Stroke ឬជំងឺសរសៃឈាមខួរក្បាល មានមូលហេតុមកពីសរសៃឈាមខួរក្បាលតូច ធ្លាក់ ឬផ្ទុះ បណ្តាលឲ្យអុកស៊ីសែនមិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ខួរក្បាល ដូច្នេះធ្វើឲ្យខួរក្បាលខ្វះឈាម ហើយភ្លាមៗនៅពេលខួរក្បាលខ្វះឈាម កោសិកាខួរក្បាលនានា នឹងត្រូវបំផ្លាញយ៉ាងតិចតួច បណ្តាលឲ្យខួរក្បាលបាត់បង់មុខងារ រហូតដល់កើតជាអាំភរិក អាំផាត ឬស្លាប់បាន
Stroke ឬជំងឺសរសៃឈាមខួរក្បាល ចែកចេញជាប្រភេទ 2
- ជំងឺសរសៃឈាមខួរក្បាលតូច ឬ Ischemic Stroke កើតពីការប្រមូលខ្លាញ់ ឬថ្មកាល់ស្យូមនៅជញ្ជាំងសរសៃឈាមផ្នែកខាងក្នុង ដូច្នេះធ្វើឲ្យទំហំសរសៃឈាមតូច ឬតូចចុះ បណ្តាលឲ្យប្រសិទ្ធភាពក្នុងការបញ្ជូនឈាមកាត់បន្ថយ ហើយរួមទាំងមូលហេតុពីការផ្ទុះនៃស្នាមខ្លាញ់នៅជញ្ជាំងសរសៃឈាម ធ្វើឲ្យឈាមកកើតជាការបិទសរសៃឈាមបានចុងក្រោយ
- ជំងឺសរសៃឈាមខួរក្បាលផ្ទុះ ឬ Hemorrhagic Stroke ភ្លាមៗនៅពេលជញ្ជាំងសរសៃឈាមផ្ទុះ កោសិកាខួរក្បាលនឹងខ្វះឈាមផ្គត់ផ្គង់ភ្លាមៗ បណ្តាលឲ្យមានផលប៉ះពាល់ផ្ទាល់ទៅលើសាច់ខួរក្បាល ហើយនៅក្នុងរយៈពេលមិនយូរនោះ សាច់ខួរក្បាលនឹងស្លាប់ បណ្តាលឲ្យអ្នកជម្ងឺភាគច្រើនស្លាប់ក្នុងពេលខ្លី ជាស្ថានភាពដែលឃើញបានច្រើននៅអ្នកជម្ងឺដែលមានសំពាធឈាមខ្ពស់ អ្នកដែលមានសរសៃឈាមពងផ្អែម ជំងឺក្រពះ និងជំងឺឈាមមិនប្រក្រតី
ហេតុផលសំខាន់ដែលធ្វើឲ្យមានហានិភ័យជាជំងឺសរសៃឈាមខួរក្បាល (Stroke)
- ជំងឺសំពាធឈាមខ្ពស់
- កូឡេស្តេរ៉ុលក្នុងឈាមខ្ពស់
- ជំងឺទឹកនោមផ្អែម
- ជំងឺទម្ងន់
- ជក់បារី
- សំពាធចិត្ត
- អ្នកជម្ងឺជំងឺបេះដូងដែលមានប្រព័ន្ធឈាមឈានមិនប្រក្រតី ធ្វើឲ្យឈាមកកកើតបិទនៅខួរក្បាល
- អ្នកដែលត្រូវអង្គុយឡាន ឬយន្តហោះរយៈពេលយូរ ធ្វើឲ្យឈាមឈានមិនរលូន កើតជាការប្រមូលឈាមកកនៅតំបន់ជង្គង់
សញ្ញាឆាប់រហ័ស!! បង្ហាញថាអ្នកកំពុងមាន Stroke
Stroke ឬជំងឺសរសៃឈាមខួរក្បាល ជាជំងឺដែលមាន “ពេលវេលា” ជាគូប្រជែងក្នុងការព្យាបាលជីវិត ដែលខុសពីជំងឺប្រភេទផ្សេងៗ ដែលមានរោគសញ្ញាបង្ហាញពីរាងកាយ ហើយអាចគ្រប់គ្រងនិងត្រួតពិនិត្យភាពធ្ងន់ធ្ងរបាន ខណៈដែល Stroke ជាទូទៅមានរោគសញ្ញាឆាប់រហ័សភ្លាមៗ ដូចខាងក្រោម
- រោគសញ្ញាខ្សោយដៃជើង ដើរមិនស្ទើរត្រឹមត្រូវ បាត់បង់សមតុល្យភាព
- មាត់មួយជ្រុង បញ្ចេញសំឡេងមិនច្បាស់ និយាយមិនបាន មុខមួយផ្នែកខ្សោយ
- មានបញ្ហាក្នុងការមើល មើលឃើញរូបភាពច្រើន ឬមើលឃើញតែម្ខាង
- ច្របូកច្របល់ ឬឈឺក្បាលយ៉ាងខ្លាំងដែលមិនធ្លាប់មានពីមុន
ទោះបីជាអ្នកជម្ងឺខ្លះមានរោគសញ្ញាឡើងវិញក្នុងរយៈពេល 24 ម៉ោង ដែលកើតពីស្ថានភាពខួរក្បាលខ្វះឈាមបណ្តោះអាសន្ន ក៏អ្នកជម្ងឺនិងសាច់ញាតិមិនគួរមើលរំលង ព្រោះវាអាចជាសញ្ញាចាប់ផ្តើមនៃ Stroke ឬជំងឺសរសៃឈាមខួរក្បាល ដែលត្រូវបន្ទាន់បំផុតក្នុងការទទួលការព្យាបាល! ឯកតាព្យាបាលអាំផាតឆាប់រហ័សចល័ត : Mobile CT & Stroke Treatment Unit
បន្ទាប់ពីមានសញ្ញា Stroke ត្រូវរហ័សទៅមន្ទីរពេទ្យភ្លាម!
ដោយសារជំងឺសរសៃឈាមខួរក្បាល (Stroke) ជាជំងឺដែលបង្ហាញរោគសញ្ញាឆាប់រហ័ស ភ្លាមៗនៅពេលអ្នកជម្ងឺមានរោគសញ្ញា Stroke សាច់ញាតិ ឬមនុស្សជិតខាងត្រូវរហ័សយកអ្នកជម្ងឺទៅមន្ទីរពេទ្យឲ្យបានលឿនបំផុត ព្រោះការព្យាបាលជំងឺសរសៃឈាមខួរក្បាល (Stroke) ត្រូវការការវិភាគដើម្បីបំបែកប្រភេទជំងឺសរសៃឈាមខួរក្បាលថាជាប្រភេទផ្ទុះ ឬតូចឲ្យបានលឿនបំផុត ក្នុងករណីអ្នកជម្ងឺជំងឺសរសៃឈាមខួរក្បាលផ្ទុះ វេជ្ជបណ្ឌិតត្រូវរហ័សធ្វើការវះកាត់អ្នកជម្ងឺឲ្យបានលឿនបំផុត ប៉ុន្តែនៅក្នុងករណីអ្នកជម្ងឺជំងឺសរសៃឈាមខួរក្បាលតូច ត្រូវរហ័សអនុវត្តដើម្បីបើកសរសៃឈាមឲ្យបានលឿនបំផុត ដោយអ្នកជម្ងឺត្រូវទទួលការចាក់ថ្នាំលាយឈាមកកក្នុងរយៈពេល 4.30 ម៉ោង ប្រសិនបើលើសពេលវេលានោះ ឬប្រសិនបើការចាក់ថ្នាំលាយឈាមកកមិនមានប្រសិទ្ធភាព វេជ្ជបណ្ឌិតនឹងប្រើជម្រើសព្យាបាលជំងឺសរសៃឈាមខួរក្បាល (Stroke) ដែលសមស្របសម្រាប់អ្នកជម្ងឺបន្ត ដើម្បីកាត់បន្ថយអាំភរិក អាំផាត និងបង្កើនឱកាសរស់រានមានជីវិត ដូចខាងក្រោម
- ផ្តល់ថ្នាំលាយឈាមកកតាមរយៈសរសៃ (Intra Arterial Thrombolysis) សម្រាប់អ្នកជម្ងឺដែលមកយឺតលើស 3 ម៉ោង ប៉ុន្តែមិនលើស 6 ម៉ោង ឬមានឈាមកកធំ និងការចាក់ថ្នាំលាយឈាមកកតាមសរសៃមិនមានប្រសិទ្ធភាព វេជ្ជបណ្ឌិតនឹងដាក់សរសៃតាមរយៈសរសៃឈាមទៅកាន់កន្លែងឈាមកក ហើយដាក់ថ្នាំដោយផ្ទាល់នៅកន្លែងឈាមកកនោះ
- ដាក់សរសៃទាញឈាមកក (Clot Retrieval) សម្រាប់អ្នកជម្ងឺដែលមកព្យាបាលយឺត ប៉ុន្តែមិនលើស 8 ម៉ោង ដោយវេជ្ជបណ្ឌិតនឹងដាក់សរសៃតាមរយៈសរសៃឈាមនៅចង្កេះជើងរហូតដល់ទីតាំងមានឈាមកកបិទ ហើយបន្ទាប់មកដាក់ខ្សែរបងតូចពិសេស ដើម្បីចងនិងទាញឈាមកកដែលបិទចេញ
- ខ្សែរបងពង្រីកសរសៃឈាម (Carotid Stenting) ក្នុងករណីអ្នកជម្ងឺមានរោគសញ្ញាខួរក្បាលខ្វះឈាម និងត្រូវបានរកឃើញសរសៃឈាមតូចជាង 50% ប៉ុន្តែមិនអាចធ្វើការវះកាត់បាន វេជ្ជបណ្ឌិតនឹងប្រើខ្សែរបងពង្រីកសរសៃឈាមពីតំបន់ចង្កេះជើង ឬក្រោមដៃ ដោយត្រូវការពេលប្រហែល 1-2 ម៉ោង ដូច្នេះជាវិធីព្យាបាលដែលមានតែនៅមន្ទីរពេទ្យសាកល និងមន្ទីរពេទ្យឯកជនធំៗប៉ុណ្ណោះ
ថែរក្សាខ្លួនឯងយ៉ាងដូចម្តេចឲ្យមិនត្រឡប់ទៅជាថ្មី Stroke?
ដោយសារតែ Stroke ឬជំងឺសរសៃឈាមខួរក្បាល នៅតែជាជំងឺដែលអ្នកជម្ងឺអាចត្រឡប់មកជាថ្មីបានម្តងទៀត អ្នកជម្ងឺត្រូវការថែរក្សាខ្លួនឯងយ៉ាងម៉ត់ចត់ ដើម្បីមិនឲ្យត្រឡប់មកជាថ្មី មិនថាជាការថែរក្សាជំងឺប្រចាំកាយ ការទទួលថ្នាំយ៉ាងទៀងទាត់ ជួបវេជ្ជបណ្ឌិតតាមកំណត់ រៀបចំការសម្រាកគ្រប់គ្រាន់ ហាត់ប្រាណយ៉ាងទៀងទាត់ និងជៀសវាងអាកប្បកិរិយាហានិភ័យ ដូចជា បោះបង់អាហារដែលមានខ្លាញ់ខ្ពស់ បោះបង់អាហារឈ្ងុយខ្លាំង បោះបង់ស្រា និងបោះបង់ជក់បារី
