ในฤดูฝน หลายพื้นที่ต้องเผชิญกับน้ำท่วมขัง ดินชื้น และฝนตกหนักอย่างต่อเนื่อง หลายคนใช้ชีวิตกลางแจ้ง เดินลุยน้ำ ทำงานในสวน ทำไร่ ทำนา โดยที่ไม่เคยนึกถึงความเสี่ยงที่อาจซ่อนอยู่ในสิ่งที่ดู “คุ้นเคย” เหล่านี้ หนึ่งในโรคที่มักมากับฤดูฝน และหลายคนยังไม่รู้จักมากนักก็คือ

“โรคไข้ดิน” หรือชื่อทางการคือ Melioidosis เป็นโรคที่เกิดจากแบคทีเรียชนิดหนึ่ง ซึ่งพบได้ในดินและแหล่งน้ำธรรมชาติ โดยเฉพาะในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย เชื้อนี้สามารถเข้าสู่ร่างกายได้หลายทาง ทั้งทางผิวหนังที่มีแผลเล็ก ๆ ทางการหายใจ หรือแม้แต่การกลืนน้ำที่ปนเปื้อนโดยไม่รู้ตัว

ผู้ที่มีความเสี่ยงสูง ได้แก่

คนที่ทำงานกลางแจ้งหรือสัมผัสดินและน้ำบ่อย ๆ เช่น เกษตรกร ชาวนา ชาวสวน

ผู้ที่มีโรคประจำตัวบางอย่าง เช่น เบาหวาน โรคไต หรือภูมิคุ้มกันบกพร่อง ก็อาจมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อมากขึ้นกว่าคนทั่วไป

โรคไข้ดินไม่ได้มีอาการเฉพาะเจาะจงในระยะแรก

ทำให้หลายคนเข้าใจผิด คิดว่าเป็นไข้หวัด หรือไข้ตามฤดูกาล อาการมักเริ่มจาก

ไข้สูง
หนาวสั่น
ไอ เสมหะ กรณีติดเชื้อในปอด
ปวดท้อง กรณีเป็นฝีในตับ

หากเชื้อแพร่กระจายเข้าสู่กระแสเลือด

อาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงในบางรายได้ สิ่งสำคัญคือ ต้องรู้จัก วิธีป้องกัน โดยไม่ต้องรอให้ป่วยเสียก่อน เพียงแค่เปลี่ยนพฤติกรรมเล็กน้อย ก็ช่วยลดความเสี่ยงได้อย่างมาก เช่น

สวมรองเท้าบูทหรือถุงมือเมื่อต้องทำงานในดินหรือแหล่งน้ำ

หลีกเลี่ยงการเดินเท้าเปล่าลุยน้ำ หรือแช่น้ำที่ไม่สะอาด

ล้างมือและอาบน้ำให้สะอาดทันทีหลังสัมผัสดิน น้ำ หรือละอองฝน

หากมีบาดแผล แม้เพียงเล็กน้อย ก็ควรปิดแผลให้มิดชิดก่อนออกไปทำงาน

ไม่ดื่มน้ำจากแหล่งธรรมชาติที่ไม่ได้ผ่านการกรองหรือต้มให้สะอาด

หากมีโรคประจำตัว เบาหวาน ต้องดูแลรักษาควบคุมระดับน้ำตาลให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ

แม้โรคไข้ดินจะไม่ได้พบได้ง่ายในทุกคน แต่สำหรับกลุ่มเสี่ยง การรู้เท่าทันและป้องกันไว้ก่อน ย่อมดีกว่ารอให้เกิดปัญหาสุขภาพตามมา โรคบางโรคอาจเริ่มจากเรื่องเล็กน้อยที่เรามองข้าม อย่าคิดว่าแค่ไข้ จะไม่เป็นไรเสมอไป รู้ก่อน ป้องกันได้ ปลอดภัยกว่าในทุกฤดู

อย่าคิดว่าเป็นแค่ไข้! รู้ทัน ‘ไข้ดิน’ ก่อนสายเกินไป