ข้อน่ากังวลใจที่คุณผู้หญิงหลายคนต้องเจอ แต่ไม่กล้าบอกใคร เพราะอวัยวะเพศส่วนตัวเกิดการหดเกร็ง ทำให้ประสบปัญหาการมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่สมปรารถนา หรือหลายคนต้องทนเจ็บทั้งที่ไม่มีความสุข พยายามอย่างไรก็ไม่เป็นผล เราไปทำความรู้จัก และร่วมแก้ไขอาการดังกล่าวกันกับ นพ.วันฉัตร โกมล สูตินรีแพทย์ เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์เชิงกรานสตรี
และศัลยกรรมซ่อมเสริม ศูนย์สุขภาพหญิง โรงพยาบาลพญาไท 2
รู้จัก “Vaginismus” ภาวะช่องคลอดหดเกร็ง
เป็นภาวะที่ยากลำบากในการสอดใส่อวัยวะเพศชาย หรือสิ่งต่าง ๆ เช่น ผ้าอนามัยแบบสอด หรือการตรวจภายใน เนื่องจากมีการหดเกร็งตัวอย่างแน่นของอุ้งเชิงกราน ที่ไม่สามารถทำให้สอดใส่สิ่งต่าง ๆ เข้าไปในช่องคลอดได้ หรือในบางรายพยายามฝืนที่จะใส่เข้าไป จนเกิดภาวะช่องคลอดล็อกจนไม่สามารถเอาอวัยวะเพศชายออกมาได้ ทำให้เกิดแผลฉีกขาด
หรือมีเลือดออก และอาจรุนแรงถึงขั้นติดเชื้อ หรือตกเลือดได้ ซึ่งส่วนมากไม่สามารถทนการมีเพศสัมพันธ์จนจบได้ เนื่องจากทนความเจ็บปวดไม่ไหว และจากการมีเพศสัมพันธ์ไม่ได้ อาจส่งผลถึงความสัมพันธ์ระหว่างคู่รักได้
เช็กลิสต์อาการ Vaginismus ภาวะช่องคลอดหดเกร็ง
- ไม่สามารถสอดใส่ขณะมีเพศสัมพันธ์ได้
- แม้จะพยายามสอดใส่อวัยวะเพศชาย ก็ไม่สามารถสอดใส่เข้าไปได้
- การตรวจภายใน ไม่สามารถใส่อุปกรณ์ในการตรวจได้
- ผู้ป่วยอาจไม่ได้รู้สึกว่าตัวเองกำลังหดเกร็ง แต่จะเป็นการหดเกร็งโดยอัตโนมัติ
- ร่างกายไม่ได้สั่งงาน และไม่สามารถควบคุมการหดเกร็งของอุ้งเชิงกราน กล้ามเนื้อบริเวณนั้น หรือรอบช่องคลอดได้
ช่องคลอดหดเกร็งเกิดจากอะไร
ยังไม่สาเหตุแน่ชัด แต่มีข้อบ่งชี้ว่าอาจเกิดได้จากสภาพร่างกาย และจิตใจ โดยทางด้านร่างกายในบางรายอาจเกิดการติดเชื้อ เกิดการเจ็บ อักเสบบริเวณช่องคลอดทำให้ขมิบ หรือเกร็งช่องคลอด โดยที่เราไม่รู้ตั้งใจ อาจเกิดประสบการณ์ที่ไม่ดี เกี่ยวกับการมีเพศสัมพันธ์ หรือมีการสอดใส่ในอวัยะเพศมาก่อน เช่น รู้สึกเจ็บมากเวลามีเพศสัมพันธ์ ถูกข่มขืน หรือมีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่อายุยังน้อย เมื่อต่อมาจะมีการสอดใส่ในช่องคลอดจึงเกิดอาการเกร็งขึ้นมาได้
ใครบ้างที่เสี่ยงเป็น Vaginismus ภาวะช่องคลอดหดเกร็ง
ส่วนมากจะเกิดกับคนที่มีปัจจัยส่งเสริมที่ทำให้น้องสาวล็อก หรือช่องคลอดหดเกร็ง
- กลุ่มคนที่วิตกกังวล
- กลุ่มโรคประจำตัว อาทิ โรคประจำตัวบางชนิดเช่นโรคกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานหดเกร็งผิดปกติ เป็นต้น
- การบาดเจ็บหลังคลอด มีการผ่าตัดอุ้งเชิงกราน หรือในช่องคลอดมาก่อน และเกิดการบาดเจ็บ ก็จะทำให้มีโอกาสเกิดภาวะช่องคลอดหดเกร็งมากขึ้น
- กลุ่มที่มีประสบการณ์ทางเพศที่ไม่ดี มีการเจ็บปวด มีแผลฉีกขาดเยอะ ในอนาคตก็จะเกิดภาวะช่องคลอดหดเกร็งได้
วิธีการรักษา Vaginismus ภาวะช่องคลอดหดเกร็ง
แบ่งการรักษาออกเป็น 2 อย่าง ได้แก่
- การทำกายภาพบำบัด โดยการทำให้อุ้งเชิงกรานไม่หดเกร็งมากเกินไป บริหารกล้ามเนื้อให้เกิด
การผ่อนคลาย ซึ่งท่ากายบริหารจะคล้ายกับท่าโยคะให้เกิดการขยาย และมีการใช้ยาคาบคู่กันไปด้วย เช่น ยาชาแบบทา เพื่อลดอาการปวดในช่วงมีเพศสัมพันธ์ หรือการตรวจภายใน - การช่วยเหลือทางด้านจิตใจ คลายกังวล ลดวิตกกังวล ฝึกการสอดใส่อุปกรณ์ขยายช่องคลอดเข้าไปในอวัยวะเพศของตนเอง รวมถึงทำความเข้าใจกับคู่นอนของคนไข้ เพื่อสร้างความร่วมมือในการรักษา
นพ.วันฉัตร โกมล
สูตินรีแพทย์ เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์เชิงกรานสตรี และศัลยกรรมซ่อมเสริม
ศูนย์สุขภาพหญิง โรงพยาบาลพญาไท 2
