แผลจากอุบัติเหตุเกิดขึ้นกับคุณได้ทุกเมื่อ! การปฐมพยาบาลเบื้องต้นก่อนนำส่งโรงพยาบาล จึงสามารถช่วยลดความรุนแรงของบาดแผลได้ หากทำอย่างถูกวิธี
แผลมีกี่ชนิด…ปฐมพยาบาลอย่างไรให้ปลอดภัย
บาดแผล คือ ภาวะที่เนื้อเยื่อปกติในร่างกายแยกออก ไม่ติดต่อกัน สามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ
- บาดแผลสดหรือบาดแผลใหม่ (Acute Wound) มักเกิดจากการบาดเจ็บเฉียบพลัน นิยมเรียกชื่อตามสาเหตุที่เกิด เช่น บาดแผลถูกยิง บาดแผลถูกของมีคมบาดหรือแทง แผลถูกกัด แผลผ่าตัด บาดแผลจากของร้อน เช่น ไฟคลอก น้ำร้อนลวก เป็นต้น รวมถึงบาดแผลบางชนิด เช่น แผลฟกช้ำ ที่ผิวหนังภายนอกอาจไม่มีบาดแผลฉีกขาด แต่มีการแตกของหลอดเลือดฝอยทำให้มีเลือดออกใต้ผิวหนัง มองเห็นเป็นรอยเขียวช้ำ ห้อเลือด
- บาดแผลเรื้อรัง (Chronic Wound) เป็นบาดแผลที่หายยากหรือหายช้ากว่าระยะเวลาที่ควรเป็น แพทย์ส่วนใหญ่จะวินิจฉัยบาดแผลที่ไม่หายในระยะเวลา 3 – 4 เดือน ว่า “แผลเรื้อรัง” บาดแผลเรื้อรังมักพบในผู้สูงอายุหรือวัยกลางคนที่เจ็บป่วยด้วยโรคบางอย่างอยู่ก่อนแล้ว
การรักษาบาดแผลที่ถูกต้อง
หลักการสำคัญในการรักษาบาดแผลทุกชนิด คือ เปลี่ยนบาดแผลเปิดให้เป็นบาดแผลปิด โดยมีแนวทางดังนี้
- บาดแผลที่สะอาด ไม่มีสิ่งสกปรกตกค้าง สามารถเย็บปิดได้ทันที ถ้าระยะเวลาตั้งแต่เกิดบาดแผลจนถึงเวลารักษาไม่นานเกินกว่า 12 ชั่วโมง ถือว่ายังเป็นแผลสะอาดอยู่ แต่หากมาพบแพทย์ล่าช้า การเจริญแบ่งตัวของเชื้อแบคทีเรียอาจเพิ่มมากขึ้น ทำให้แผลมีโอกาสติดเชื้อสูงขึ้น
- บาดแผลที่สกปรก ติดเชื้อ มีเนื้อตาย หรือสิ่งแปลกปลอม เป็นบาดแผลที่ต้องทำให้เป็นบาดแผลสะอาด และมีเลือดมาเลี้ยงบริเวณแผลเพียงพอ ก่อนที่จะถูกเปลี่ยนเป็นแผลปิด โดยการเย็บขอบแผลเข้า หรือหากเป็นแผลขนาดเล็กอาจหายได้เองโดยรอให้หนังกำพร้าที่ขอบแผลงอกมาคลุมบาดแผล ร่วมกับการที่ขอบแผลหดตัวเข้าหากัน แต่ถ้าแผลเป็นบริเวณกว้าง มีน้ำเหลืองซึมมาก อาจต้องปิดแผลโดยใช้เทคนิคสุญญากาศเพื่อทำให้แผลหายเร็วขึ้น
นวัตกรรมใหม่ๆ ในการรักษาแผล
- Temporary Closure นวัตกรรมการปิดแผลในปัจจุบันทำมาจากวัสดุที่หลากหลายขึ้น จากเดิมที่ใช้ผ้าก๊อต หรือสารที่มีส่วนผสมจากขี้ผึ้งเพื่อยับยั้งการเติบโตของเชื้อโรค ปัจจุบันการปิดแผลพัฒนาเป็นวัสดุหน้าสัมผัสซิลิโคน ทำให้ออกซิเจนสามารถซึมผ่านแผลได้ บาดแผลจะไม่แห้ง หรือแฉะเกินไป วัสดุปิดแผลบางชนิดผสมสาร Silver (ทำจากอนุภาคเงิน) ช่วยยับยั้งการเจริญของเชื้อ หรือบางชนิดทำจากสารสังเคราะห์สาหร่าย เมื่อสัมผัสกับของเหลวจะหลายเป็นเจล ช่วยดูดเชื้อจากแผลได้
- EGT (Epidermal Growth Factor) นวัตกรรมการรักษาแผลที่ทำให้เซลล์แบ่งตัวเร็วขึ้นกว่าปกติ คล้ายฮอร์โมนในร่างกายที่ช่วยกระตุ้นการสร้างเซลล์เยื่อบุ
ICU เพื่อผู้ป่วยอุบัติเหตุ…ลดความเสี่ยงแผลติดเชื้อ
รพ.พญาไท 2 พร้อมรองรับผู้ป่วยด้วยหอพักฟื้นสำหรับผู้ป่วยวิกฤต หรือ ICU สำหรับผู้ป่วยจากอุบัติเหตุโดยเฉพาะ ลดโอกาสแผลติดเชื้อจากผู้ป่วยรายอื่น พร้อมด้วยทีมแพทย์และพยาบาลผู้เชี่ยวชาญด้านการทำแผล ที่พร้อมดูแลคุณ 24 ชั่วโมง
“เจ็บหนักแค่ไหน ทีมแพทย์และพยาบาลเรารักษาได้ แผลสวย…แห้งไว ที่ รพ.พญาไท 2”
นพ. นพดล นฤปิติ
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านลำไส้ใหญ่และทวารหนัก
ศูนย์ศัลยกรรม โรงพยาบาลพญาไท 2
