ค้นหา...บทความทางการแพทย์

ศูนย์การแพทย์

ฟังคำตอบจากคุณหมอ! โรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ คืออะไรกันแน่นะ


ฟังคำตอบจากคุณหมอ! โรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ คืออะไรกันแน่นะ


อาการปวดประจำเดือน..ใครว่าเป็นเรื่องปกติ! คุณรู้หรือไม่ว่า หากอาการปวดประจำเดือนที่เคยเป็นค่อยๆ ทวีความรุนแรงขึ้น นั่นอาจเป็นสัญญาณเตือนของ “โรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่” ภาวะผิดปกติที่แม้ไม่ร้ายแรงเทียบเท่ามะเร็ง แต่หากเป็นแล้วไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้อง ก็อาจส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิต..รวมทั้งเป็นสาเหตุทำให้เกิดโรคอื่นๆ ตามมาได้

โรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ คืออะไร?

“เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่” หรือ Endometriosis คือการที่เยื่อบุโพรงมดลูกไปเจริญนอกเหนือจากภายในโพรงมดลูกปกติ ซึ่งโดยปกติแล้วเยื่อบุโพรงมดลูก จะมีการหลุดลอกตามรอบประจำเดือน โดยคนไข้ส่วนใหญ่มักมาพบแพทย์ด้วยอาการปวดท้อง ขณะมีประจำเดือนที่ค่อยๆ รุนแรงมากขึ้น

ประจำเดือนไหลย้อนกลับ...สาเหตุที่ทำให้เกิดโรค

ทฤษฎีการเกิดโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ที่ได้รับการยอมรับในปัจจุบัน คือ ทฤษฎีการไหลย้อนกลับของประจำเดือน ที่ไหลกลับเข้าไปในช่องท้อง บริเวณอุ้งเชิงกราน และได้รับการกระตุ้นจากฮอร์โมน และค่อยๆ เจริญเติบโตขึ้น เช่น เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่บริเวณรังไข่ ก็อาจทำให้เกิดช็อกโกแลตซีสต์ได้

เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่นั้นสามารถเกิดขึ้นได้ทุกส่วนของร่างกาย ไม่ใช่แค่บริเวณภายในเนื้อมดลูก แต่ยังสามารถเจริญผิดที่ได้ในบริเวณนอกมดลูกอีกด้วย เช่น รังไข่ ปอด ตับ ไต สมอง เป็นต้น ซึ่งจะทำให้เกิดอาการผิดปกติและความเสียหายในบริเวณอวัยวะนั้นๆ

เช็กด่วน! อาการแบบไหน...เสี่ยงเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่

“คนไข้ 60 – 70 เปอร์เซ็นต์ มาพบแพทย์ด้วยอาการปวดท้อง และอีก 30 - 40 เปอร์เซ็นต์ก็ไม่แสดงอาการ แต่คุณผู้หญิงทุกคนสามารถสังเกตความผิดปกติของร่างกายได้” ดังนี้

อาการปวดท้อง ปวดท้องประจำเดือนมากกว่าปกติ ปวดขึ้นเรื่อยๆ ในแต่ละรอบเดือน เช่น ปวดรุนแรงขึ้น ปวดมากจนต้องใช้ยาแก้ปวด หรือต้องหยุดงาน

  • ประจำเดือนมาไม่ปกติ

  • รู้สึกเจ็บภายในช่องคลอดเวลามีเพศสัมพันธ์

  • ภาวะการมีบุตรยาก

  • ปวดท้องคล้ายอยากถ่ายอุจจาระ ขณะมีประจำเดือนทุกครั้ง

  • คลำเจอก้อนในร่างกาย โดยเฉพาะบริเวณช่องท้องส่วนล่าง

ตรวจวินิจฉัยโรคให้รู้ชัด! โดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ รพ.พญาไท 2

การวินิจฉัยโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ ในเบื้องต้นแพทย์จะทำการซักประวัติคนไข้เป็นหลัก ถ้าอาการเข้าได้กับภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ จึงจะใช้ยาและติดตามการตอบสนองของอาการ โดยยาจะเน้นลดอาการปวดเป็นหลักและไม่ทำให้เยื่อบุโพรงมดลูกที่เจริญผิดที่นั้นมีขนาดใหญ่ขึ้น

นอกจากนี้ยังสามารถวินิจฉัยโรคโดยการตัดชิ้นเนื้อไปตรวจ...โดยใช้วิธีการส่องกล้องทางหน้าท้องแล้วตัดชิ้นเนื้อ หรืออัลตร้าซาวนด์ตรวจหาความผิดปกติ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับอาการคนไข้ในแต่ละราย โดยแพทย์จะเป็นคนพิจารณารูปแบบการวินิจฉัยและการรักษาอย่างละเอียดต่อไป

ลดปวด ลดขนาด รักษาตามรอยโรค

“โรคนี้เกิดขึ้นจากฮอร์โมนเพศหญิง ตราบใดที่ยังมีประจำเดือน ก็จะยังมีโอกาสเป็นโรคนี้อยู่”

เพราะฉะนั้น จุดสำคัญของการรักษาโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ คือหากคนไข้มาด้วยอาการปวดท้อง อันดับแรกต้องให้ยาลดอาการปวด หลังจากนั้นแพทย์จะตรวจหารอยโรค หรือโรคที่เกิดขึ้นจากเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ เพื่อหาวิธีรักษาเฉพาะตำแหน่ง และมีการติดตามการตอบสนองต่อการรักษาขอคนไข้อย่างต่อเนื่อง

แล้วคนไข้กลุ่มไหนบ้าง? ที่ต้องเข้ารับการผ่าตัดรักษา

สำหรับคนไข้บางรายที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษาด้วยยา ยังมีอาการปวดและมีก้อนขนาดใหญ่มากกว่า 3 เซนติเมตร รวมทั้งในคนไข้ที่เกิดรอยโรคและไม่สามารถแยกได้ว่าเป็นโรคมะเร็งหรือไม่ หรือพบว่าเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ทำให้เกิดภาวะมีบุตรยาก อาการเหล่านี้จำเป็นต้องรักษาด้วยวิธีผ่าตัด สามารถทำได้ 2 วิธี คือ

  • การผ่าตัดมาตรฐาน หรือการผ่าตัดเปิดช่องท้อง

  • การผ่าตัดผ่านกล้อง หรือที่เรียกว่าการผ่าตัดแผลเล็ก

ทั้งนี้ พญ.อรัญญา ยันตพันธ์ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญการผ่าตัดส่องกล้อง คลินิกสูติกรรม โรงพยาบาลพญาไท 2 ได้อธิบายเพิ่มเติมว่า การผ่าตัดผ่านกล้องเป็นวิธีการผ่าตัดที่แนะนำมากที่สุด เนื่องจากการผ่าตัดส่องกล้องจะใช้อุปกรณ์ที่มีขนาดเล็ก เกิดแผลน้อยเห็นภาพภายในอย่างชัดเจน ทำให้แพทย์สามารถผ่าตัดได้ในบริเวณที่ต้องการเลี่ยงการบาดเจ็บของอวัยวะอื่นๆ ซึ่งจะทำให้เกิดพังผืดมากขึ้น และหากถูกกระตุ้นด้วยฮอร์โมนเพศหญิง ก็อาจจะเกิดโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ขึ้นอีกได้ ทำให้คนไข้มีโอกาสที่จะต้องกลับมาผ่าตัดซ้ำ รวมไปถึงการต้องผ่าตัดเลาะพังผืดจากโรค

ผู้หญิงคนไหนที่ประจำเดือนมาไม่ปกติหรือคนในครอบครัวมีประวัติเป็นโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ ควรเข้ามาตรวจสุขภาพและปรึกษาแพทย์ตั้งแต่เนิ่นๆ เพราะหากจะรอสังเกตอาการอาจสายเกินไปอย่าลืมว่า 30-40 เปอร์เซ็นต์ของโรคนี้ไม่แสดงอาการ เพราะฉะนั้น คุณผู้หญิงวัยทำงานทุกคนควรตรวจร่างกายประจำปีอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะการตรวจอัลตร้าซาวนด์บริเวณช่องท้องส่วนล่าง ซึ่งสามารถตรวจหาความผิดปกติได้หลายโรค ตั้งแต่ถุงน้ำทั่วไปจนถึงโรคมะเร็งร้าย

โรคจะมาเมื่อไหร่ก็ได้ ไม่ต้องรอให้มีอายุมาก คุณผู้หญิงอย่าลืมตรวจสุขภาพทางนรีเวช ก่อนที่จะสายเกินไป”

 

พญ.อรัญญา ยันตพันธ
สูตินรีแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านการผ่าตัดส่องกล้องทางนรีเวช
ศูนย์สุขภาพหญิง รพ.พญาไท 2 อาคาร A ชั้น 2
โทร 02-617-2444 ต่อ 4268-4269



Rate this article : ฟังคำตอบจากคุณหมอ! โรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ คืออะไรกันแน่นะ

Posted by : Phyathai Hospital

    Review :

แพทย์

ปรึกษาแพทย์ออนไลน์

โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย
ข้อมูลส่วนตัวของคุณจะถูกเก็บรักษาไว้เป็นความลับอย่างเข้มงวดเพื่อความเป็นส่วนตัวของคุณ

บทความที่เกี่ยวข้อง