คู่รักหลายคู่ย่อมอยากมี “ลูกน้อย” มาเติมเต็มความสมบูรณ์ของคำว่าครอบครัว แต่การจะให้กำเนิดหนึ่งชีวิตและเลี้ยงดูเขาให้เติบโตอย่างสมบูรณ์แข็งแรง ว่าที่คุณพ่อคุณแม่จะต้องเตรียมความพร้อมในหลายๆ ด้าน เพื่อให้เกิดความปลอดภัยตั้งแต่การเริ่มต้น “ตั้งครรภ์” จนถึงวันที่ได้ “คลอดลูกน้อยที่แข็งแรงสมบูรณ์” อย่างไร้อุปสรรค
ตรวจสุขภาพก่อนการตั้งครรภ์…เรื่องสำคัญห้ามละเลย
การตรวจสุขภาพก่อนการตั้งครรภ์เป็นเรื่องที่สำคัญมาก เพราะเราจะได้รู้ว่าสภาพร่างกายทั้งของว่าที่คุณพ่อและคุณแม่นั้นแข็งแรงสมบูรณ์หรือไม่ คุณผู้หญิงพร้อมที่จะตั้งครรภ์หรือเปล่า รวมถึงทั้งคู่มีโรคหรือเป็นพาหะของโรคที่สามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรมด้วยไหม
หากแพทย์ตรวจพบความผิดปกติหรือโรคใดๆ ที่จะส่งผลกระทบต่อการตั้งครรภ์และลูกน้อยในครรภ์ แพทย์จะได้ทำการรักษาหรือหาทางป้องกัน เพื่อการตั้งครรภ์จะได้ปลอดภัยทั้งกับลูกน้อยและตัวคุณแม่เอง ทั้งนี้ยังรวมถึงการป้องกันการเกิดโรคต่างๆ ระหว่างคู่รักให้อีกด้วย
3 สิ่งสำคัญ ที่ต้องเตรียมพร้อมก่อนการตั้งครรภ์
ก่อนตัดสินใจที่จะมีบุตร คู่สามีภรรยาควรมีความพร้อมในทุกๆ ด้าน โดยเฉพาะ 3 สิ่งนี้ นั่นคือ การมีร่างกายที่แข็งแรง จิตใจที่เบิกบาน และความมั่นคงทางการเงินกับสภาพสังคมแวดล้อมที่ดี เพื่อจะได้ซัพพอร์ตทั้งตัวคุณพ่อ คุณแม่ และคุณลูกที่กำลังจะเกิดมาก
1. การเตรียมความพร้อมด้านร่างกาย
ผู้หญิงในวัยเจริญพันธุ์ที่มีความพร้อมทางร่างกายอย่างดี จะอยู่ในช่วงอายุระหว่าง 20-34 ปี เพราะช่วงอายุนี้ร่างกายและฮอร์โมนต่างๆ จะมีความสมบูรณ์ที่เหมาะสำหรับการตั้งครรภ์มากที่สุด ซึ่งหากต้องการตั้งครรภ์ ควรดูแลสุขภาพให้ดี ดังนี้
- ตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์ ในโปรแกรมที่เหมาะสม ซึ่งสามารถปรึกษาแพทย์ก่อนเลือกตรวจได้
- ควรรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ โดยเฉพาะอาหารที่อุดมด้วยธาตุเหล็กสูง ได้แก่ ตับ เลือด เนื้อสัตว์ เนื้อแดงต่างๆ เครื่องในสัตว์ ไข่แดง อาหารทะเล ผักใบเขียว ถั่วดำ ถั่วแดง ข้าวโอ๊ต เป็นต้น
- รับประทานวิตามินเสริมธาตุเหล็กและกรดโฟลิก (เฟอร์โรโฟลิก) เพื่อช่วยลดภาวะซีด ช่วยลดเสี่ยงโรคกระดูกไขสันหลังผิดปกติในทารก รวมถึงความพิการแต่กำเนิด
- รับประทานอาหารประเภทแป้งที่ดี เช่น ข้าวกล้อง ขนมปังโฮลเกรนให้เพียงพอ รวมถึงรับประทานโปรตีน ประเภทปลา และนมธัญพืช เป็นประจำ
- ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ
- หลีกเลี่ยงอาหารที่มีไขมันและน้ำตาลสูง รวมถึง ชา กาแฟ
- เลิกสูบบุหรี่อย่างน้อย 3 เดือนก่อนการตั้งครรภ์
- เลิกดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์อย่างน้อย 1 เดือนก่อนการตั้งครรภ์
- ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
- ตรวจสุขภาพฟัน ซึ่งเป็นเรื่องที่หลายคนอาจไม่ทราบว่า การมีฟันผุ เป็นโรคเหงือกติดเชื้อ และโรคปริทันต์ อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อลูกน้อยในครรภ์ได้ ว่าที่คุณแม่จึงควรเข้ารับการตรวจสุขภาพช่องปากและฟันก่อนการตั้งครรภ์อย่างน้อย 5 เดือน เพื่อเผื่อเวลาในการรักษาฟันที่อาจมีปัญหาด้วย
2. การเตรียมความพร้อมด้านสุขภาพจิต
เมื่อทั้งว่าที่คุณพ่อและคุณแม่มีสุขภาพกายที่สมบูรณ์แข็งแรงแล้ว ก็ต้องมีสุขภาพจิตที่ดีด้วยเช่นกัน ซึ่งสามารถทำได้ ดังนี้
- พักผ่อนให้เพียงพอ พยายามนอนหลับให้เต็มอิ่ม
- พยายามเลี่ยงสถานการณ์ที่จะทำให้เกิดภาวะเครียด ทำกิจกรรมที่ชอบ
- ไม่เก็บเรื่องต่างๆ มาคิดจนเกิดความวิตกกังวล แบ่งเวลางานและการพักผ่อนให้ดี
- ให้การสนับสนุนและเป็นกำลังใจให้คู่รัก พร้อมดูแลซึ่งกันและกันในทุกขณะ
3. การเตรียมความพร้อมด้านการเงินและสภาพสังคม
การเงินและสภาพสังคม ถือเป็นปัจจัยสำคัญอย่างหนึ่งที่จะช่วยส่งเสริมพัฒนาการและการเจริญเติบโตของลูกน้อยให้มีคุณภาพ เพราะแน่นอนว่า เมื่อเริ่มตั้งครรภ์จวบจนลูกน้อยลืมตาดูโลกย่อมมีค่าใช้จ่ายต่างๆ การมีสภาพสังคมที่ดีย่อมส่งเสริมพัฒนาการของลูกน้อยและช่วยลดความเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยทั้งกายและใจ ทั้งนี้คุณพ่อคุณแม่มือใหม่ต้องตั้งใจเลือกสรร และเตรียมความพร้อมไว้ให้ดีที่สุดเท่าที่จะทำได้ เช่น
- ต้องวางแผนการเงิน อย่างการออมเงิน การจัดสรรรายรับรายจ่ายให้เป็นระบบ หรือแบ่งเงินให้เป็นสัดส่วน เพราะเมื่อจำเป็นต้องใช้จ่ายเกี่ยวกับการมีบุตรจะไม่ติดขัด
- วางแผนเตรียมผู้ดูแลหลักในการเลี้ยงลูกน้อย เลือกสภาพแวดล้อมที่ดี เลือกสังคมที่ดีเพื่อลูกน้อยของคุณจะได้เติบโตมาท่ามกลางสิ่งดีๆ เพราะสภาพแวดล้อมและวิธีการเลี้ยงดูมีผลต่อการเติบโตและพัฒนการของลูกน้อยมากทีเดียว
เมื่อเรารู้วิธีการเตรียมตัว “ก่อนการตั้งครรภ์” ทั้ง 3 ด้าน และเตรียมความพร้อมไว้เป็นอย่างดีแล้ว ก็คงไม่ใช่เรื่องยากนักที่จะดูแลเด็กคนหนึ่งให้เกิดมาอย่างแข็งแรงสมบูรณ์สมดังความตั้งใจของผู้เป็นพ่อและแม่
และเมื่อลูกน้อยลืมตาดูโลกแล้ว สิ่งที่ยากอีกอย่างหนึ่งก็คือ “การเลี้ยงดู” ให้เขาเจริญเติบโตมาเป็นผู้ใหญ่ที่ดี มีสุขภาพดีทั้งกายและใจ รวมถึงมีคุณภาพชีวิตที่ดี เพราะนั่นคือภารกิจสำคัญที่ผู้เป็นพ่อเป็นแม่ต้องตระหนัก
พญ. ปวีณา บุตรดีวงศ์
สูตินรีแพทย์
ศูนย์สุขภาพผู้หญิง โรงพยาบาลพญาไท นวมินทร์
