‘มะเร็งปากมดลูก’ เป็นมะเร็งที่พบมากเป็นอันดับ 5 ในผู้หญิงไทย และเป็นสาเหตุการเสียชีวิตของผู้หญิงไทยถึงวันละ 7-13 ราย แต่ในขณะเดียวกันก็เป็นมะเร็งที่สามารถ “ป้องกัน” และ “รักษาได้ทัน” หากตรวจพบในระยะเริ่มต้น โดยเฉพาะการตรวจด้วยกล้องขยายพิเศษอย่าง Colposcopy ซึ่งให้ความแม่นยำสูง แถมยังเห็นความผิดปกติได้ลึกกว่าการตรวจด้วยวิธี Pap smear
Colposcopy กล้องคอลโปสโคป คืออะไร?
Colposcopy (คอลโปสโคปี) เป็นการตรวจแบบพิเศษที่ใช้กล้องกำลังขยายสูง (Colposcope) ซึ่งมีลักษณะคล้ายกล้องจุลทรรศน์ ร่วมกับแหล่งกำเนิดแสงสว่าง เพื่อช่วยให้แพทย์สามารถเห็นผิวเยื่อบุปากมดลูก ช่องคลอด และบริเวณปากช่องคลอดได้อย่างละเอียด โดยเฉพาะจุดที่เซลล์อาจเริ่มผิดปกติในระดับที่ไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า
ซึ่งแพทย์อาจใช้สารเคมีบางชนิด เช่น กรดอะซิติก (Acetic acid) หรือไอโอดีน (Lugol’s iodine) ทาในบริเวณที่จะตรวจเพื่อช่วยแสดงรอยโรคให้ชัดเจนขึ้น จากนั้นหากพบความผิดปกติ เช่น เปลี่ยนเป็นสีขาวหรือไม่ติดสี แพทย์อาจตัดชิ้นเนื้อ (biopsy) บริเวณนั้น เพื่อนำไปตรวจหาสภาพเซลล์ว่ามีภาวะเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งหรือไม่ในขั้นตอนต่อไป
เมื่อไหร่ที่เราควรตรวจด้วยกล้อง Colposcopy?
ผู้หญิงที่มีความเสี่ยงหรือมีผลตรวจคัดกรองผิดปกติควรรับการตรวจ Colposcopy ได้แก่
- ผล Pap smear หรือ ThinPrep ผิดปกติ (ASC-H, LSIL, HSIL, AGC)
- ตรวจพบการติดเชื้อ HPV สายพันธุ์เสี่ยงสูง (โดยเฉพาะชนิด 16, 18)
- มีอาการผิดปกติ เช่น เลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์ ตกขาวเรื้อรัง หรือปวดหน่วงผิดปกติ
- ต้องติดตามผลหลังเคยรักษาภาวะ CIN หรือรอยโรคก่อนมะเร็ง
ข้อมูลจาก WHO ระบุว่า มากกว่า 95% ของมะเร็งปากมดลูกเกิดจากการติดเชื้อ HPV ซึ่งสามารถใช้กล้องคอลโปสโคป Colposcopy ในการตรวจวินิจฉัยได้อย่างมีประสิทธิภาพก่อนที่เซลล์เหล่านั้นจะพัฒนาไปสู่มะเร็งเต็มขั้น
ขั้นตอนการตรวจ Colposcopy ที่โรงพยาบาลพญาไท
- การเตรียมตัวก่อนตรวจ
- งดมีเพศสัมพันธ์ อย่างน้อย 24–48 ชั่วโมง
- งดใช้ยาสอด, เจล หรือการสวนล้างช่องคลอด
- ควรเลื่อนการตรวจ หากมีประจำเดือน หรืออยู่ในระหว่างการตั้งครรภ์ (ยกเว้นจำเป็นต้องตรวจ)
- หลีกเลี่ยงการใช้ผ้าอนามัยแบบสอด
- ไม่ต้องงดน้ำงดอาหาร
- ควรเตรียมผ้าอนามัยสำรอง เพราะการตรวจอาจทำให้มีเลือดออกเล็กน้อยหรือทำให้มีตกขาวได้
- การตรวจจริงในห้องหัตถการเฉพาะทาง
- ผู้ป่วยเปลี่ยนเสื้อผ้า และนอนในท่าตรวจภายใน
- แพทย์ใช้ Speculum เพื่อเปิดช่องคลอด และส่องกล้อง Colposcope ตรวจดูผิวเยื่อบุบริเวณปากมดลูก และทาสารตรวจ เช่น กรดอะซิติก (3-5%) เพื่อให้รอยโรคสีขาว (acetowhite lesion) ปรากฏชัด
- หากพบรอยโรคผิดปกติ แพทย์จะทำการตัดชิ้นเนื้อ (biopsy) เพื่อส่งตรวจทางพยาธิวิทยา
- การปฏิบัติตัวหลังการตรวจ
- อาจมีเลือดออกเล็กน้อย หรือรู้สึกตึงบริเวณอุ้งเชิงกราน
- แนะนำให้งดการมีเพศสัมพันธ์ และงดการใช้ผ้าอนามัยแบบสอด 1–2 สัปดาห์
- หากมีอาการผิดปกติ เช่น เลือดออกมาก ปวดท้องรุนแรง หรือมีไข้ ควรรีบพบแพทย์ทันที
ตรวจ Colposcopy เจ็บมากไหม?
Colposcopy เป็นหัตถการที่ ‘ไม่เจ็บ’ หากไม่มีการตัดชิ้นเนื้อ แต่หากจำเป็นต้องเก็บตัวอย่างชิ้นเนื้อ อาจรู้สึกจี๊ดหรือหน่วงเล็กน้อย ซึ่งสามารถรับประทานยาแก้ปวดได้ก่อนตรวจ
ข้อมูลจาก ACOG (The American College of Obstetricians and Gynecologists) ยืนยันว่า Colposcopy เป็นหัตถการที่มีความปลอดภัยสูง และมีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนน้อยมาก (<1%)
ผลตรวจมีความหมายอย่างไรบ้าง?
- ผลชิ้นเนื้อจากห้องปฏิบัติการ ใช้เวลาประมาณ 7–14 วัน
- แพทย์จะนัดหมายเพื่อแจ้งผล และให้คำปรึกษาเรื่องแผนการรักษา
- หากพบ CIN1 (ภาวะผิดปกติเล็กน้อย) แพทย์อาจแนะนำให้ติดตามผล
- หากพบ CIN2 หรือ CIN3 อาจแนะนำให้รักษาด้วยการจี้เย็น จี้ไฟฟ้า หรือ LEEP
- หากพบเซลล์มะเร็ง แพทย์จะพิจารณาระยะของโรค และส่งต่อให้แพทย์เฉพาะทางด้านมะเร็งนรีเวชวางแผนการรักษาต่อไป
คำถามพบบ่อย (FAQs)
Q: สามารถตรวจขณะมีประจำเดือนได้หรือไม่?
A: ไม่แนะนำ เพราะเลือดอาจบดบังรอยโรค ทำให้การวินิจฉัยไม่แม่นยำ
Q: ถ้าตั้งครรภ์อยู่ ตรวจได้ไหม?
A: ตรวจได้ในบางกรณี แต่โดยทั่วไปจะหลีกเลี่ยงการตัดชิ้นเนื้อเพื่อลดความเสี่ยง
Q: ต้องตรวจ Colposcopy บ่อยแค่ไหน?
A: แล้วแต่ดุลยพินิจของแพทย์ หากไม่พบความผิดปกติอาจไม่ต้องตรวจซ้ำอีกหลายปี
ตรวจให้ลึก เห็นให้ชัด ที่พญาไท
สรุปแล้ว การส่องกล้องคอลโปสโคป (Colposcopy) คือ เครื่องมือทางการแพทย์ที่ทรงพลังในการตรวจวินิจฉัยความผิดปกติของปากมดลูกอย่างแม่นยำ โดยเฉพาะในระยะก่อนเป็นมะเร็งหรือมะเร็งระยะแรกเริ่ม ซึ่งสามารถรักษาให้หายขาดได้ หากเราตรวจพบตั้งแต่เนิ่นๆ
ซึ่งที่ ‘โรงพยาบาลพญาไท’ เราพร้อมดูแลคุณด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัย การบริการแบบใส่ใจ และทีมแพทย์เฉพาะทางด้านนรีเวช ช่วยให้คุณอุ่นใจในทุกขั้นตอนของการตรวจ
📍 หากคุณมีความเสี่ยง หรือเคยตรวจพบผลผิดปกติจาก Pap smear และ HPV test
สามารถปรึกษาแพทย์ เพื่อรับบริการตรวจ Colposcopy ได้ที่ โรงพยาบาลพญาไททุกสาขา
📞 นัดหมาย / สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม
โทร. 1772 หรือแอดไลน์ @phyathaihospital
