รู้ก่อน ป้องกันได้ ดูแลตัวเองให้เหมาะกับวัย

การตรวจสุขภาพประจำปีคือ “ของขวัญแห่งสุขภาพ” ที่ผู้หญิงทุกวัยควรมอบให้ตัวเอง เพราะร่างกายของผู้หญิงมีการเปลี่ยนแปลงตามช่วงวัย ทั้งจากฮอร์โมน การตั้งครรภ์ ความเครียด การใช้ชีวิต และพันธุกรรม การตรวจอย่างสม่ำเสมอจะช่วยให้ค้นหาความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น รักษาได้เร็ว ป้องกันโรคร้ายได้ทัน

ทำไมการตรวจสุขภาพประจำปีจึงสำคัญ

การตรวจสุขภาพประจำปีไม่ใช่เพียงการเช็กว่าป่วยหรือไม่ แต่คือการดูแลสุขภาพเชิงป้องกัน เพื่อให้เรารู้เท่าทันความเปลี่ยนแปลงของร่างกายตั้งแต่ระยะเริ่มต้น เพราะหลายโรค เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง มะเร็งเต้านม หรือมะเร็งปากมดลูก มักไม่มีอาการในระยะแรก การตรวจเป็นประจำจะช่วยให้ค้นพบความผิดปกติได้เร็ว รักษาได้ทันท่วงที และลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนในอนาคต

เช็กลิสต์ที่ผู้หญิงควรตรวจในแต่ละช่วงวัย

วัยรุ่น (อายุ 13–20 ปี) เริ่มต้นรู้จักร่างกาย เป็นช่วงที่ร่างกายเปลี่ยนแปลงจากฮอร์โมนเพศหญิง ควรฝึกสังเกตอาการร่างกายของตนเอง เช่น รอบเดือน ผิวพรรณ น้ำหนัก และเข้าพบสูตินรีแพทย์เมื่อมีอาการผิดปกติ ไปจนถึงการตรวจสุขภาพประจำปีเพื่อเน้นการสร้างพื้นฐานสุขภาพที่ดี

โปรแกรมที่ควรตรวจในช่วงวัยนี้ ได้แก่

ตรวจสุขภาพทั่วไป น้ำหนัก ส่วนสูง ความดันโลหิต
ตรวจเลือดเบื้องต้น เช่น ภาวะโลหิตจาง น้ำตาลในเลือด
ตรวจภาวะขาดวิตามินดี หรือธาตุเหล็กในบางราย
ตรวจสุขภาพผิวและฮอร์โมนหากมีสิวผิดปกติ หรือประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ
รับวัคซีน HPV เพื่อป้องกันการติดเชื้อHPV สาเหตุของ มะเร็งปากมดลูก รวมถึงวัคซีนอื่นๆ ที่เหมาะสม เช่นไข้หวัดใหญ่ ไวรัสตับอักเสบบี หรือ บาดทะยัก เป็นต้น
ตรวจสุขภาพช่องปากและฟัน

วัยทำงาน (อายุ 21–40 ปี) วัยแห่งการทำงานและการวางแผนครอบครัว ช่วงนี้ร่างกายยังแข็งแรง แต่เป็นวัยที่มักละเลยสุขภาพเพราะความเร่งรีบ และภาระงาน ดังนั้นผู้หญิงที่แต่งงานแล้วหรือมีเพศสัมพันธ์ ควรตรวจภายในอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง เพื่อคัดกรองความผิดปกติของมดลูกและรังไข่

โปรแกรมที่ควรตรวจในช่วงวัยนี้ ได้แก่

ตรวจสุขภาพทั่วไป น้ำหนัก ส่วนสูง ความดันโลหิต
ตรวจระดับน้ำตาลและไขมันในเลือด การทำงานของตับและไต และตรวจปัสสาวะประจำปี
ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก (Pap smear หรือ HPV DNA test) ทุก 1–3 ปี
ตรวจเต้านมด้วยตนเองทุกเดือน และพบแพทย์เพื่อตรวจเต้านมประจำปี
ตรวจคัดกรองโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (STD) หากมีความเสี่ยง
ตรวจอัลตราซาวด์ช่องท้องและอุ้งเชิงกรานในบางกรณี
ตรวจภาวะฮอร์โมนหรือภาวะมีบุตรยาก หากวางแผนตั้งครรภ์
ตรวจสุขภาพช่องปากและฟัน
รับวัคซีนที่เหมาะสม เช่นไข้หวัดใหญ่ ไวรัสตับอักเสบบี หรือ บาดทะยัก เป็นต้น

วัยกลางคน (อายุ 41–55 ปี) วัยเปลี่ยนผ่านของฮอร์โมน เป็นช่วงที่ร่างกายเริ่มเข้าสู่วัยทอง หากมีอาการผิดปกติ เช่น ประจำเดือนขาด เหงื่อออกกลางคืน อารมณ์แปรปรวน ควรพบสูตินรีแพทย์เพื่อตรวจภาวะหมดประจำเดือนและรับคำแนะนำเรื่องฮอร์โมน

โปรแกรมที่ควรตรวจในช่วงวัยนี้ ได้แก่

ตรวจสุขภาพทั่วไป น้ำหนัก ส่วนสูง ความดันโลหิต
ตรวจระดับน้ำตาลและไขมันในเลือด การทำงานของตับและไต และตรวจปัสสาวะประจำปี
ตรวจมะเร็งปากมดลูกต่อเนื่อง
ตรวจแมมโมแกรม (Mammogram) เพื่อคัดกรองมะเร็งเต้านม
ตรวจความหนาแน่นของกระดูก (Bone Mineral Density) เพื่อคัดกรองภาวะกระดูกพรุน
ตรวจอัลตราซาวด์มดลูกและรังไข่
ตรวจตา,หัวใจ และอื่นๆเพิ่มเติม ตามความเสี่ยง อาการที่มี หรือ ตามดุลยพินิจแพทย์
รับวัคซีนที่เหมาะสม เช่นไข้หวัดใหญ่ งูสวัด ไวรัสตับอักเสบบี หรือ บาดทะยัก เป็นต้น

วัยผู้สูงอายุ (อายุ 56 ปีขึ้นไป) ร่างกายเริ่มมีเปลี่ยนแปลงชัดเจน ระบบต่าง ๆ ทำงานช้าลง จึงเป็นวัยแห่งการดูแลเพื่อให้สุขภาพดีในระยะยาว ควรตรวจเช็กสุขภาพอย่างละเอียดมากขึ้น เน้นการตรวจเพื่อป้องกันโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน ความดัน หัวใจ และมะเร็งที่พบได้บ่อยในผู้สูงอายุ

โปรแกรมที่ควรตรวจในช่วงวัยนี้ ได้แก่

ตรวจสุขภาพทั่วไป น้ำหนัก ส่วนสูง ความดันโลหิต
ตรวจระดับน้ำตาลและไขมันในเลือด การทำงานของตับและไต และตรวจปัสสาวะประจำปี
ตรวจหัวใจ (EKG / Echo / Stress test) ตามความเสี่ยง อาการ และดุลยพินิจแพทย์
ตรวจมะเร็งเต้านมและมะเร็งทางนรีเวช
ตรวจความหนาแน่นของกระดูกซ้ำทุก 1–2 ปี
ตรวจตาและการได้ยิน
ตรวจสมองหรือการทำงานของความจำในผู้ที่มีอาการหลงลืม
ตรวจไทรอยด์ และ/หรือ อื่นๆเพิ่มเติม ตามความเสี่ยง อาการ และดุลยพินิจแพทย์
ตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ ด้วยการตรวจอุจจาระ หรือส่องกล้องลำไส้

การเตรียมตัวก่อนตรวจสุขภาพ

เพื่อให้ผลการตรวจสุขภาพมีความถูกต้องและสะท้อนสภาพร่างกายจริงมากที่สุด ผู้หญิงควรเตรียมตัวให้พร้อมก่อนเข้ารับการตรวจ โดยเฉพาะหากมีการตรวจเฉพาะทาง เช่น ตรวจเลือด ตรวจภายใน หรือแมมโมแกรม คำแนะนำทั่วไปก่อนตรวจสุขภาพ ได้แก่

งดอาหารและเครื่องดื่ม (ยกเว้นน้ำเปล่า) อย่างน้อย 8–12 ชั่วโมง ก่อนการตรวจเลือด เพื่อให้ผลน้ำตาลและไขมันในเลือดแม่นยำ
นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ อย่างน้อย 6–8 ชั่วโมง
งดดื่มแอลกอฮอล์และกาแฟ 24 ชั่วโมงก่อนตรวจ เพราะอาจมีผลต่อค่าความดันและผลเลือด
งดออกกำลังกายหนักก่อนตรวจ 1 วัน เพื่อลดผลคลาดเคลื่อนของค่าเอนไซม์และฮอร์โมน
เตรียมรายชื่อยาและอาหารเสริมที่ใช้ประจำ ให้แพทย์ทราบก่อนตรวจ
การตรวจภายในหรือคัดกรองมะเร็งปากมดลูก (Pap smear / HPV DNA Test) ควรตรวจ หลังหมดประจำเดือนอย่างน้อย 7 วัน หลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์ การสวนล้างช่องคลอด หรือใช้ยาเหน็บก่อนตรวจ 48 ชั่วโมง
การตรวจแมมโมแกรม (เต้านม) ควรตรวจในช่วงวันที่ 7–10 นับจากวันแรกของประจำเดือน เพราะเต้านมจะไม่คัดตึง ทำให้ผลการตรวจแม่นยำและไม่เจ็บ หลีกเลี่ยงการใช้แป้งหรือโรลออนบริเวณรักแร้ก่อนตรวจ หญิงตั้งครรภ์หรือสงสัยว่าตั้งครรภ์ ควรแจ้งแพทย์และเจ้าหน้าที่ก่อนตรวจเอกซเรย์หรือทำหัตถการใด ๆ สวมเสื้อผ้าที่หลวมสบาย ถอดเปลี่ยนง่าย และหลีกเลี่ยงเครื่องประดับในวันที่ตรวจ

เพราะ “สุขภาพดี” ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นผลจากการดูแลอย่างใส่ใจตั้งแต่วันนี้ อย่ารอให้ร่างกายส่งสัญญาณเตือน เริ่มตรวจสุขภาพประจำปีเป็นประจำตั้งแต่วันนี้ การตรวจสุขภาพประจำปีในแต่ละช่วงวัยเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยให้ผู้หญิงทุกคนสามารถวางแผนชีวิตได้อย่างมั่นใจ ป้องกันโรคร้ายตั้งแต่เนิ่น ๆ และรักษาได้ทันท่วงที เพื่อให้คุณรู้เท่าทันและป้องกันโรคได้ก่อนสาย

โรงพยาบาลพญาไท 2 พร้อมดูแลสุขภาพของคุณในทุกช่วงวัย ด้วยทีมแพทย์เฉพาะทาง และโปรแกรมตรวจสุขภาพที่ครอบคลุม ให้คุณมั่นใจได้ว่า สุขภาพดี เริ่มได้ตั้งแต่วันนี้

ตรวจสุขภาพประจำปี ผู้หญิงแต่ละช่วงวัย ควรตรวจอะไรบ้าง?