วิวัฒนาการด้านการผ่าตัดรักษาโรคมะเร็งเต้านมได้มีการพัฒนามาอย่างต่อเนื่อง นับตั้งแต่ในยุคแรกเริ่มที่เมื่อผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคมะเร็งเต้านม ทางเลือกในสมัยนั้นก็มีเพียงอย่างเดียวคือ ต้องผ่าตัดเต้านมออกทั้งหมดและต้องผ่าตัดเอาต่อมน้ำเหลืองที่รักแร้ข้างนั้นออกจนหมด จนต่อมามีความก้าวหน้าทางด้านการผ่าตัดเกิดขึ้นมาอีกขั้นคือการผ่าตัดแบบสงวนเต้านม ซึ่งมีความหมายว่า แพทย์จะเลือกตัดเอาเฉพาะเนื้อเยื่อเต้านมส่วนที่มีก้อนมะเร็งอยู่เท่านั้นออกไป ทำให้สามารถเก็บรักษาเต้านมส่วนใหญ่ที่ไม่ได้เป็นมะเร็งเอาไว้ได้ ถือว่าผู้ป่วยมีทางเลือกเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งทางเลือกนอกเหนือจากการผ่าตัดเต้านมออกหมดทั้งเต้า
ในปัจจุบัน มีนวัตกรรมด้านการผ่าตัดมะเร็งเต้านมเกิดขึ้นเป็นอันมาก และได้รับการศึกษา พิสูจน์ยืนยันมาแล้วจนเป็นที่ยอมรับให้เป็นมาตรฐานใหม่ของการผ่าตัดเต้านมในโลกปัจจุบันนี้ ได้แก่ การผ่าตัดมะเร็งเต้านมแบบ oncoplastic ที่แพทย์นำกรรมวิธีทางด้านศัลยกรรมตกแต่งมาผสมผสานกับการผ่าตัดแบบสงวนเต้า เพื่อให้เกิดความคงเดิมของรูปลักษณ์ของเต้านมไว้ให้ดูงดงามที่สุด ตลอดจนถึงการผ่าตัดแบบเสริมสร้างเต้านม (breast reconstruction) สำหรับผู้ป่วยที่จำเป็นต้องรับการรักษาแบบที่ต้องตัดเต้านมออกทั้งหมด ทำให้การผ่าตัดมะเร็งเต้านมในปัจจุบันนี้ มีความละเอียดซับซ้อน และ เป็นการเปิดโอกาสให้กับผู้ป่วยมะเร็งเต้านมได้มี ทางเลือกในการรักษา ด้วยการผ่าตัดที่เหมาะสมกับความต้องการของตัวผู้ป่วยเอง
โรงพยาบาลพญาไท 1 ได้ตระหนักถึงความ วิตกกังวลของผู้ป่วยมะเร็งเต้านม ที่ต้องกังวลกับภาวะโรคร้ายที่และความวิตกกังวลที่มีต่อการผ่าตัดที่อาจทำให้ต้องสูญเสียเต้านมไป ตลอดจนถึงได้เล็งเห็นถึงความก้าวหน้าในการผ่าตัดมะเร็งเต้านมของยุคสมัยใหม่ จึงได้มีการพัฒนา เทคนิควิธีการผ่าตัดมะเร็งเต้านมให้เป็นที่ทันสมัยและมีประสิทธิภาพสูงสุดในการรักษาควบคุมโรคให้ทันกับนวัตกรรมใหม่ๆ ที่เป็นมาตรฐานในปัจจุบัน โดยมีแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านการผ่าตัดมะเร็งเต้านมที่ได้รับการฝึกอบรม จากสถาบันชั้นนำจากต่างประเทศ และสามารถนำนวัตกรรมใหม่ๆ ของการผ่าตัดมะเร็งเต้านมมาใช้ในผู้ป่วยเป็นอย่างดี
การผ่าตัดมะเร็งเต้านมในปัจจุบันนี้เราจะพิจารณาการผ่าตัดตามรายละเอียดดังนี้
ประการแรก เราจะพิจารณาว่า เราจะผ่าตัดในส่วนของเต้านมที่มีก้อนมะเร็งอยู่ด้วยวิธีไหน ? ซึ่งคำตอบมีอยู่ สามคำตอบคือ
- ใช้การผ่าตัดแบบสงวนเต้าเป็นทางเลือกแรก ถ้าสามารถทำได้อย่างปลอดภัย
- ใช้การผ่าตัดแบบตัดเต้านมออกหมดทั้งเต้า สำหรับผู้ป่วยที่ไม่สามารถเข้ารับการผ่าตัดแบบสงวนเต้าได้
- ใช้การผ่าตัด แบบตัดเต้านมออกทั้งหมดและมีการผ่าตัดเสริมสร้างเต้านมขึ้นมาใหม่ สำหรับผู้ป่วยที่ไม่สามารถเข้ารับการผ่าตัดแบบสงวนเต้าได้ และผู้ป่วยมีความต้องการที่จะมีเต้านมใหม่ เพื่อลดความวิตกกังวล หรือต้องการรักษาภาพลักษณ์ของการมีเต้าไว้ดังเดิม
ในกรณีที่ผู้ป่วยสามารถใช้การผ่าตัดแบบสงวนเต้านม แพทย์จะผ่าตัดสงวนเต้าแบบวิธี oncoplastic approach เพื่อให้ได้ผลในเรื่องความสวยงามของเต้านมให้ได้มากที่สุดภายหลังการผ่าตัดตลอดจนหลังจากการฉายแสง
ประการที่สองที่ ต้องพิจารณาคือ เราจะจัดการกับต่อมน้ำเหลืองที่รักแร้อย่างไร?
เนื่องจากมะเร็งมีโอกาสลุกลามเข้าสู่ต่อมน้ำเหลืองที่รักแร้ข้างที่เป็นมะเร็งเต้านม ดังนั้นแพทย์ต้องมีการวางแผนการรักษาโดยการผ่าตัดเอาต่อมน้ำเหลืองที่รักแร้ออกมาด้วยพร้อมๆ ไปกับการผ่าตัดที่เต้านม
ในอดีตจะนิยมทำการผ่าตัดเลาะต่อมน้ำเหลืองที่รักแร้ออกมาเลยควบคู่ไปกับการผ่าตัดที่เต้านม ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อผู้ป่วยเป็นอย่างมาก ได้แก่การเกิดภาวะแขนบวม อาการชาแขนที่เกิดจากเส้นประสาทถูกตัดออกไปด้วย อาการปวดแขนเรื้อรัง
แต่ในปัจจุบันมีการนำวิธีตรวจต่อมน้ำเหลืองเซนติเนล มาทดแทนการผ่าตัดเลาะต่อมน้ำเหลืองที่รักแร้ดังกล่าวเพื่อเป็นการหลีกเลี่ยงผลกระทบหรือภาวะแทรกซ้อนที่อาจมีตามมา การตรวจต่อมน้ำเหลืองเซนติเนลมีรายละเอียดอย่างสังเขปดังนี้ คือแพทย์จะผ่าตัดเอาต่อมน้ำเหลืองที่ถือว่าเป็นตำแหน่งแรกสุด ที่มะเร็งจะแพร่กระจายเข้าไป นำออกมาตรวจดูก่อนว่ามีเซลล์มะเร็งกระจายเข้าไปหรือไม่ ถ้าไม่พบว่ามีเซลล์มะเร็งอยู่ในต่อมน้ำเหลืองนั้น ก็หมายความว่า ยังไม่มีการแพร่กระจายของมะเร็งเข้าสู่ต่อมน้ำเหลือง จึงไม่มีความจำเป็นที่ต้องผ่าตัดเลาะต่อมน้ำเหลืองทั้งหมดออกมา แต่ถ้าพบว่ามีเซลล์มะเร็งที่ต่อมน้ำเหลืองนั้นๆ ก็หมายความว่ามะเร็งได้ลุกลามเข้าสู่ต่อมน้ำเหลืองเรียบร้อยแล้ว จึงมีความจำเป็นที่ต้องทำการผ่าตัดเลาะต่อมน้ำเหลืองทั้งหมดออกมา
โรงพยาบาลพญาไท 1 ได้ใช้วิธีการตรวจต่อมน้ำเหลืองเซนติเนลก่อนในผู้ป่วยมะเร็งเต้านมทุกราย เพื่อลดการผ่าตัดเลาะต่อมน้ำเหลืองที่รักแร้ออกโดยไม่จำเป็น ตลอดจนเป็นการป้องกันภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัดเลาะต่อมน้ำเหลืองที่ไม่จำเป็นให้ได้มากที่สุด ทั้งนี้เป็นการคำนึงถึงการมีคุณภาพชีวิตที่ดีของผู้ป่วยในระยะยาวให้ได้มากที่สุด
ทั้งหมดนี้ถือเป็นการนำนวัตกรรมการผ่าตัดรักษามะเร็งเต้านมที่ก้าวหน้า และมีมาตรฐานสูงสุด มาใช้ในการรักษาผู้ป่วยมะเร็งเต้านมทั้งนี้ นอกจากเพื่อให้ผู้ป่วยรับการรักษาด้วย วิธีการผ่าตัดที่มีมาตรฐานสูงแล้ว ยังทำให้ได้คุณภาพชีวิตที่ดีที่สุดอีกด้วย
นอกจากนี้ โรงพยาบาลพญาไท 1 ยังได้ตระหนักถึงคุณภาพในการรักษาคนไข้มะเร็งทุก ในกรณีที่สงสัยว่าคนไข้เป็นมะเร็งเต้านม คนไข้จะถูกส่งไปตรวจวินิจฉัยกับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคเต้านมด้วยเทคโนโลยีทางการแพทย์สมัยใหม่ หลังจากที่ได้ทำการวินิจฉัยเป็นที่เรียบร้อยแล้วพบว่าคนไข้เป็นมะเร็งเต้านม แพทย์เจ้าของไข้จะนำผลการการวินิจฉัยเข้าที่ประชุมคณะกรรมการ MDT Cancer ซึ่งเป็นทีมบุคลากรทางการแพทย์สาขาต่างๆ ซึ่งประกอบไปด้วย แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคระบบเต้านม ด้านรังสีวินิจฉัย ด้านรังสีรักษา ด้านพยาธิวิทยา และอายุรแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านการรักษามะเร็งด้วยยา ร่วมกันวางแผนการรักษาสำหรับคนไข้แบบเฉพาะบุคคล ซึ่งส่งผลลัพธ์ที่ดีต่อการรักษาคนไข้ และทำให้คนไข้ได้รับผลข้างเคียงจากการรักษาน้อยที่สุด
