เพศบำบัด ทางออกสำหรับปัญหาทางเพศที่หลาย ๆ คนยังไม่กล้าพูด

ปัญหาทางเพศเป็นเรื่องที่หลายคนเผชิญแต่ไม่กล้าเปิดเผย ไม่ว่าจะเป็นความกังวลเรื่องสมรรถภาพ ปัญหาการหลั่ง หรือความเจ็บปวดขณะมีเพศสัมพันธ์ ซึ่งส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิต ความสัมพันธ์ และความมั่นใจในตัวเอง “ เพศบำบัด ” คือทางเลือกหนึ่งที่ช่วยแก้ไขปัญหาเหล่านี้อย่างตรงจุด โดยเฉพาะปัญหาทางร่างกายที่ส่งผลต่อชีวิตคู่และสุขภาพจิตใจ

เพื่อให้ทุกคู่สามารถใช้ชีวิตคู่อย่างราบรื่น การเข้าใจกับปัญหาทางเพศทั้งทางด้านร่างกายและจิตใจ รู้วิธีการบำบัดที่เหมาะสม ก็จะช่วยให้คุณกลับมามีสุขภาพทางเพศที่สมบูรณ์และมีความสุข

Sexual Therapy เพศบำบัด คืออะไร?

เพศบำบัด คือกระบวนการให้ความช่วยเหลือทางการแพทย์และจิตวิทยาให้กับผู้ที่มีปัญหาทางเพศ มีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยฟื้นฟูสมรรถภาพทางเพศและคุณภาพชีวิตให้กลับมาดีขึ้น การบำบัดนี้ไม่ใช่เรื่องน่าอายหรือผิดปกติ แต่เป็นการดูแลสุขภาพที่สำคัญส่วนหนึ่งของชีวิตที่ทุกคนควรได้รับ

รูปแบบการบำบัดทางเพศ

แนวทางการบำบัดทางเพศ Sexual Therapy แบ่งออกเป็น 5 รูปแบบหลัก ๆ ดังนี้

การบำบัดด้วยยา (Medical Treatment)

การใช้ยาเพื่อแก้ไขปัญหาโดยตรง เช่น ยาเพิ่มสมรรถภาพทางเพศ ยาฮอร์โมนทดแทน
ยาปรับสมดุลทางเคมีในสมองที่ส่งผลต่อความต้องการทางเพศ
ยาลดอาการปวดหรือการอักเสบที่ส่งผลต่อการมีเพศสัมพันธ์

การบำบัดทางจิตวิทยา (Psychological Therapy)

ให้คำปรึกษาเพื่อแก้ไขปัญหาทางจิตใจที่ส่งผลต่อการทำงานทางเพศ
การบำบัดความวิตกกังวล ความเครียด หรือภาวะซึมเศร้า
การสร้างความมั่นใจและทัศนคติที่ดีต่อเพศสัมพันธ์
การบำบัดจิตใจจากประสบการณ์เชิงลบในอดีต

การบำบัดทางกายภาพ (Physical Therapy)

การฝึกกล้ามเนื้อพื้นเชิงกราน (Pelvic Floor Exercise)
การนวดเพื่อบรรเทาอาการปวดและเพิ่มการไหลเวียนของเลือด
การใช้อุปกรณ์ช่วยทางการแพทย์
การฝึกเทคนิคการหายใจและการผ่อนคลาย

การให้ความรู้ทางเพศศึกษา (Sex Education)

การให้ข้อมูลที่ถูกต้องเกี่ยวกับเพศสัมพันธ์และการทำงานของร่างกาย
การแนะนำเทคนิคและท่าทางที่เหมาะสม
การสอนวิธีการสื่อสารกับคู่ครองเกี่ยวกับความต้องการทางเพศ
การลดความเข้าใจผิดและความเชื่อที่ไม่ถูกต้องเกี่ยวกับเรื่องเพศ

การบำบัดคู่ (Couples Therapy)

การให้คำปรึกษาทั้งคู่เพื่อปรับปรุงการสื่อสารและความเข้าใจ
การแก้ไขปัญหาความสัมพันธ์ที่ส่งผลต่อชีวิตทางเพศ
การสร้างความผูกพันและความไว้วางใจระหว่างคู่ครอง
การฝึกเทคนิคการมีเพศสัมพันธ์ร่วมกัน

ใครควรพบนักบำบัดทางเพศ?

ผู้ที่มีปัญหาทางเพศด้านร่างกายหรือจิตใจที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิต
คู่สมรสที่มีปัญหาในชีวิตเพศสัมพันธ์
ผู้ที่เคยประสบเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ทางเพศ
ผู้ที่มีความวิตกกังวลเกี่ยวกับสมรรถภาพทางเพศ
ผู้ที่กำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงทางร่างกาย เช่น หลังคลอด หลังผ่าตัด หรือเข้าสู่วัยทอง

ปัญหาทางเพศด้านร่างกายที่พบบ่อย ที่ควรปรึกษาแพทย์

หย่อนสมรรถภาพทางเพศ

หย่อนสมรรถภาพทางเพศเป็นปัญหาที่พบได้ทั้งในผู้หญิงและผู้ชาย โดยเฉพาะในผู้ชายจะพบปัญหาการแข็งตัวของอวัยวะเพศไม่เพียงพอหรือไม่สามารถรักษาความแข็งตัวได้ตลอดการมีเพศสัมพันธ์ ส่วนในผู้หญิงอาจพบปัญหาการหลั่งลื่นไม่เพียงพอ หรือไม่สามารถเร้าอารมณ์ได้

สาเหตุที่พบบ่อย

- โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือโรคหัวใจ
- ภาวะฮอร์โมนเพศไม่สมดุล
- ผลข้างเคียงจากยาบางชนิด
- ความเครียด วิตกกังวล หรือภาวะซึมเศร้า
- การสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป

แนวทางการบำบัด

- ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและไลฟ์สไตล์ เช่น ออกกำลังกาย พักผ่อนให้เพียงพอ
- การบำบัดด้วยยาตามคำแนะนำของแพทย์
- การบำบัดด้วยฮอร์โมนในกรณีที่มีภาวะขาดฮอร์โมน
- การให้คำปรึกษาด้านจิตใจเพื่อลดความวิตกกังวล

หลั่งเร็ว / หลั่งช้า

หลั่งเร็ว คือการหลั่งน้ำอสุจิก่อนหรือหลังการสอดใส่ได้ไม่นาน โดยทั่วไปถ้าหลั่งภายในหนึ่งนาทีถือว่าเป็นปัญหาหลั่งเร็ว ซึ่งส่งผลให้ทั้งคู่ไม่ได้รับความพึงพอใจทางเพศ

สาเหตุของการหลั่งเร็ว

- ความวิตกกังวลเกี่ยวกับสมรรถภาพทางเพศ
- ความเครียดหรือปัญหาในความสัมพันธ์
- ระดับฮอร์โมนที่ผิดปกติ
- ประสบการณ์ทางเพศที่น้อย

หลั่งช้า คือ การใช้เวลานานมากกว่าปกติในการหลั่ง หรือไม่สามารถหลั่งได้เลยแม้ได้รับการกระตุ้นอย่างเพียงพอ ซึ่งอาจทำให้เกิดความเหนื่อยล้าและผิดหวังในทั้งสองฝ่าย

สาเหตุของการหลั่งช้า

- ผลข้างเคียงจากยาบางชนิด โดยเฉพาะยาแก้ซึมเศร้า
- ปัญหาทางประสาท
- ภาวะฮอร์โมนเพศต่ำ
- ความวิตกกังวลหรือปัญหาทางจิตใจ

แนวทางการบำบัด

- เทคนิค Start-Stop และ Squeeze Technique สำหรับการหลั่งเร็ว
- การฝึกกล้ามเนื้อพื้นเชิงกราน (Kegel Exercise)
- ยาทาเพื่อลดความรู้สึกชั่วคราว
- การปรับเปลี่ยนหรือหยุดยาที่ก่อให้เกิดปัญหา (ภายใต้คำแนะนำของแพทย์)
- การให้คำปรึกษาทางจิตวิทยาและเทคนิคการผ่อนคลาย

ความต้องการทางเพศลดลง

ความต้องการทางเพศที่ลดลง (Low Libido) เป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในทุกเพศทุกวัย อาจส่งผลให้เกิดช่องว่างในความสัมพันธ์และความไม่พอใจในชีวิตคู่

สาเหตุที่พบบ่อย

- ภาวะฮอร์โมนเพศลดลง เช่น Testosterone ในผู้ชาย หรือ Estrogen ในผู้หญิง
- ความเครียด ภาระงานมากเกินไป
- ปัญหาในความสัมพันธ์ ขาดการสื่อสาร
- ภาวะซึมเศร้า วิตกกังวล
- โรคประจำตัว เช่น โรคไทรอยด์ โรคเบาหวาน
- การใช้ยาบางชนิด เช่น ยาคุมกำเนิด ยาแก้ซึมเศร้า
- การนอนหลับไม่เพียงพอ

แนวทางการบำบัด

- ตรวจสอบและปรับระดับฮอร์โมนให้สมดุล
- การบำบัดด้วยการให้คำปรึกษาทางเพศและความสัมพันธ์
- การจัดการความเครียดและการพักผ่อนอย่างเพียงพอ
- การปรับปรุงการสื่อสารในความสัมพันธ์
- การออกกำลังกายเพื่อเพิ่มระดับพลังงานและฮอร์โมน
- การปรับเปลี่ยนยาหรือขนาดยาที่ใช้

เจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์

ความเจ็บปวดขณะมีเพศสัมพันธ์ (Dyspareunia) เป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในผู้หญิง แต่อาจเกิดขึ้นในผู้ชายได้เช่นกัน อาจทำให้เกิดความกลัวต่อการมีเพศสัมพันธ์และส่งผลต่อความสัมพันธ์

สาเหตุในผู้หญิง

- การหลั่งลื่นไม่เพียงพอ
- การติดเชื้อในช่องคลอดหรือทางเดินปัสสาวะ
- Endometriosis หรือ Fibroid ภาวะที่เนื้อเยื่อคล้ายเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญเติบโตนอกโพรงมดลูก (เช่น รังไข่, ท่อรังไข่, ช่องท้อง) ทำให้เกิดการอักเสบ
- Vaginismus (กล้ามเนื้อช่องคลอดหดเกร็งโดยไม่สมัครใจ)
- ภาวะฮอร์โมนเปลี่ยนแปลง โดยเฉพาะหลังคลอดหรือวัยทอง
- แผลเป็นจากการคลอดหรือผ่าตัด

สาเหตุในผู้ชาย

- การอักเสบของอวัยวะเพศ
- Peyronie’s Disease (อวัยวะเพศโค้งงอผิดปกติ)
- การติดเชื้อในต่อมลูกหมาก
- ภาวะหนังหุ้มปลายอวัยวะแคบเกินไป

แนวทางการบำบัด

- การรักษาโรคติดเชื้อด้วยยาตามแพทย์สั่ง
- การใช้ครีมหล่อลื่นหรือฮอร์โมนทาเฉพาะที่
- การบำบัดด้วยกายภาพบำบัด เช่น การนวดกล้ามเนื้อพื้นเชิงกราน
- การให้คำปรึกษาทางจิตใจเพื่อลดความวิตกกังวล
- การผ่าตัดในกรณีที่จำเป็น เช่น Endometriosis หรือ Fibroid
- การฝึกเทคนิคการผ่อนคลายและการหายใจ

ปัญหาหลังคลอด หลังผ่าตัด หรือวัยทอง

ปัญหาหลังคลอด การคลอดบุตรส่งผลกระทบต่อร่างกายและฮอร์โมนของผู้หญิงอย่างมาก ทำให้เกิดปัญหาทางเพศหลายประการ

- ความเจ็บปวดบริเวณฝีเย็บ
- ช่องคลอดแห้งเนื่องจากระดับ Estrogen ต่ำ
- ความเหนื่อยล้าจากการดูแลลูก
- ความต้องการทางเพศลดลงจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน
- ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด
- ความกังวลเรื่องรูปร่าง

แนวทางการบำบัด

- ให้เวลากับร่างกายในการฟื้นตัว อย่างน้อย 6 สัปดาห์
- การใช้ครีมหล่อลื่น
- การฝึกกล้ามเนื้อพื้นเชิงกรานเพื่อฟื้นฟูความแข็งแรง
- การให้คำปรึกษาด้านจิตใจและความสัมพันธ์
- การสื่อสารกับคู่ครองอย่างเปิดเผย

ปัญหาหลังผ่าตัด การผ่าตัดบริเวณอุ้งเชิงกราน ท้องน้อย หรืออวัยวะเพศ เช่น การผ่าตัดมดลูก ผ่าตัดต่อมลูกหมาก หรือผ่าตัดเนื้องอก อาจส่งผลต่อการทำงานทางเพศ

- ความเจ็บปวดบริเวณแผลผ่าตัด
- การเปลี่ยนแปลงของกายวิภาคที่ส่งผลต่อการมีเพศสัมพันธ์
- ความวิตกกังวลเกี่ยวกับสมรรถภาพทางเพศ
- การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน

แนวทางการบำบัด

- ปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับระยะเวลาที่เหมาะสมในการกลับมามีเพศสัมพันธ์
- การฟื้นฟูสมรรถภาพทางกายและจิตใจ
- การปรับท่าทางที่เหมาะสมกับสภาพร่างกาย
- การให้คำปรึกษาทางเพศและจิตวิทยา

ปัญหาในวัยทอง (Menopause) ผู้หญิงในวัยทองประสบกับการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนอย่างมาก โดยเฉพาะ Estrogen ที่ลดลง ส่งผลให้

- ช่องคลอดแห้ง บางลง ขาดความยืดหยุ่น
- ความต้องการทางเพศลดลง
- ความเจ็บปวดขณะมีเพศสัมพันธ์
- อาการร้อนวูบวาบ
- อารมณ์แปรปรวน

ผู้ชายในวัยกลางคนก็ประสบกับ “Andropause” หรือการลดลงของ Testosterone ซึ่งทำให้

- ความต้องการทางเพศลดลง
- หย่อนสมรรถภาพทางเพศ
- ความเหนื่อยล้าเพิ่มขึ้น
- มวลกล้ามเนื้อลดลง

แนวทางการบำบัด

- การบำบัดทดแทนฮอร์โมนภายใต้การดูแลของแพทย์
- การใช้ครีมหล่อลื่นหรือ Estrogen ทาเฉพาะที่
- การออกกำลังกายสม่ำเสมอ
- การรักษาน้ำหนักที่เหมาะสม
- การปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์เพื่อสุขภาพที่ดี
- การให้คำปรึกษาเพื่อปรับตัวกับการเปลี่ยนแปลง

ข้อดีของการรับการบำบัดแก้ไขปัญหาได้ตรงจุดและมีประสิทธิภาพ

ได้รับคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญที่มีความรู้
ปรับปรุงคุณภาพชีวิตและความสัมพันธ์ในคู่สมรส
เพิ่มความมั่นใจในตนเอง
ลดความวิตกกังวลและความเครียด
ได้รับการดูแลอย่างลับและเป็นส่วนตัว

การเตรียมตัวก่อนรับการบำบัด

เปิดใจและยอมรับปัญหา : คนต้องการยอมรับว่ามีปัญหา เพื่อเป็นก้าวแรกของการแก้ไข
แจ้งประวัติสุขภาพ : เตรียมข้อมูลเกี่ยวกับโรคประจำตัว ยาที่ใช้ และอาการที่พบ
จดบันทึกอาการ : ควรทำการบันทึกว่าปัญหาเกิดขึ้นเมื่อใด บ่อยแค่ไหน และมีอะไรที่ทำให้ดีขึ้นหรือแย่ลง
สื่อสารกับคู่ครอง : ถ้าเป็นไปได้ ควรพูดคุยกับคู่ครองเพื่อให้การบำบัดมีประสิทธิภาพมากขึ้น
เตรียมคำถาม : จดคำถามที่อยากทราบเพื่อไม่ลืมถามแพทย์หรือนักบำบัด ในวันนัด

กระบวนการรับการบำบัด

เมื่อตัดสินใจพบแพทย์หนักบำบัด ในเบื้องต้นจะมีกระบวนการบำบัดรักษา ดังนี้

ประเมินปัญหา : แพทย์หรือนักบำบัดจะซักประวัติและประเมินสาเหตุของปัญหา
การวินิจฉัยเบื้องต้น : ตรวจสุขภาพร่างกายและจิตใจเพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง
วางแผนการรักษา : กำหนดวิธีการบำบัดที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล
ดำเนินการบำบัด : ทำตามแผนการรักษาอย่างต่อเนื่อง\
การติดตามผล : ประเมินความคืบหน้าและปรับแผนการรักษาตามความเหมาะสม

การบำบัดทางเพศ ภายใต้การดูแลของแพทย์หรือนักบำบัด โรงพยาบาลพญาไท 3 จะอยู่ภายใต้กระบวนการที่ปลอดภัย เป็นความลับ และได้รับการดูแลโดยผู้เชี่ยวชาญที่ผ่านการอบรมมาเป็นอย่างดี ไม่ว่าปัญหาของคุณจะเป็นอย่างไร ก็สามารถหาทางแก้ไขได้ ดังนั้นอย่าลังเลที่จะขอความช่วยเหลือ

เราให้พร้อมดูแล และให้ความสำคัญกับการรักษาสมดุลร่างกายด้วยวิธีธรรมชาติ และใช้นวัตกรรมสมัยใหม่ควบคู่ในการฟื้นฟูไปด้วยกัน โดยทีมแพทย์มืออาชีพ

Sexual Therapy เพศบำบัดตัวช่วยปรับคุณภาพชีวิต

สำหรับใครที่มีปัญหาทางเพศด้านร่างกาย อย่าปล่อยทิ้งไว้ หรือเก็บงำ แม้จะเป็นเรื่องละเอียดอ่อนและหลายคนยังไม่กล้าเปิดเผย แต่ปัญหาเหล่านี้สามารถได้รับการแก้ไขได้อย่างมีประสิทธิภาพผ่านเพศบำบัด Sexual Therapy ไม่ว่าจะเป็นปัญหาหย่อนสมรรถภาพทางเพศ การหลั่งเร็วหรือช้า ความต้องการทางเพศที่ลดลง ความเจ็บปวดขณะมีเพศสัมพันธ์ หรือปัญหาที่เกิดขึ้นหลังคลอด หลังผ่าตัด และในวัยทอง

การเข้ารับการบำบัดทางเพศไม่เพียงแต่ช่วยแก้ไขปัญหาทางร่างกายเท่านั้น แต่ยังช่วยปรับปรุงคุณภาพชีวิต ความมั่นใจ และความสัมพันธ์ในคู่สมรสให้ดีขึ้นอีกด้วย การปรึกษาผู้เชี่ยวชาญที่มีความรู้และประสบการณ์จะช่วยให้คุณได้รับการรักษาที่เหมาะสมและปลอดภัย

นพ. คริษฐ์ จายะสกุล

แพทย์เฉพาะทางสูติ-นรีเวช และด้านเวชศาสตร์ทางเพศ
โรงพยาบาลพญาไท 3

เอกสารอ้างอิง

American Association of Sexuality Educators, Counselors and Therapists (AASECT). “What is Sex Therapy?” https://www.aasect.org
Laumann, E. O. et al. “Sexual dysfunction in the United States.” JAMA, 1999; 281(6): 537-544.
What Is Sex Therapy? Q&A With a Northwestern Medicine Sex Therapist
An evidence-based unified definition of lifelong and acquired premature ejaculation: report of the second International Society for Sexual Medicine Ad Hoc Committee for the Definition of Premature Ejaculation
Sex after childbirth: postpartum sexual function

เพศบำบัด ทางออกสำหรับปัญหาทางเพศที่หลาย ๆ คนยังไม่กล้าพูด