แม้ว่าการรักษาอาการเวียนศีรษะจะมีอยู่ 3 วิธี คือ การใช้ยา การผ่าตัด และกายบริหาร แต่สำหรับวิธีบริหารนั้น..จะนิยมใช้กับผู้ป่วยที่มีอาการเวียนศีรษะที่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนไหว เช่น เวลาหันศีรษะไวๆ นอกจากนี้ยังใช้กับอาการเวียนศีรษะที่เป็นนานเกิน 1-2เดือน และอื่นๆตามความเหมาะสม
สิ่งที่ควรรู้…ก่อนการบริหาร
- ควรมีผู้เฝ้าหรือผู้ช่วยเหลือขณะบริหาร
- บริเวณที่บริหารควรปราศจากวัตถุที่อาจก่อให้เกิดอันตรายได้
- อย่าดัดแปลงท่าบริหารเองอาจทำให้การรักษาไม่ได้ผล
- บริหารครั้งละ 15-30 นาที วันละกี่ครั้งก็ได้ (อย่างน้อย2ครั้ง)
- ต้องอดทนจึงจะเห็นผลหลังสัปดาห์ 1-2 ขึ้นไป
ท่าบริหารร่างกาย…เพื่อลดอาการเวียนศีรษะ
- ท่าบริหารสายตาและกล้ามเนื้อคอ (นั่งทำ)
- มองขึ้น-ลงซ้ำ20ครั้ง พักแล้วมองไปทางซ้าย มองไปทางขวา 20 ครั้ง ช้าๆ แล้วเร็วขึ้น เมื่อคล่องแล้ว มองไปด้วย เคลื่อนไหวศีรษะไปด้วย เช่น มองขวาก็หันขวา มองบนก็เงยศีรษะ
- มองที่ปลายนิ้วชี้ตัวเอง แล้วขยับมือมาใกล้ตัว 1 ฟุต แล้วถอยกลับที่เดิม ทำ 20 ครั้ง
- หลับตา ก้มศีรษะมากๆ เหมือนคำนับ แล้วหงายศีรษะไปข้างหลัง ทำ 20 ครั้ง
- หันศีรษะไปซ้าย ตรง ขวา 20 ครั้ง โดยลืมตาขณะทำการบริหาร
- เอียงหูขวาชิดไหล่ ตรง เอียงหูซ้ายชิดไหล่ซ้าย ตรง 20 ครั้ง โดยลืมตาขณะทำการบริหาร
- ท่าบริหารเพื่อการกระตุ้นการทรงตัวทั้งระบบ (5 – 10นาที)
- ยืนที่มุมห้อง ผู้ช่วยอยู่ด้านหลัง เท้าชิดหมุนศีรษะไปดังภาพ 15-20 ครั้ง
- หมุนทั้งตัวไปมา (ข้อเท้ายังชิดกันเหมือนเดิม15-20 ครั้ง)
- ยืนเท้าชิดกัน หันเท้าเข้าหามุมห้อง มือยันข้างฝา(ถ้าจำเป็น) ให้ผู้ช่วยผลักสะโพกเบาๆ ทีละข้างผลักเข้าเบาๆ ทีละข้าง พยายามปรับสมดุลด้วยตัวเอง
- ยืนในท่าเดิม ยกเข่าขึ้นทีละข้าง พยายามยืนขาเดียว 5-10 วินาที ทำสลับขา
- ท่าบริหารในขณะที่เวียนศีรษะ (ประมาณ10นาที)
- ถ้าผู้ป่วยเวียนศีรษะเวลานอนตะแคง ให้นั่งบนเตียง โดยโยกตัวให้หูซ้ายแตะเตียง(นับ1-20 แล้วลุกขึ้น นั่งตรง)→ นั่งตรง →หูขวาแตะเตียง(นับ1-20)→แล้วลุกขึ้นนั่งตรงทำสลับข้างไป-มา โดยทำตอนเช้า 10 ครั้ง และเย็นอีก 10 ครั้ง
- ถ้าผู้ป่วยเวียนศีรษะเวลานอนหงายหรือเงยศีรษะ ให้นั่งบนเก้าอี้ตัวตรง ก้มพยายามให้จมูกแตะเข่าค้างไว้ นับ1-20 → แล้วยืดตัวขึ้นพร้อมๆ กับเอียงหูแตะไหล่ ทำสลับข้างไป-มา พยายามค้างในแต่ละท่า 10-20 วินาที แม้จะมีอาการเวียนศีรษะเพื่อเอาชนะอาการ หลังจากทำซ้ำๆ กันหลายๆ ครั้ง อาการจะน้อยลง
- การบริหารร่างกายทั่วไป
เป็นการบริหารที่ไม่เป็นระบบ แต่ผู้ป่วยจะมีความสุขกับวิธีนี้มากกว่า โดยให้เลือกทำอะไรก็ได้ดังต่อไปนี้วันละ 20 นาที หรือมากเท่าที่ต้องการ- ไปนั่งชมกีฬาในสถานที่จริงๆ เช่น แบดมินตัน เทนนิส กอล์ฟ ฟุตบอล ฯลฯ
- เดินเล่นชมนกชมไม้ มองพื้น มองท้องฟ้า ก้มหยิบเก็บของ(ต้องมีผู้ช่วย) หัดเดินบนฟูก
- เล่นกีฬาเบาๆที่ชอบ เช่น ปิงปอง เลี้ยงลูกบาส พัตกอล์ฟ เป็นต้น (ห้ามว่ายน้ำ)
ปัญหาเหล่านี้….คือสิ่งที่ แผนกหู คอ จมูก ช่วยท่านได้!!
- ปัญหาเวียนศีรษะ หรือการทรงตัวผิดปกติ
- ปัญหาการได้ยินผิดปกติ หรือเสียงในหู
- ปัญหาเด็กไม่พูด พูดช้า พูดผิดปกติ
- ปัญหาใบหน้าเป็นอัมพาต
- ปัญหาหูน้ำหนวก และอื่นๆ ที่เกี่ยวกับหู
