วัคซีนไข้หวัดใหญ่ 4 สายพันธุ์ ชนิด High Dose คืออะไร?
ปกติแล้ว วัคซีนไข้หวัดใหญ่ชนิด 4 สายพันธุ์ ที่มีการฉีดอยู่เป็นประจำในประเทศไทยจะมีประสิทธิภาพในการป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ที่เกิดจากไวรัสสายพันธุ์เดียวกันหรือใกล้เคียงกับสายพันธุ์ที่นำมาผลิตวัคซีนได้ราว 70-90% ดังนั้น ผู้ที่ฉีดวัคซีนแล้วก็ยังมีโอกาสเป็นไข้หวัดใหญ่ได้ แต่จะมีความรุนแรงของโรคลดน้อยลง
สำหรับวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ 4 สายพันธุ์ ชนิด High Dose เป็นวัคซีนที่มีข้อบ่งใช้สำหรับการป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ ที่ช่วยลดการนอนโรงพยาบาลจากอาการปอดอักเสบที่เกี่ยวข้องกับไข้หวัดใหญ่ ในผู้สูงอายุที่อายุมากกว่าหรือเท่ากับ 65 ปีขึ้นไป โดยอ้างอิงข้อมูลจากการศึกษาในประเทศสหรัฐอเมริกา ประเทศในแถบยุโรป และประเทศแคนาดา ที่มีการใช้วัคซีนชนิดนี้นานกว่า 10 ปี และได้มีการพัฒนาวัคซีนให้ประสิทธิภาพเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ
คุณสมบัติของวัคซีนไข้หวัดใหญ่ High Dose
คุณสมบัติที่มีความสำคัญและนับเป็นข้อดีของวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ High Dose มีรายละเอียด ดังนี้
- มีปริมาณแอนติเจนในการกระตุ้นภูมิเพิ่มสูงขึ้นถึง 4 เท่า
- มีประสิทธิภาพในการป้องกันไข้หวัดใหญ่เพิ่มขึ้นจากขนาดปกติ (Standard Dose) ถึง 24 %
- สามารถลดอัตราความเสี่ยงในการนอนโรงพยาบาลจากภาวะแทรกซ้อนที่เกิดจากไข้หวัดใหญ่ คือ
- จากการเกิดปอดอักเสบ ลดเพิ่มขึ้นอีก 27.3%
- จากโรคหัวใจและระบบหายใจ ลดเพิ่มขึ้นอีก 17.9%
- จากไข้หวัดใหญ่ ลดเพิ่มขึ้นอีก 11.7%
- จากสาเหตุทั้งหมดที่เกี่ยวกับการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ ลดเพิ่มขึ้นอีก 8.4%
ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้ผู้สูงวัยเสี่ยงมีอาการหนักหรือเสียชีวิตเมื่อได้รับเชื้อไข้หวัดใหญ่
1. โรคประจำตัว (Underlying Disease)
โดยเฉพาะผู้สูงอายุและผู้ที่เป็นโรคเรื้อรัง เช่น โรคเบาหวาน โรคมะเร็ง โรคไต หากมีการติดเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ จะก่อให้เกิดความเสี่ยงในการเป็นโรคแทรกซ้อนสูง เช่น ปอดอักเสบ หลอดลมอักเสบ ไซนัสอักเสบ และพบว่าอาจมีความรุนแรงจนถึงขั้นทำให้เสียชีวิตได้
2. ภาวะเปราะบางและความอ่อนแอ่ในผู้สูงอายุ (Frailty)
ภาวะเปราะบางของร่างกาย ซึ่งอยู่ระหว่างกลางของความสามารถในการทำงานได้กับภาวะไร้ความสามารถ และอยู่ระหว่างความมีสุขภาพดีกับความเป็นโรคซึ่งพบมากในผู้สูงอายุ เมื่อผู้สูงอายุติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ พบว่า 10% ของผู้สูงอายุจะสูญเสียความสามารถในการช่วยเหลือตัวเองด้านกิจวัตรประจำวัน และจำเป็นต้องพึ่งพาผู้อื่น ทั้งนี้ 50%-70% ของผู้ที่ต้องนอนโรงพยาบาล มักจะเกิดภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ ตามมาได้บ่อย และมีจำนวนหนึ่งที่จะเกิดความสูญเสียทางสุขภาพ คุณภาพชีวิต ไปจนถึงขั้นเสียชีวิตได้ โดย 85% ของผู้เสียชีวิตจากไข้หวัดใหญ่จะเป็นกลุ่มผู้สูงอายุ
3. ภูมิคุ้มกันลดลงหรือถดถอย (Immunosenescence)
immunosenescence เป็นการเสื่อมและถดถอยของระบบภูมิคุ้มกัน ซึ่งมีผลต่อการทำงานของระบบภูมิต้านทาน ทำให้ไม่สามารถกำจัดเชื้อโรค หรือเซลล์ที่หมดอายุขัย รวมไปถึงเซลล์ที่ติดเชื้อออกจากร่างกายได้ โดยมีปัจจัยต่อไปนี้
- เป็นผู้สูงอายุ (Aging Society)
- มีภาวะโภชนาการบกพร่อง
- จากสารพิษ สารเคมี อนุมูลอิสระต่างๆ
- มีภาวะลำไส้รั่วซึม และการเสียสมดุลของจุลินทรีย์ในทางเดินอาหาร
- การติดเชื้อซ้ำซ้อน
- ความเครียด
- โรคเบาหวาน
ดังนั้น หากผู้ป่วย โดยเฉพาะผู้สูงอายุวัย 65 ปีขึ้นไป หากมีภูมิคุ้มกันที่ลดลงหรือถดถอย ยิ่งมีโอกาสป่วยจากการติดเชื้อมากขึ้น ซึ่งพบได้ว่าในช่วงที่ไข้หวัดใหญ่ระบาดจะมีผู้สูงอายุที่ต้องนอนโรงพยาบาลเพิ่มขึ้น
เหตุผลและความจำเป็นที่ผู้สูงอายุต้องได้รับการฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ High Dose
เพราะผู้สูงอายุป็นกลุ่มเสี่ยงที่จะได้รับอันตรายจากโรคไข้หวัดใหญ่สูงกว่าคนวัยหนุ่มสาว โดยอ้างอิงข้อมูลกรมควบคุมโรค ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น ปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรคหอบหืด โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง โรคไตเรื้อรัง โรคเบาหวาน มักมีความเสี่ยงที่จะมีอาการรุนแรงถึงขั้นต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลยาวนาน และมีบางรายที่มีความเสี่ยงถึงขั้นเสียชีวิตได้
ดังนั้นความจำเป็นที่ผู้ป่วย โดยเฉพาะผู้สูงอายุจะต้องได้รับการฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ High Dose นั้น ก็เพื่อการสร้างภูมิต้านทานให้ป้องกันการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ได้ดีขึ้น และสามารถลดอัตราการนอนโรงพยาบาลจากภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ เช่น ลดการนอนโรงพยาบาลจากปอดอักเสบจากไข้หวัดใหญ่ ลดการนอนโรงพยาบาลจากโรคระบบทางเดินหายใจ และลดการนอนโรงพยาบาลจากไข้หวัดใหญ่ด้วย
อาการข้างเคียงหลังจากการฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ในผู้สูงอายุตั้งแต่ 65 ปีขึ้นไป
วัคซีนที่ใช้ในปัจจุบันส่วนใหญ่มีความปลอดภัยสูง แต่ยังคงพบอาการข้างเคียงได้บ้าง ซึ่งส่วนใหญ่ไม่รุนแรงและยอมรับได้ และอาการจะหายไปในระยะเวลา 2-3 วัน สำหรับปฏิกิริยาไม่พึงประสงค์ที่พบบ่อยที่สุดหลังได้รับวัคซีน คือ อาการปวดบริเวณที่ฉีด ปวดกล้ามเนื้อ ปวดศีรษะ และรู้สึกไม่สบาย โดยจะเกิดขึ้นภายใน 3 วันแรกหลังการฉีดวัคซีน และปฏิกิริยาหลักๆ ที่เกิดขึ้นจะหายไปได้ภายใน 3 วัน
ปรึกษา สอบถาม หรือสนใจขอเข้ารับการบริการฉีด วัคซีนไข้หวัดใหญ่ชนิด High Dose ได้ที่ ศูนย์อายุรกรรมทั่วไป อาคาร 1 ชั้น 1 โรงพยาบาลพญาไท 1 ติดต่อ โทร. 02-201-4600 ต่อ 2166, 2167
