"ជំងឺឆ្អឹងបាក់" គ្រោះថ្នាក់ស្ងាត់ដែលមនុស្សចាស់ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន

ជំងឺឆ្អឹងខ្សោយ

“ឆ្អឹង” គឺជាឧបករណ៍ដែលមានការផ្លាស់ប្តូរជានិរន្តរភាព មានការបង្កើត និងបំផ្លាញឆ្អឹងជានិរន្តរភាពក្នុងអំឡុងពេលជីវិតរបស់យើង ហើយបរិមាណសាច់ឆ្អឹងនឹងធ្លាក់ចុះយ៉ាងតិចតួចនៅពេលអាយុឆ្លងកាត់វ័យ ៣០ ឆ្នាំ ជាពិសេសស្ត្រីវ័យចាស់ដែលឆ្អឹងនឹងបំផ្លាញយ៉ាងរហ័ស ដោយលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ប៉ូចចុង ចូតិយានវង្ស អ្នកវះកាត់អ័រតូប៊ីឌីកសម្រាប់មនុស្សចាស់ និងជំងឺឆ្អឹងផ្នែកម៉េតាបូលិច ស្ថាប័នសាច់ដុំឆ្អឹង និងសន្លាក់ មន្ទីរពេទ្យភយ៉ាថៃ ៣ បានប្រាប់ថា ជំងឺឆ្អឹងខ្សោយគឺជា “គ្រោះថ្នាក់ស្ងាត់” ដែលគួរឱ្យភ័យខ្លាច

មុននឹងដឹងថាជំងឺ ឆ្អឹងបានបែករួចហើយ

លោកវេជ្ជបណ្ឌិតប៉ូចចុងបានពន្យល់ថា ជំងឺនេះគួរឱ្យភ័យខ្លាចព្រោះគ្មានរោគសញ្ញាជូនដំណឹង មុនពេលអ្នកជំងឺដឹងថា គឺពេលមានបញ្ហាបន្ថែមគឺឆ្អឹងបានបែក ទោះបីជាបានជួបគ្រោះថ្នាក់មិនធ្ងន់ធ្ងរដូចជាចុះពីកៅអីក៏ដោយ។ មនុស្សដែលគួរឱ្យសង្ស័យថាជាជំងឺនេះគឺមានកម្ពស់ធ្លាក់ចុះ កោងខ្នង និងសាច់ដុំតឹង

នរណាដែលមានហានិភ័យជំងឺឆ្អឹងខ្សោយ

លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបានចែកក្រុមហានិភ័យចេញជា ២ ក្រុមគឺ

• ក្រុមដែលមិនអាចផ្លាស់ប្តូរបាន

1. 1. អាយុចាប់ពី ៦៥ ឆ្នាំឡើងទៅ
   2. ស្ត្រីស្បែកស និងស្ត្រីអាស៊ី
   3. ភេទស្រី
   4. បញ្ចប់រដូវកាលមានរយៈពេលឬបានកាត់បន្ថយស៊ុតទាំងពីរមុនអាយុ ៤៥ ឆ្នាំ
   5. រចនាសម្ព័ន្ធរាងកាយតូច (small body build)
   6. សាច់ញាតិជាប់ដូចជា ឪពុក ម្តាយ បងស្រី ឬប្អូនស្រីមានជំងឺឆ្អឹងខ្សោយ ឬឆ្អឹងបានបែកពីគ្រោះថ្នាក់មិនធ្ងន់ធ្ងរ
   7. ធ្លាប់ឆ្អឹងបានបែកពីគ្រោះថ្នាក់មិនធ្ងន់ធ្ងរ (Fragility fracture)

• ក្រុមដែលអាចផ្លាស់ប្តូរបាន

1. 1. ទទួលបានកាល់ស្យូមមិនគ្រប់គ្រាន់
   2. មិនបានហាត់ប្រាណជាញឹកញាប់ (Sedentary lifestyle)
   3. ជក់បារីជាប្រចាំ
   4. ផឹកស្រា ឬផឹកកាហ្វេបរិមាណច្រើនជាប្រចាំ
   5. សន្ទស្សន៍ម៉ាសសាច់ដុំទាបជាង ១៩ គីឡូក្រាមក្នុងមួយម៉ែត្រការ៉េ
   6. មានស្ថានភាពខ្វះហូមូនអេស្ត្រូហ្សែន (estrogen deficiency) លើស ១ ឆ្នាំឡើងទៅ
   7. មានហានិភ័យក្នុងការធ្លាក់ (propensity to falls) ដូចជា ដើរមិនស្ថិតស្ថេរ ការមើលឃើញមិនធម្មតា ប្រើថ្នាំគេងជាប្រចាំ ឬទទួលថ្នាំបន្ថយសំពាធឈាមជាដើម

ធ្វើដូចម្តេចដើម្បីវាយតម្លៃថាតើយើងមានឆ្អឹងខ្សោយឬទេ
ការវាយតម្លៃថាជាជំងឺឆ្អឹងខ្សោយឬមិនមែន លោកវេជ្ជបណ្ឌិតប៉ូចចុងបានពន្យល់ថាអាចធ្វើបាន ២ ករណីគឺ

• ករណីឆ្អឹងបែកនៅតំបន់ខ្នងឬស្មា ពីគ្រោះថ្នាក់មិនធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជាធ្លាក់លើដីរឹង ចុះពីកៅអី ឬគ្រែ
• ករណីពិនិត្យដោយប្រើឧបករណ៍អ៊ិចសេរ៉េពិសេស Dual-Energy X-ray Absorptiometry (DEXA) ហើយមើលពិន្ទុ T-score រួចឃើញថាពិន្ទុ T-score >  -2.5 ពិន្ទុ

ព្យាបាលយ៉ាងដូចម្តេច ដើម្បីអាចរស់នៅដូចមុន

ការព្យាបាលជំងឺឆ្អឹងខ្សោយគឺដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យឲ្យឆ្អឹងមិនបែកបន្ថែមទៀត ធ្វើឲ្យការបំផ្លាញឆ្អឹងយឺតចុះ និងធ្វើឲ្យអ្នកជំងឺមានគុណភាពជីវិតល្អ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតប៉ូចចុងបានពន្យល់ថាត្រូវធ្វើរួមគ្នានៅ ៤ ផ្នែកដូចខាងក្រោម៖

• កាត់បន្ថយហានិភ័យដែលអាចផ្លាស់ប្តូរបាន ដូចជាហាត់ប្រាណជាប្រចាំ បរិភោគអាហារដែលមានប្រយោជន៍ និងទទួលបានកាល់ស្យូមគ្រប់គ្រាន់
• ស្វែងរកជំងឺដែលអាចជាហានិភ័យបង្កឲ្យមានជំងឺឆ្អឹងខ្សោយ ដូចជាស្ថានភាពហូមូនមិនធម្មតា ការស្រូបយកអាហារមិនល្អ ប្រព័ន្ធដង្ហើមមានបញ្ហា ឬទទួលថ្នាំមួយចំនួនជាបន្តបន្ទាប់រយៈពេលយូរ
• ការព្យាបាលដោយមិនប្រើថ្នាំលើកទឹកចិត្ត ដូចជាហាត់ប្រាណ ការការពារការធ្លាក់ ការរៀបចំបរិយាកាសនៅផ្ទះឲ្យសមរម្យ និងប្រើឧបករណ៍ជំនួយដើរឲ្យសមរម្យ
• ការព្យាបាលដោយប្រើថ្នាំប្រឆាំងជំងឺឆ្អឹងខ្សោយ ដែលចែកជាក្រុមធំ ២ ក្រុមគឺថ្នាំប្រឆាំងការបំផ្លាញឆ្អឹង និងថ្នាំលើកសម្ពាធឆ្អឹង ដើម្បីការពារការបែកឆ្អឹង ឬកាត់បន្ថយហានិភ័យក្នុងការបែកឆ្អឹង កាត់បន្ថយអត្រាការបំផ្លាញឆ្អឹង និងកាត់បន្ថយការឈឺចាប់ពីស្ថានភាពឆ្អឹងបែក ជាដើម

ដូច្នេះ ប្រសិនបើរកឃើញខ្លួនឯងមានហានិភ័យជំងឺឆ្អឹងខ្សោយ គួរតែទៅពិនិត្យវាយតម្លៃដោយវិធីត្រឹមត្រូវ ដើម្បីអាចទទួលបានការព្យាបាលបានទាន់ពេលមុនពេលមានបញ្ហាបន្ថែមពីជំងឺឆ្អឹងខ្សោយកើតឡើង ព្រោះបើជំងឺនេះបានកើតឡើង នឹងធ្វើឲ្យគុណភាពជីវិតរបស់អ្នកជំងឺ និងអ្នកថែទាំជិតស្និទ្ធផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំង