โดยทั่วไปแล้ว ผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมมักจะกลัวความเจ็บปวดจากการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า และยังมีความกังวลว่าหลังผ่าตัดจะกลับมาเดินได้เหมือนเดิมไหม รวมถึงไม่มั่นใจว่าจะต้องใช้เวลานานแค่ไหนกว่าจะฟื้นตัว และกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างที่ต้องการ ซึ่งในปัจจุบันด้วยเทคโนโลยีการทำกายภาพบำบัดและการฟื้นฟูหลังผ่าตัดที่ทันสมัยและมีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยอาศัยเครื่องมือหลัก 2 อย่างด้วยกัน ได้แก่ Cryotherapy และ Balance Machine
Cryotherapy ใช้ความเย็นบำบัดฟื้นฟูข้อเข่าหลังผ่าตัด
Cryotherapy คือ การบำบัดฟื้นฟูด้วยการใช้ไอเย็น ซึ่งความเย็นจะช่วยให้หลอดเลือดหดตัว ลดการไหลเวียนของเลือดในบริเวณที่ทำการบำบัด จึงช่วยลดอาการบวมอักเสบได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในขณะเดียวกันก็ช่วยลดการเกร็งตัวของกล้ามเนื้อ ทำให้กล้ามเนื้อยืดและคลายตัวได้ดีขึ้น การนำกระแสประสาทก็ลดความเร็วลง จึงใช้ลดความเจ็บปวดหลังการผ่าตัดไปพร้อมๆ กัน
ทั้งนี้เครื่อง Cryotherapy ที่ทันสมัย จะมีระบบป้อนกลับแบบอินฟาเรด ที่ช่วยควบคุมอุณหภูมิให้เหมาะสม คือไม่สูงเกินไปจนไร้ประสิทธิภาพ และไม่ให้ต่ำเกินไปจนผิวหนังถูกทำลายจากความเย็นจัด จึงไม่กังวลเรื่องความเสี่ยงในการใช้งาน อีกทั้งยังสามารถปรับหัวฉีดความเย็นได้ตามความเหมาะสมกับบริเวณที่ต้องการทำการฟื้นฟู โดยกระบวนการบำบัดด้วยความเย็นนี้จะใช้ระยะเวลาไม่นานแต่ได้ผลในการฟื้นฟูสูง ทำให้หลังผ่าตัดข้อเข่าแล้ว ผู้ป่วยที่เข้ารับการบำบัดด้วยโปรแกรม Cryotherapy จะมีอาการอักเสบปวดบวมข้อเข่าน้อยลง สามารถฟื้นตัวและขยับข้อเข่าได้ไวขึ้นนั่นเอง
Balance Machine เครื่องตรวจประเมินและฝึกการทรงตัว ป้องกันการบาดเจ็บจากการหกล้มหลังผ่าตัด
หลังผ่าตัดข้อเข่าแล้ว กระบวนการบำบัดฟื้นฟูด้วยไอเย็นโดยใช้เครื่อง Cryotherapy จะช่วยให้ผู้ป่วยเริ่มฟื้นตัวกลับมาขยับขาและออกเดินได้ดีขึ้นเรื่อยๆ ตามลำดับ ซึ่งในช่วงนี้ถือว่าเป็นช่วงที่ยังมีความเสี่ยงอยู่มาก หากรีบร้อนฝึกเดินหรือชะล่าใจว่าหายดีแล้วเพราะอาการเจ็บปวดหายไป ก็อาจเสี่ยงหกล้ม ประสบอุบัติเหตุ ทำให้ต้องเจ็บซ้ำและกลายเป็นหายช้ากว่าเดิมได้ ด้วยเหตุนี้เอง เครื่อง Balance Machine จึงเข้ามามีบทบาทสำคัญ เพราะเป็นเครื่องสำหรับใช้ทดสอบความสามารถในการทรงตัว รวมถึงฝึกการทรงตัวให้ดียิ่งขึ้นได้ไปพร้อมกัน มีประโยชน์ในการช่วยตรวจประเมินสมรรถภาพของการเคลื่อนไหวหลังการผ่าตัดข้อเข่าได้ว่า ฟื้นกลับมาดีจนพร้อมต่อการยืนและการเดินได้มากน้อยแค่ไหน ซึ่งนำไปสู่การทำกายภาพบำบัดที่ช่วยให้ผู้ป่วยฟื้นตัวกลับมาเดินได้อย่างเป็นปกติรวดเร็วยิ่งขึ้น และถือเป็นกุญแจสำคัญในการป้องกันการหกล้ม เพราะเป็นด่านแรกที่จะทำให้เรารู้สมรรถภาพในการทรงตัวของผู้ป่วยหลังผ่าตัดได้อย่างชัดเจนที่สุ
โดยหากประเมินแล้วพบว่าการทรงตัวยังไม่ดี ก็จะมีโปรแกรมการฝึกให้แบบเฉพาะบุคคล เช่น การฉายภาพแล้วจับกับสายตาของผู้ฝึกโดยตรง เป็นการฝึกการประสานงานของการมองเห็นของสมองกับกล้ามเนื้อ จึงช่วยทำให้การฝึกมีความเพลิดเพลิน และฟื้นฟูการทรงตัวให้ดีขึ้นได้โดยเร็ว ซึ่งในการรักษาโรคข้อเข่าเสื่อมนั้น นอกจากการผ่าตัดจะต้องทำโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญแล้ว หลังการผ่าตัดก็จำเป็นจะต้องได้รับการดูแล ทำกายภาพบำบัด ฟื้นฟูอย่างถูกต้องเหมาะสมจากทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้วยเช่นกัน เพื่อให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ขาและเข่าเดินเหิน ทำกิจวัตรประจำวันได้อย่างเป็นปกติและมีความสุข แบบไม่เกิดการบาดเจ็บแทรกซ้อนที่ทำให้ต้องรักษาตัวเรื้อรังยาวนาน
ซึ่งปัจจุบัน ที่โรงพยาบาลพญาไท 3 มีความพร้อมทั้งเรื่องของแพทย์ผ่าตัด เครื่องมือ และการบำบัดฟื้นฟู โดยมีบุคลากรทางการแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง และมีเทคโนโลยีในการช่วยให้การผ่าตัดและการทำกายภาพบำบัดหลังผ่าตัดมีประสิทธิภาพมากขึ้น ทั้งยังมีหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า ที่ช่วยให้การผ่าตัดมีความแม่นยำ แผลเล็ก เจ็บน้อยลง เครื่อง Cryotherapy และ Balance Machine ที่ช่วยให้ผู้ป่วยฟื้นตัวไว และเดินได้อย่างเป็นปกติเร็วขึ้นหลังการผ่าตัด
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
ศูนย์กล้ามเนื้อ กระดูกและข้อ
โรงพยาบาลพญาไท 3 ชั้น 1
โทร. 02-467-1111 ต่อ 3100 และ 3112