Patch Test หรือ การตรวจหาสารก่อภูมิแพ้ทางผิวหนัง เป็นวิธีวินิจฉัยที่ช่วยหาสาเหตุของ ผื่นแพ้สัมผัส (Allergic Contact Dermatitis) ซึ่งเป็นหนึ่งในโรคผิวหนังที่พบบ่อย ผื่นแพ้สัมผัสเกิดจากการที่ผิวหนังสัมผัสกับสารก่อภูมิแพ้โดยตรง ทำให้เกิดการอักเสบ คัน แดง บริเวณที่สัมผัสสารนั้นๆ และบางครั้งอาจลามเป็นวงกว้าง
สารก่อภูมิแพ้ที่พบบ่อยในชีวิตประจำวัน
การแพ้สัมผัสสามารถเกิดจากสารหลายชนิด ทั้งใน เครื่องสำอาง ผลิตภัณฑ์ดูแลผิว หรือสารเคมีในชีวิตประจำวัน ตัวอย่างสารที่พบบ่อย ได้แก่
- เครื่องประดับและโลหะ เช่น นิกเกิล
- เครื่องสำอาง, ครีมบำรุงผิว, ลิปสติก, ครีมกันแดด
- สีย้อมผม
- ยางและกาว (พลาสเตอร์)
- น้ำหอม
- สบู่, ยาสระผม, ครีมนวดผม
- น้ำยาปรับผ้านุ่ม
- ยาสีฟัน ผลิตภัณฑ์ระงับกลิ่นกาย
- ยาทาเล็บ
- ยาหยอดตา
- ยาทาสเตียรอยด์, ยาปฏิชีวนะชนิดทาภายนอก
- สารเคมีที่ใช้ในอุตสาหกรรมหรือสถานที่ทำงาน
- เครื่องหนัง
ขั้นตอนการตรวจ Patch Test
- แปะแผ่นทดสอบสารก่อภูมิแพ้ ที่บริเวณหลัง, ต้นแขน ทิ้งไว้ 2 วัน
- พบแพทย์ทั้งหมด 3–4 ครั้ง ตามแผนการตรวจ ได้แก่
-
- วันแรก : แปะสารทดสอบ
- วันที่ 3 : นำแผ่นทดสอบออก และอ่านผล ครั้งที่ 1
- วันที่ 5: อ่านผลการทดสอบ ครั้งที่ 2
- อาจนัดเพิ่มเติมในวันที่ 7 ตามความจำเป็น
ข้อปฏิบัติระหว่างการตรวจ
- หลีกเลี่ยงการโดนน้ำบริเวณที่แปะสาร
- งดออกกำลังกายเพื่อลดเหงื่อและไม่แกะเกาบริเวณที่แปะแผ่นทดสอบ
- สามารถทานยาแก้แพ้เพื่อลดอาการคันได้
- งดยากดภูมิคุ้มกัน รูปแบบกินหรือฉีด ก่อนตรวจ 7–14 วัน
- งดยาทาสเตียรอยด์บริเวณผิวหนังที่จะทำการทดสอบ ได้แก่ แผ่นหลัง ต้นแขน 1 สัปดาห์ ก่อนทดสอบ
- งดอาบแดดก่อนทดสอบ 1 สัปดาห์
- ในวันมาปรึกษาครั้งแรก ให้นำผลิตภัณฑ์ หรือของใช้ที่สงสัยว่าแพ้พร้อมฉลาก และบรรจุภัณฑ์มาด้วย เช่น เครื่องประดับ, เครื่องสำอาง เป็นต้น
- ไม่ควรทำการตรวจในหญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร
เหมาะสำหรับใคร?
การตรวจ Patch Test เหมาะกับผู้ที่มีอาการ ผื่นผิวหนังอักเสบเรื้อรัง โดยเฉพาะบริเวณ มือ เท้า ใบหน้า และเปลือกตา, ผื่นผิวหนังอักเสบกำเริบซ้ำโดยไม่ทราบสาเหตุ หรือรักษาตามมาตรฐานแล้วไม่ดีขึ้น, ผู้ป่วยโรคผิวหนังต่างๆ ที่อาการแย่ลงจากภาวะผื่นแพ้สัมผัส ผู้ที่ผิวหนังอักเสบเรื้อรัง และประกอบอาชีพที่มีความเสี่ยงต่อการเป็นผื่นแพ้สัมผัส เช่น แพทย์ ทันตแพทย์ ช่างทำผม ทำงานในโรงงาน งานก่อสร้าง เป็นต้น
การตรวจนี้จะช่วยระบุสารที่ทำให้เกิดอาการแพ้ เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถหลีกเลี่ยงและป้องกันไม่ให้ผิวเกิดการอักเสบซ้ำ ช่วยให้การรักษาโรคผิวหนังมีประสิทธิภาพมากขึ้น
ถ้าคุณมีผื่นเรื้อรังหรือสงสัยว่าแพ้เครื่องสำอาง ผลิตภัณฑ์ดูแลผิว หรือสารเคมีในชีวิตประจำวัน การตรวจ Patch Test อาจเป็นคำตอบที่ช่วยให้ผิวของคุณกลับมาแข็งแรงอีกครั้ง
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม
คลินิกผิวหนัง โรงพยาบาลพญาไท 1
โทร. 02-201-4600 ต่อ 3325
