ในสมัยก่อน “โรคนิ่วในถุงน้ำดี” จะรักษาด้วยการผ่าตัดเปิดหน้าท้อง ซึ่งผู้ป่วยจะต้องพักฟื้นนาน และเจ็บแผลมาก แต่ในปัจจุบัน…ด้วยความเจริญก้าวหน้าทางการแพทย์ เรามีนวัตกรรมการรักษาใหม่ที่ทำให้ผู้ป่วยสามารถหายได้ด้วยการผ่าตัดผ่านกล้อง ซึ่งเป็นการผ่าตัดที่มีประสิทธิภาพในการรักษาสูง ปลอดภัย แผลเล็ก เจ็บน้อย… และผู้ป่วยสามารถกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติหลังผ่าตัดเพียงไม่กี่วัน
การรักษาแบบเดิม
คือการผ่าตัดแบบเปิดหน้าท้อง (Open Cholecystectomy) ปัจจุบันมักจะใช้วิธีนี้ก็ต่อเมื่อ ผู้ป่วยมีอาการอักเสบมากหรือถุงน้ำดีแตกทะลุในช่องท้องเท่านั้น
นวัตกรรมการรักษาแบบแผลเล็กเจ็บน้อย
นวัตกรรมที่ได้รับความนิยมในปัจจุบัน คือการผ่าตัดแบบส่องกล้อง (Laparoscopic Cholecystectomy) ใช้ในกรณีไม่มีถุงน้ำดีอักเสบเฉียบพลัน โดยแพทย์จะทำการเจาะรูเล็กๆ ขนาดประมาณ 0.5 ซม. 3 จุด และขนาด 1 ซม. ที่หน้าท้องบริเวณสะดืออีก 1 จุด เพื่อใส่กล้องและเครื่องมือผ่านรูผนังหน้าท้อง การผ่าตัดนี้ศัลยแพทย์จะเห็นอวัยวะต่างๆ และถุงน้ำดีผ่านจอภาพ แพทย์จะทำการเลาะถุงน้ำดีออกจากตับ นำใส่ถุงที่ออกแบบเป็นพิเศษ และนำออกมาตรงรูที่เจาะไว้บริเวณสะดือ แพทย์จะใช้คลิปหนีบห้ามเลือดแทนไหมเย็บแผล หลังจากตรวจดูการผ่าตัดว่าทุกขั้นตอนเรียบร้อยดีแล้ว แพทย์ก็จะนำเครื่องมือทุกอย่างออกแล้วเย็บปิดแผลที่ผิวหน้าท้อง เป็นอันเสร็จ
ผ่าตัดนิ่วในถุงน้ำดีผ่านกล้องดีอย่างไร ?
การผ่าตัดแบบส่องกล้องนี้ ได้รับความนิยมเนื่องจากผลการรักษามีโอกาสสำเร็จสูง ผู้ป่วยฟื้นตัวเร็ว แผลมีขนาดเล็กมาก ดูแลง่าย และมีโอกาสติดเชื้อน้อย อาการปวดแผลผ่าตัดก็น้อย เมื่อแผลหายก็จะมีเพียงรอยเล็กๆ บนหน้าท้องเท่านั้น แถมยังใช้เวลาพักฟื้นที่โรงพยาบาลเพียง 1-2 วันก็กลับไปพักฟื้นต่อที่บ้านได้ หลังจากกลับบ้านแล้วราว 1 สัปดาห์ก็สามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติ ซึ่งต่างจากการผ่าตัดแบบเปิดหน้าอกที่จะเจ็บกว่า และต้องพักฟื้นที่โรงพยาบาลนานกว่า และยังต้องกลับไปพักฟื้นต่อที่บ้านอีกราว 1 เดือนกว่าจะกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติ
การดูแลตัวเองหลังผ่าตัดและการพักฟื้น
แม้จะฟื้นตัวไว แต่การดูแลตัวเองที่บ้านอย่างถูกวิธีจะช่วยให้ร่างกายกลับมาสมบูรณ์ได้เร็วขึ้น การดูแลแผล ในช่วงแรกควรระวังไม่ให้แผลเปียกน้ำ (ยกเว้นกรณีปิดพลาสเตอร์กันน้ำ) โดยปกติแพทย์จะนัดมาดูแผลภายใน 7-10 วัน
- โภชนาการ ในสัปดาห์แรกควรเลี่ยงอาหารที่มีไขมันสูง เนื่องจากร่างกายอาจยังปรับตัวกับการไม่มีถุงน้ำดีไม่ได้ อาจทำให้มีอาการท้องอืดหรือถ่ายเหลวได้ง่าย
- การออกกำลังกาย สามารถเดินเคลื่อนไหวได้ตั้งแต่วันแรกหลังผ่าตัด แต่ควรงดยกของหนัก หรือออกกำลังกายหน้าท้องอย่างหนักเป็นเวลา 4-6 สัปดาห์
- อาการปกติหลังผ่าตัด อาจมีอาการปวดหน่วง ๆ บริเวณไหล่ขวาได้บ้าง ซึ่งเกิดจากก๊าซที่ใส่เข้าไปขยายช่องท้องระหว่างผ่าตัด แต่อาการจะหายไปเองใน 1-2 วัน
การผ่าตัดนิ่วในถุงน้ำดีผ่านกล้องเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพสูงในปัจจุบัน ช่วยให้ผู้ป่วยทุกคนกลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีได้รวดเร็ว โดยไม่ต้องกังวลเรื่องแผลผ่าตัดขนาดใหญ่อีกต่อไป

