ไซนัสอักเสบเป็นโรคของระบบทางเดินหายใจชนิดหนึ่งที่พบได้มากขึ้นเรื่อยๆ ส่วนใหญ่พบในคนที่เป็นหวัดบ่อยๆ หรือเรื้อรัง หรือหากเราเป็นภูมิแพ้อยู่แล้วก็มีโอกาสเป็นไซนัสได้ง่ายขึ้น ไม่เพียงเท่านี้ สาเหตุไม่น่าเชื่ออย่าง รากฟันอักเสบ หรือ การโดยสารเครื่องบินขณะเป็นหวัด…ก็ทำให้เราป่วยเป็นไซนัสอักเสบได้อีกด้วย
“ไซนัสอักเสบ” ภาวะการติดเชื้อภายในโพรงจมูก
ไซนัส คือ โพรงอากาศข้างจมูก การอักเสบของไซนัสมีสาเหตุมาจากการติดเชื้อแบคทีเรียหรือเชื้อราบริเวณภายในโพรงจมูกของคนเรา ทำให้โพรงไซนัสถูกปิดกั้นและเกิดอุดตัน เชื้อแบคทีเรียที่สะสมจะทำให้เกิดเมือกหรือหนองสีเขียวคั่งอยู่ภายในโพรงจมูก
ไม่น่าเชื่อว่า…สิ่งเหล่านี้ก็ทำให้ “เป็นไซนัส” ได้
- เป็นหวัดบ่อยๆ เรื้อรัง การที่เราเป็นหวัดทั้งปี ทานยาแก้หวัดก็ไม่หาย ก็จะเป็นตัวกระตุ้นไซนัสอักเสบได้ง่าย
- มีโรคภูมิแพ้เป็นโรคประจำตัว เมื่อเจอสิ่งแปลกปลอมจะทำให้คันในโพรงจมูก จนต้องขยี้จมูกและสั่งน้ำมูกอยู่บ่อยๆ อาจเกิดการกระตุ้นให้เกิดการอุดตันตรงโพรงไซนัสจนอักเสบได้
- ความผิดปกติในโพรงจมูก อาจทำให้เกิดการอุดตันของโพรงไซนัสได้ง่าย เช่น ผนังกั้นช่องจมูกคดเป็นริดสีดวงจมูก มีเนื้องอกในจมูก หรือมีสิ่งแปลกปลอมในจมูก ซึ่งพบบ่อยในเด็กเล็ก
- รากฟันอักเสบ เป็นไปได้ว่าการอักเสบของรากฟันบนซึ่งอยู่ชิดกับฐานของไซนัสบริเวณโหนกแก้ม จะลุกลามจนเชื้อโรคเข้าไปถึงโพรงไซนัส
- การเดินทางโดยเครื่องบิน แม้จะรู้สึกว่าเราเป็นหวัดเพียงเล็กน้อย แต่ก็อาจมีความเสี่ยงเป็นไซนัสอักเสบได้หากโดยสารเครื่องบินที่เจอกับการเปลี่ยนแปลงของความกดดันในอากาศอย่างรวดเร็ว
- การใช้ยาพ่นจมูก หากไม่ได้ปรึกษาแพทย์ให้ดีก่อนอาจเกิดการติดยา เยื่อจมูกบวมเรื้อรัง จนความสามารถในการดมกลิ่นลดลง
- การสูบบุหรี่จัด การว่ายน้ำบ่อย ๆ หรือดำน้ำลึก ๆ ก็จะทำให้เกิดไซนัสอักเสบได้ง่ายขึ้น
ไซนัสอักเสบ & หวัด “ต่างกัน” สังเกตได้จากอาการเหล่านี้
- ปวดตามจุดต่างๆ ของศีรษะ บริเวณแก้มหัวตาทั้งสองข้างหน้าผาก หรือกระบอกตาทั้งสองข้าง โดยจะปวดแบบตื้อๆ บางครั้งจะมึนศีรษะร่วมกับอาการปวด และปวดมากขึ้นเมื่อก้มศีรษะลง
- คัดจมูกแน่นจมูกตลอดเวลา ไม่สามารถทานยาแก้หวัดให้หายได้ จนต้องหายใจทางปากช่วย สังเกตว่า น้ำมูกหรือเสมหะมีสีเหลืองเขียวจากการอักเสบ บางครั้งน้ำมูกไหลออกมาเองโดยที่ไม่รู้ตัว หรือมีน้ำมูกไหลลงคอ หากเป็นรุนแรงจะรู้สึกได้ถึงกลิ่นเหม็นในโพรงจมูก
- มีไข้สูงจนหนาวสั่น มีอาการปวดศีรษะและปวดหน้าร่วมด้วย
- ไอเรื้อรังเป็นเวลานาน ไอแบบมีเสมหะ แม้ว่าจะหายจากหวัดแล้วก็ตาม
การตรวจและรักษาไซนัสอักเสบ
การตรวจวินิจฉัยโรคไซนัสอักเสบ ที่มีอาการใกล้เคียงกับโรคหวัด มีเครื่องมือพิเศษที่ใช้สำหรับการส่องกล้องเข้าไปในโพรงจมูก เรียกว่า SINUSCOPE จะช่วยค้นหาตำแหน่งที่เกิดไซนัสอักเสบ รวมถึงสาเหตุที่ทำให้เกิดความผิดปกติบริเวณโพรงไซนัส เป็นการตรวจที่ผู้ป่วยไม่เจ็บและไม่ต้องใช้เวลานาน คุณหมอสามารถมองเห็นภายในโพรงจมูกได้ชัดเจน
การรักษาไซนัสอักเสบที่ใช้กันทั่วไป นอกจากการรับประทานยาเพื่อรักษาตามอาการแล้ว ในรายที่มีอาการรุนแรงหรือรักษาด้วยยาไม่ดีขึ้น แพทย์อาจพิจารณารักษาด้วยผ่าตัด
ผ่าตัดไซนัสด้วยกล้อง ENDOSCOPE
การผ่าตัดโดยส่องกล้องเข้าไปทางรูจมูกเพื่อการตรวจและเล็งเนื้อเยื่อโพรงจมูกและไซนัสหรือฐานกะโหลกศีรษะร่วมกับการใช้เครื่องมือผ่าตัดชนิดอื่นๆที่เหมาะสม สอดเข้าทางรูจมูกเพื่อทำการผ่าตัด ในบางกรณีอาจจำเป็นต้องใช้อุปกรณ์เล็ง หรือชี้เป้าโดยคอมพิวเตอร์ (Computer Navigation System) ติดหรือครอบศีรษะผู้ป่วยด้วย สำหรับการผ่าตัดซ่อมรอยรั่วทางจมูกของน้ำเลี้ยงสมอง อาจต้องผ่าตัดเอาไขมันที่หน้าท้องหรือเนื้อเยื่อบริเวณต้นขามาใช้อุดรอยรั่วในจมูกด้วย เนื้อเยื่อหรือของเหลวที่ผ่าตัดออกจากตัวผู้ป่วยแล้วเป็นสิทธิ์ของแพทย์ที่อาจจะนำไปตรวจวิเคราะห์ทางการแพทย์ต่อไปได้
