ทำไมอายุมากต้องสายตายาว?
ภาวะสายตายาวตามอายุ เป็นปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ส่วนใครจะมีอาการเร็วหรือช้าก็ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่างที่แตกต่างกันไป
โดยเฉลี่ยแล้ว ผู้ที่มีอายุ 40 ปี เป็นต้นไป ก็มักจะเริ่มมี “อาการของสายตายาวตามวัย” คือมองใกล้ได้ยากขึ้น ต้องหรี่ตา ระยะสายตาในการอ่านหนังสือจะต้องยื่นมือออกไป มองภาพไม่ชัดเวลากลางคืน
เมื่อพยายามเพ่งเป็นเวลานานจะก็มีอาการเมื่อยตา ตาล้า ปวดตาและรอบดวงตา ซึ่งกำลังการเพ่งจะลดลงโดยสัมพันธ์กับวัยที่มากขึ้น จนจำเป็นต้องใส่แว่นตาเมื่อต้องใช้สายตาในระยะใกล้ เช่น การใช้คอมพิวเตอร์ ดูหน้าจอโทรศัพท์ ซึ่งหากเดิมที่คนๆ นั้นเป็นผู้ที่มีสายตาสั้น ยาว หรือเอียงแต่กำเนิด ก็อาจจะต้องเปลี่ยนมาใช้แว่น 2 ชั้น หรือแว่นตาในแบบ progressive
วิธีการแก้ไข หรือรักษาสายตายาวตามวัย
ปัญหาสายตายาวที่ไม่ได้รับการแก้ไข ย่อมส่งผลต่อคุณภาพชีวิต ทำให้ความสามารถในการทำงานลดลง เสียบุคลิกภาพ ขาดความมั่นใจ และยังทำให้เกิดอุบัติเหตุได้ง่ายขึ้น
วิธีที่ง่ายที่สุดในการแก้ไข คือการใช้เลนส์ช่วยชดเชยกำลังการมองใกล้ โดยการใส่แว่นตา ไม่ว่าจะเป็นแบบ reading glasses, bifocal หรือ Progressive glasses แต่การใส่แว่นประเภทต่างๆ อาจทำให้ไม่สะดวกในการใช้ชีวิต หรือเป็นอุปสรรคในการทำกิจกรรมต่างๆ
ปัจจุบัน จึงมีการพัฒนาการรักษาสายตายาวตามวัย ด้วยวิธีเลเซอร์ปรับความโค้งกระจกตาเพื่อเพิ่มระยะโฟกัส ซึ่งนับเป็นวิธีที่ทันสมัย และได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อยๆ เพราะมีงานวิจัยสนับสนุนว่ามีประสิทธิภาพที่ดี และมีความปลอดภัย
การทำเลสิกในผู้มีอายุมากกว่า 40 ปี ขึ้นไป
คนที่อายุเกิน 40 ปี ที่มีปัญหาสายตาสั้น ยาว เอียงแต่กำเนิด และมีสายตายาวตามอายุร่วมด้วย สามารถทำการรักษาได้ 3 วิธี คือ
- Full correction เป็นการเลเซอร์แก้ไขสายตาตามค่าสายตาผิดปกติแต่กำเนิด ทำให้การมองระยะไกลจะชัดที่สุด แต่จะมีสายตายาวตามอายุที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ ซึ่งต้องใช้แว่นช่วยในการทำงานระยะใกล้
- Monovision เลเซอร์แก้ไขสายตาทั้ง 2 ระยะ โดยทำให้ตาข้างถนัด (Dominance Eye) มองระยะไกลชัดเจน ส่วนตาข้างที่ไม่ถนัด จะทำให้สั้นเล็กน้อยเพื่อใช้มองระยะใกล้ เมื่อใช้สองตาคู่กันจะทำให้มองได้ทั้ง 2 ระยะ แต่ต้องใช้เวลาในการปรับตัวหลังการรักษา เนื่องจากค่าสายตา 2 ข้างจะต่างกัน การกะระยะหรือมองไกลตอนกลางคืนอาจลดลงบ้าง
- Presbylasik หรือ โปรแกรม Presbymax เป็นเทคโนโลยีใหม่ที่มีความสลับซับซ้อน ใช้รักษาสายตาผิดปกติแต่กำเนิด และสายตายาวตามวัยพร้อมกัน เพื่อให้มองเห็นได้ชัดทั้งใกล้ ระยะกลาง และระยะไกลในดวงตาข้างเดียวกัน โดยไม่ต้องพึ่งแว่นตา เพราะเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพในการมองเห็นให้ดียิ่งขึ้น
การแก้ไขด้วยเลเซอร์ปรับความโค้งกระจกตาแบบพิเศษ ให้มีโฟกัสหลายจุด สามารถเพิ่มความยาวโฟกัสได้หลายระยะ (Depth of Focus) โดยออกแบบให้สัมพันธ์กับการทำงานของม่านตา
หลังทำ FemtoLASIK ด้วยโปรแกรม Presbymax เมื่อใช้ 2 ตาพร้อมกัน จะทำให้มองเห็นชัดทั้งระยะไกล กลาง และใกล้ โดยไม่ต้องสวมแว่น การปรับตัวจะไม่งง เท่าวิธี monovision เนื่องจากสายตาสองข้างจะต่างกันเพียงเล็กน้อย และการมองไกลอาจไม่ชัดที่สุดเหมือนวิธี full correction บางคนอาจจำเป็นต้องใส่แว่นช่วยมองไกลในบางเวลา เช่น การขับรถตอนกลางคืน
ทั้งนี้ เนื่องจากความเสื่อมของกล้ามเนื้อตาและเลนส์ตายังคงเสื่อมไปตามอายุ ประสิทธิภาพของการรักษาด้วยวิธีนี้จะคงอยู่ได้ระยะหนึ่ง คือประมาณ 5-10 ปี ขึ้นกับความแข็งแรงของกล้ามเนื้อตา และผลการรักษาจะแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล
พญ.กิตติกมล วงษ์ไพศาลสิน
จักษุแพทย์ด้านกระจกตา
ศูนย์เลสิก โรงพยาบาลพญาไท 3
