โรคของผู้หญิงนั้นมีความละเอียดอ่อน ยิ่งเกี่ยวกับอวัยวะภายในด้วยแล้ว ต้องหมั่นเอาใจใส่ อย่ามัวเขินอายจนไม่กล้ามาตรวจวินิจฉัย เพราะเทคโนโลยีสมัยนี้พัฒนาไปมากแล้ว อย่าง “การผ่าตัดผ่านกล้องผ่านโพรงมดลูก” ก็เป็นหนึ่งในวิธีการรักษาที่ไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด
เทคนิค “การผ่าตัดผ่านกล้องโพรงมดลูก” เป็นอย่างไร?
พญ.อรัญญา ยันตพันธ์ สูตินรีแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านการผ่าตัดส่องกล้องทางนรีเวช โรงพยาบาลพญาไท 2 อธิบายให้เราฟังว่า “ การผ่าตัดผ่านกล้องโพรงมดลูก หรือ Hysteroscopy เป็นการเรียกวิธีที่เอากล้องสอดเข้าไปในมดลูกเพื่อผ่าตัดรอยโรคที่อยู่ทางช่องคลอด ซึ่งกล้องจะมีขนาดเล็กตั้งแต่ 2 มม. ไปจนถึง 10 มม. แล้วแต่วิธีการผ่าตัด ซึ่งจะมีทั้งการส่องตรวจเพื่อวินิจฉัยเนื้องอกที่อยู่ในโพรงมดลูก ติ่งเนื้อเยื่อบุโพรงมดลูก ภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกหนา ภาวะเลือดออกผิดปกติ หรือมดลูกผิดปกติ และการรักษาโดยการส่องกล้องเพื่อการผ่าตัดในโพรงมดลูก ”
การผ่าตัด Hysteroscopy กับ Laparoscopy ต่างกันอย่างไร
สำหรับหลายคนที่สับสนระหว่างสองคำนี้ คุณหมอมีคำอธิบายที่ฟังแล้วเข้าใจได้ง่ายๆ มาฝากกัน “Laparoscopy คือการผ่าตัดส่องกล้องผ่านช่องท้องเพื่อวินิจฉัยและทำการผ่าตัดผ่าน ทางหน้า ท้องจะมีแผลเล็กๆ ขนาด 0.5- 1.0 ซม. จำนวน 3-5 แผล ในขณะที่ Hysteroscopy คือการส่อง กล้องผ่านทางปากมดลูกเข้าไปในโพรงมดลูก เพื่อวินิจฉัยความผิด ปกติภายในมดลูก และสามารถทำการผ่าตัดได้โดยไม่ต้องมีแผลหน้าท้อง”
มีวิธีเลือก “วิธีการผ่าตัด” อย่างไร
นอกจากเลือกจากตำแหน่งของรอยโรคแล้ว คุณหมอบอกว่าต้องดูความต้องการของคนไข้ด้วย “อย่างบางคนที่ยังต้องการมีบุตร ก็ใช้การรักษาแบบ Conservative Surgery หรือที่เป็นการผ่าตัดเฉพาะส่วนที่ผิดปกติออก ลดการการบาดเจ็บต่อเยื่อบุโพรงมดลูก และกล้ามเนื้อมดลูก ในผู้ป่วยกลุ่มนี้ จะเหมาะกับการรักษากรณีที่มีติ่งเนื้อเล็กๆ หรือเนื้องอกกล้ามเนื้อมดลูกขนาดไม่เกิน 3 มม. ที่ยื่นเข้ามา ในโพรงมดลูก” ส่วนที่มีปัญหา คือในผู้ป่วยรายที่มีเนื้องอกขนาดใหญ่มากๆ ขนาดมากกว่า 3 ซม. ยื่นเข้าไปในโพรงมดลูก เพราะพวกนี้จะทำการรักษาได้ยาก มีการเสียเลือดได้มาก มีโอกาสที่มดลูกทะลุ และบาดเจ็บกับลำไส้ได้ง่าย ซึ่งคุณหมอจะต้องพิจารณาความเหมาะสมเป็นรายๆ ไป
อะไร…คือข้อจำกัดของการผ่าตัดส่องกล้องผ่านโพรงมดลูก
“อย่างที่บอกว่าการผ่าตัดนั้นจะต้องพิจารณาเป็นเคสๆ ไป ว่าสามารถผ่าตัดส่องกล้องในโพรงมดลูกได้หรือไม่ เพราะหากเนื้องอกมีขนาดใหญ่ หรืออยู่ในตำแหน่งที่ไม่ดี ไม่เหมาะสมกับการผ่าตัดส่องกล้องผ่านกล้องในโพรงมดลูก hysteroscopy อาจไม่ใช่วิธีการรักษาที่เหมาะสม นอกจากนี้ยังต้องคำนึงถึงภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ด้วย เช่น การดมยาสลบ การมีบาดเจ็บทำให้มดลูกทะลุ การบาดเจ็บที่อาจเกิดต่อลำไส้ และการบาดเจ็บของอวัยวะอื่นๆในช่องท้อง รวมถึงภาวะแทรกซ้อนจากการใช้สารน้ำ เพื่อการผ่าตัด ส่วนใหญ่เราจะระมัดระวังการผ่าตัดส่องกล้องในโพรงมดลูก ในผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงต่อการเกิด air embolism ผู้ป่วยที่สูงอายุ ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง ทำให้มีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนได้มากขึ้น ก็ต้องระวังด้วยเหมือนกันนอกจากนี้ ประสบการณ์ของแพทย์และทีมบุคลากรก็เป็นสิ่งสำคัญ”
ไม่มีอะไร 100%…สิ่งสุดท้ายที่คุณหมออยากฝาก
“ในปัจจุบันนี้ก็มีวิธีการรักษาที่ทันสมัยให้เลือกมากมาย ไม่ใช่เฉพาะแต่การตรวจภายใน และก็ไม่มีอะไร 100% ในวงการแพทย์ ถึงไม่มีอาการเลย แต่ก็อาจมีความเสี่ยงในการเป็น โรคร้ายได้เหมือนกัน ซึ่งการพบแพทย์ตั้งแต่ระยะต้นๆ จำทำให้การรักษาเป็นไปได้ดีขึ้น ง่ายขึ้น ปลอดภัยขึ้น และการพบแพทย์ก็จะทำให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้อง แม่นยำ รวมทั้งจะได้คำปรึกษา ที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ท่าน แต่ละโรค การหาข้อมูลทางโซเชียลเป็นสิ่งที่ดี ทำให้ผู้ป่วยมีความรู้ในโรคมากขึ้น แต่ควรอ่านด้วยความระมัดระวังและวิเคราะห์ เพราะโรคหรืออาการบางอย่าง ไม่ได้เหมือนกันในผู้ป่วยทุกคน ถ้าสงสัยควรให้แพทย์ตรวจวินิจฉัยอีกครั้งจะดีกว่า “
พญ. อรัญญา ยันตพันธ์
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านการผ่าตัดส่องกล้องทางนรีเวช
ศูนย์สุขภาพหญิง โรงพยาบาลพญาไท 2
