភាពធន់ទ្រាំសំខាន់ណាស់ ដែលយើងអាចបង្កើនភាពរឹងមាំរបស់ភាពធន់ទ្រាំនេះបាន ដោយអនុវត្តន៍អាកប្បកិរិយាជីវិត ដូចជា ការហាត់ប្រាណ ១៥០ នាទីក្នុងមួយសប្តាហ៍ ការគេងគ្រប់គ្រាន់ និងចាប់ផ្តើមគេងមុនម៉ោង ២២:០០ ព្រោះវានឹងធ្វើឲ្យសកម្មភាព NK-cell ដែលជាសាច់ឈាមស្បែកសម្លាប់មហារីក និងវីរុសកើនឡើងពីរដង។

ក្រៅពីនេះ អាហារបានចូលរួមសំខាន់មិនខ្វះខាតដែរ ការទទួលទានអាហារឲ្យដូចថ្នាំ គឺជាគន្លឹះសំខាន់មួយក្នុងការជួយបង្កើនភាពធន់ទ្រាំប្រភេទនេះ ដែលសំខាន់ណាស់គឺ Function food ឬវីតាមីនផ្សេងៗ។

វីតាមីន ៧ ប្រភេទសម្រាប់បង្កើនភាពធន់ទ្រាំប្រឆាំងកូវីដ-19

• វីតាមីន C ជាដំណាក់កាលសំខាន់ក្នុងការប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម និងជួយសម្រួលការងាររបស់សាច់ឈាមស្បែក lymphocyte រួមទាំង neutrophil ក្នុងដំណើរការចាប់បរិច្ឆេទមេរោគ (phagocytosis)។ យើងគួរទទួលបានវីតាមីន C ចំនួន ៥០០-២,០០០ មីលីក្រាម/ថ្ងៃ។ ការទទួលទានបន្ទាប់ពីអាហារនឹងជួយកាត់បន្ថយការរលាកក្នុងពោះវៀនពីអាស៊ីករីក (Ascorbic acid) ហើយការទទួលទានពេលព្រឹកនឹងធ្វើឲ្យថ្លើមបញ្ចេញវីតាមីននេះបានល្អ កាត់បន្ថយឱកាសស្នាក់នៅ ដែលជាមូលហេតុបង្កើតថ្លើម។
• វីតាមីន D មានប្រយោជន៍ដូចឈ្មោះ រីករាយ មានភាពធន់ទ្រាំល្អ គេងស្រួល ឆ្អឹងរឹងមាំ បង្កើនភាពធន់ទ្រាំទាំង Adaptive (ភាពធន់ទ្រាំប្រភេទចងចាំ ត្រូវបានជួបមេរោគមុន才能បំផ្លាញបាន) និង Innate immunity (ភាពធន់ទ្រាំទូទៅ មិនបានជួបមេរោគមុនក៏បំផ្លាញបាន)។ យើងគួរទទួលបានវីតាមីន D3 ប្រហែល ៣,០០០-៥,០០០ ឯកតា/ថ្ងៃ ដូច្នេះកុំភ្លេចចេញទៅពន្លឺព្រះអាទិត្យ ១៥-២០ នាទីក្នុងមួយថ្ងៃ ជាពិសេសពេលព្រឹកមុនម៉ោង ៩ ឬក្រោយម៉ោង ៥ ល្ងាច។ ការទទួលវីតាមីន D ពីពន្លឺព្រះអាទិត្យ គួរពាក់សម្លៀកបំពាក់ដែលបើកដៃជើងឲ្យស្រួល ប៉ុន្តែអាចលាបគ្រីមការពារពន្លឺព្រះអាទិត្យនៅមុខបាន ប្រសិនបើចង់បាន ប៉ុន្តាមិនគួរលាបនៅខ្លួន ព្រោះការលាបគ្រីមការពារពន្លឺព្រះអាទិត្យ SPF7 ឡើងទៅ នឹងបង្ការការសំលាប់វីតាមីន D នៅស្បែកផ្នែកនោះ។ ការទទួលពន្លឺព្រះអាទិត្យក៏មានប្រយោជន៍ក្នុងការកែសម្រួលម៉ោងជីវិត សម្រាប់ការគេងស្រួល និងមានគុណភាព។
• ស៊ីង (Zinc) ជាធាតុរ៉ែសំខាន់។ វីរុសកូរ៉ូណា បំផ្លាញស្រទាប់ស្បែកផ្លូវដង្ហើម និងកន្ទុយរសជាតិ បណ្តាលឲ្យ ៣០% នៃអ្នកជំងឺមានរោគសញ្ញាខ្វះក្លិន និងខ្វះរសជាតិ។ រោគសញ្ញាក្រុមនេះនឹងស្ដារឡើងវិញជាធម្មតាក្រោយបំផុត។ ការបន្ថែម Zinc chelate ចំនួន ២០-៤០ មីលីក្រាម/ថ្ងៃ នឹងជួយកាត់បន្ថយការចងក្រងរវាងវីរុស និងកោសិកា ព្រោះ Zinc ជួយកាត់បន្ថយការបង្ហាញ ACE2 Rp. ដែលជារូបមន្តទទួលកូវីដនៅកោសិកា ដូច្នេះកាត់បន្ថយការរលាក ការការពារជំងឺបន្ថែមលើសរសៃឈាម និងជួយស្ដារការទទួលរសជាតិ និងក្លិន។
• NAC N-Acetyl-cysteine ជួយរលាយស្នាមកខ្វក់ ប៉ុន្តាមានអំណាចទាំង Anti-oxidant និង Anti-Inflammation កាត់បន្ថយការរលាក បង្កើនភាពធន់ទ្រាំសួត បន្ថែម Glutathione នៅក្នុងសាច់ឈាមស្បែក lymphocyte ធ្វើឲ្យការបំផ្លាញវីរុសមានប្រសិទ្ធភាពកាន់តែខ្ពស់ រួមទាំងពន្យារពេលភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃការចុះទៅសួត។ ទទួលទាន ៦០០ មីលីក្រាមព្រឹក និង ៦០០ មីលីក្រាមល្ងាច សរុប ១,២០០ មីលីក្រាម/ថ្ងៃ។
• Omega-3 Fish oil កាត់បន្ថយការរលាករបស់រាងកាយ (Anti-inflammation) ពីការបញ្ចេញសារធាតុរលាក cytokine ដែលច្រើនពេកបន្ទាប់ពីប្រយុទ្ធនឹងមេរោគ។ ដូច្នេះគួរកាត់បន្ថយអាហារម៉ាស៊ីន បំពង បាញ់ ប្ដូរទៅទទួលទានអាហារចំហុយ ដុត ឬដាំដែលមានទឹកជំនួស។ ប្រសិនបើចង់ទទួល Omega-3 Fish oil គួរជ្រើស EPA/DHA ដែលមានតម្លៃរួមគ្នាខិតជិត ១,០០០ ឯកតា/ថ្ងៃ។
• Probiotic ជាជីវិតមីក្រូសាស្ត្រល្អនៅក្នុងពោះវៀន ដែលសំខាន់ចំពោះភាពធន់ទ្រាំ។ ពោះវៀនត្រូវបានគេហៅថាមេដឹកនាំទីពីររបស់រាងកាយ មានប្រព័ន្ធបញ្ជារប្រព័ន្ធប្រសាទស្វ័យប្រវត្តិ (Enteric Nervous System) និងជាផលិតកោសិកាភាពធន់ទ្រាំធំបំផុត ព្រោះមានកោសិកាសរសៃទឹកនោមធំបំផុតនៅសត្វមានដោះ (Payer’s patches)។ ការបន្ថែមជីវិតមីក្រូល្អទៅរាងកាយគឺដូចជាការបន្ថែមកងទ័ពភាពធន់ទ្រាំ។ ឈ្មោះជីវិតមីក្រូល្អដែលយើងស្គាល់ល្អដូចជា Lactobacillus និង Bifidobacterium ជាពិសេស Lactobacillus plantarum និង Lactobacillus rhamnosus ដែលជួយកាត់បន្ថយរោគសញ្ញាផ្លូវដង្ហើមបានល្អ។ អាហារដែលមានជីវិតមីក្រូល្អខ្ពស់ដូចជា គីមជី ណាត់តូ យូហ្គឺត ឬអាចទទួល Probiotic ចំនួន ១០ ពាន់លានខ្នាតក្នុងមួយថ្ងៃក៏បាន។
• កែសម្រួលស្ថានភាពជុំវិញកោសិកា (Extracellular pH) ឲ្យមានលក្ខណៈអាល់កាលីដោយការទទួលអាហារ ព្រោះ Covid-19 ចងកោសិកាយើងបានយ៉ាងរឹងប៉ឹងបើតម្លៃជុំវិញកោសិកាជាអាស៊ីត។ ដូច្នេះជៀសវាងអាហារដែលមានលក្ខណៈអាស៊ីត ដូចជា ស្ករ pH 4-5 ផ្លែឈើផ្អែមខ្លាំង ទឹកកក អាល់កុល សាច់សត្វធំ pH 6-7។ ផ្តោតទទួលបន្លែផ្លែឈើដែលមាន pH 8-9 ជំនួស។ សម្រាប់ប្រូតេអ៊ីនល្អ នឹងទទួលបានពីត្រី សណ្តែក ស៊ុត ផ្សិត សាឡាហ្គី។ សំខាន់មិនភ្លេចចម្អិនឲ្យសព្វ និងទទួលទានពេលក្តៅ ព្រោះវីរុស Covid-19 ត្រូវបានកំដៅដល់ ៩២ អង្សាសេ រយៈពេលលើស ១៥ នាទី RNA ដែលជាគន្លងកណ្តាលនៃវីរុសនឹងរលាយបាន។