สำหรับเรื่องของวิธีการส่องกล้องตรวจทางเดินอาหารส่วนต้น ลำไส้ใหญ่และทวารหนักนั้นไม่ใช่สิ่งน่ากลัว และไม่ต้องกังวล เพราะเป็นเทคโนโลยีการตรวจวินิจฉัยรักษาที่มีความทันสมัย ปลอดภัย และในหลายๆ ครั้ง เรามักจะคุ้นชินกับที่คนโดยทั่วไปจะเรียกวิธีการส่องกล้องชนิดนี้ว่า “การส่องกล้องลำไส้”
การส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ (colonoscopy) มีลักษณะเป็นท่อขนาดเล็ก ยืดหยุ่นได้ มีกล้องและไฟบริเวณปลายเพื่อให้ได้ภาพคมชัดในการตรวจ ซึ่งจะช่วยให้แพทย์สามารถเห็นพยาธิสภาพภายในได้อย่างชัดเจน และทำการตรวจรักษาในจุดต่างๆ ได้อย่างแม่นยำ
ประโยชน์ของการส่องกล้องตรวจทางลำไส้ใหญ่และทวารหนัก
- เพื่อหาสาเหตุและรักษาอาการเลือดออกในลำไส้ใหญ่
- เพื่อตรวจหาสาเหตุความผิดปกติเกี่ยวกับการอุจจาระ เช่น ท้องผูกหรือท้องเสียเรื้อรัง อุจจาระมีเลือดปน มีติ่งเนื้อยื่นออกมา มีอาการท้องอืด แน่นท้อง ซีด อ่อนเพลีย
- ตรวจหามะเร็งลำไส้ใหญ่และช่วยในการรักษาก้อนเนื้องอกแบบที่ไม่ใช่มะเร็ง (polyps) ที่เจริญเติบโตขึ้นที่บริเวณผนังลำไส้ใหญ่
ขั้นตอนการส่องกล้อง
ก่อนการตรวจ
คนไข้จะต้องงดอาหารมีเส้นใยหรือผักก่อนตรวจประมาณ 2 วัน รับประทานยาตามที่แพทย์ระบุเพื่อช่วยขับถ่ายอุจจาระออกจากลำไส้ใหญ่ แจ้งรายละเอียดเกี่ยวกับโรคประจำตัว ประวัติการแพ้ยา สารเคมี ยาที่รับประทานประจำ พร้อมทั้งประวัติการรักษาและการผ่าตัดที่ผ่านมา
ระหว่างตรวจ
แพทย์จะฉีดยาให้ผู้ป่วยรู้สึกผ่อนคลายและหลับ หลังจากนั้นจะใส่กล้องตรวจเข้าไปทางทวารหนัก และค่อยๆ เลื่อนกล้องเข้าไปเพื่อตรวจวินิจฉัย
หลังการตรวจส่องกล้อง
เมื่อออกจากห้องตรวจจะต้องได้รับการดูแลอย่างน้อย 2 ชั่วโมง ในวันที่แพทย์นัดตรวจควรพาญาติมาด้วย หลังการส่องกล้องอาจมีอาการแน่นท้อง เจ็บทวารหนัก และหากมีอาการผิดปกติ เช่น ถ่ายเป็นเลือด ปวดท้องมากควรรีบกลับมาพบแพทย์
การส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ (colonoscopy)
นอกจากสามารถตรวจวินิจฉัยลำไส้ใหญ่และทวารหนักได้แล้ว ยังสามารถตรวจทางเดินอาหารส่วนต้น ซึ่งประกอบไปด้วยหลอดอาหาร กระเพาะอาหารและลำไส้เล็กส่วนต้นได้อีกด้วย สำหรับวิธีการตรวจ แพทย์จะพ่นยาชาบริเวณลำคอ ให้นอนตะแคง และสอดกล้องเข้าทางปาก การส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนต้นจะช่วยในการประเมินวินิจฉัยอาการกลืนลำบาก ปวดท้อง เลือดออกในช่องท้อง แผลในกระเพาะอาหาร และเนื้องอก เป็นต้น โดยก่อนการตรวจควรงดน้ำและอาหารอย่างน้อย 6 ชม. กรณีใส่ฟันปลอมควรถอดออก และควรพาญาติมาด้วยในวันตรวจส่องกล้อง
พญ. ศิรินทร์ทิพย์ ศรีเดิมมา
แพทย์หัวหน้าศูนย์ส่องกล้องทางเดินอาหารและโรคตับ
โรงพยาบาลพญาไท 3
