เราอาจรู้จักและคุ้นเคยกับเครื่องอัลตร้าซาวด์ในรูปแบบของเครื่องตรวจการตั้งครรภ์และตรวจหาก้อนนิ่วในระบบทางเดินปัสสาวะ แต่ความสามารถอีกด้านของเครื่องอัลตร้าซาวด์ยังนำมาประยุกต์ใช้ในการตรวจหาโรคต่างๆ ได้อีกหลายโรคและหนึ่งในนั้น คือวิธีการตรวจที่เรียกว่า Carotid Duplex Ultrasounds หรือการตรวจหลอดเลือดบริเวณต้นคอ
การตรวจด้วยวิธีนี้ทำเพื่อหาแนวโน้มการเจ็บป่วยที่มีผลสืบเนื่องจากปัญหาหลอดเลือดตีบหรืออุดตัน ซึ่งอาจทำให้เกิดโรคอัลไซเมอร์ อาการอัมพฤกษ์ อัมพาตครึ่งซีก โรคหลอดเลือดสมอง ซึ่งมีความเกี่ยวเนื่องจากปัญหาหลอดเลือดตีบหรืออุดตันบริเวณต้นคอทำให้เลือดไม่สามารถส่งไปเลี้ยงสมองได้อย่างเต็มที่
สำหรับการตรวจด้วยวิธี Carotid Duplex Ultrasounds จะดำเนินการโดยแพทย์หรือพยาบาลจะใช้เครื่องอัลตร้าซาวด์ตรวจหลอดเลือดแดงบริเวณต้นคอทั้งสองข้าง ซึ่งเส้นเลือดแดงนี้เป็นเส้นเลือดหลักที่ส่งเลือดไปเลี้ยงสมองทั้งสองซีก หากเส้นเลือดแดงบริเวณคอมีอาการตีบหรืออุดตันก็จะส่งผลต่อระบบการทำงานของสมอง เมื่อมีเลือดมาเลี้ยงน้อยลงผู้ป่วยอาจเกิดอาการอัมพาตครึ่งซีก ตาบอดชั่วคราว หรืออาการทางสมองอื่นๆ
การอุดตันนี้อาจเกิดได้จากการเกาะตัวของหินปูน ไขมัน และลิ่มเลือดจากหัวใจ ซึ่งแพทย์จะใช้เครื่องอัลตร้าซาวด์ตรวจผนังหลอดเลือด ความเร็วกระแสเลือด เพื่อหาจุดตีบหรือจุดที่มีการเกาะตัวที่ผนังหลอดเลือด วิธีการนี้ทำให้แพทย์สามารถคาดการณ์ปัญหาการการอุดตันหรือการเกาะตัวของไขมันของหลอดเลือดที่ขึ้นไปเลี้ยงสมองได้
เพราะหลอดเลือดของมนุษย์เราเปรียบเสมือนท่อประปาที่ส่งน้ำไปยังพื้นที่ต่างๆ หากท่อประปานั้นมีสิ่งสกปรกเกาะตามผนังท่อช่วงใดช่วงหนึ่งก็มีความเป็นไปที่สิ่งสกปรกนั้นจะหลุดไปตามท่อ จนเกาะหรืออุดตันที่บริเวณปลายท่อได้ ในที่นี้ก็คือหลอดเลือดบริเวณสมองของเรานั่นเอง
หากเราตรวจพบการตีบหรือการเกาะตัวที่ของผนังหลอดเลือดคนไข้ ก็มีความเป็นไปได้ว่าส่วนอื่นๆ ของทางเดินหลอดเลือดที่เลี้ยงสมองนั้นอาจมีปัญหาด้วยเช่นกัน ทำให้การตรวจด้วยวิธี Carotid Duplex Ultrasounds ได้รับความนิยมอย่างมาก เพราะตรวจง่าย ราคาถูก คนไข้สามารถตรวจซ้ำได้โดยไม่เป็นอันตราย อีกทั้งยังมีประสิทธิภาพเป็นที่น่าพอใจช่วยให้แพทย์สามารถวินิจฉัยและหาวิธีการรักษาอย่างเหมาะสมต่อไป
