มะเร็งเต้านมถือเป็นโรคที่พบมากที่สุดในผู้หญิงไทย และหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่เพิ่มความเสี่ยงของการเกิดโรคนี้ คือ “พันธุกรรม” โดยเฉพาะการกลายพันธุ์ของ ยีน BRCA1 และ BRCA2 ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการซ่อมแซมเซลล์และยับยั้งการเกิดมะเร็ง หากยีนเหล่านี้ผิดปกติ ก็อาจนำไปสู่การเกิดมะเร็งเต้านมและมะเร็งรังไข่ได้มากกว่าคนทั่วไปหลายเท่า
ยีน BRCA คืออะไร?
ยีน BRCA ย่อมาจาก Breast Cancer gene เป็นยีนที่มีหน้าที่ในการซ่อมแซมดีเอ็นเอที่เสียหาย และควบคุมการเจริญเติบโตของเซลล์ภายในร่างกายไม่ให้เกิดความผิดปกติ
หากยีน BRCA ทำงานได้ปกติ จะช่วยยับยั้งไม่ให้เซลล์กลายพันธุ์จนกลายเป็นเซลล์มะเร็ง แต่หากเกิด การกลายพันธุ์ (Mutation) ขึ้น ยีนจะไม่สามารถทำหน้าที่ได้ตามปกติ ส่งผลให้เซลล์ผิดปกติสะสมเพิ่มขึ้น จนพัฒนาไปเป็นมะเร็งในที่สุด
ใครบ้าง? ที่ควรตรวจยีน BRCA
การตรวจยีน BRCA ไม่ได้จำเป็นสำหรับทุกคน แต่เหมาะกับผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงดังต่อไปนี้
- มีคนในครอบครัว (แม่ พี่สาว หรือลูกสาว) เป็นมะเร็งเต้านมหรือมะเร็งรังไข่
- ญาติสายตรงเคยเป็นมะเร็งก่อนอายุ 50 ปี
- เคยเป็นมะเร็งเต้านมทั้งสองข้าง หรือเป็นมากกว่า 1 ครั้ง
- ญาติชายเคยเป็นมะเร็งเต้านมหรือมะเร็งต่อมลูกหมาก
- ญาติในครอบครัวเคยตรวจพบว่ามียีน BRCA กลายพันธุ์
หากคุณอยู่ในกลุ่มเสี่ยงเหล่านี้ การตรวจยีน BRCA จะช่วยให้รู้ล่วงหน้าและสามารถป้องกันได้อย่างเหมาะสม
การตรวจยีน BRCA ทำอย่างไร?
การตรวจยีน BRCA เป็นการตรวจทางพันธุกรรม (Genetic Test) โดยใช้ ตัวอย่างเลือดหรือน้ำลาย เพื่อวิเคราะห์ลำดับพันธุกรรมของยีน BRCA1 และ BRCA2 ผลตรวจจะแสดงให้เห็นว่า
- มียีนกลายพันธุ์หรือไม่
- กลายพันธุ์ในตำแหน่งใด
- ความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งในอนาคต
ขั้นตอนการตรวจไม่ซับซ้อน ใช้เวลาไม่นาน และสามารถนำผลไปวางแผนดูแลสุขภาพกับแพทย์ได้อย่างตรงจุด
หากพบว่ามียีน BRCA กลายพันธุ์ ควรทำอย่างไร?
การมียีนกลายพันธุ์ไม่ได้หมายความว่าจะต้องเป็นมะเร็งแน่นอน แต่ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเพื่อวางแผนติดตามสุขภาพอย่างใกล้ชิด เช่น
- ตรวจเต้านมด้วยแมมโมแกรม (Mammogram) หรือ MRI เป็นประจำ
- ตรวจภายในและอัลตราซาวด์รังไข่ทุกปี
- ปรับพฤติกรรม เช่น ลดไขมัน ออกกำลังกาย พักผ่อนให้เพียงพอ
- หลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์ และการสูบบุหรี่
- บางกรณี แพทย์อาจพิจารณาแนวทางป้องกัน เช่น การใช้ยาเพื่อลดความเสี่ยง หรือการผ่าตัดป้องกัน (Preventive Surgery)
ตรวจยีน BRCA เพื่อรู้ก่อน ป้องกันได้
การตรวจยีน BRCA คือก้าวแรกของ “การรู้ก่อน ป้องกันได้” เพราะช่วยให้รู้ถึงความเสี่ยงตั้งแต่เนิ่น ๆ และสามารถวางแผนดูแลสุขภาพได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะผู้หญิงที่มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งเต้านมหรือมะเร็งรังไข่ การตรวจนี้จะช่วยลดโอกาสการเกิดโรค และเพิ่มโอกาสการรักษาให้ได้ผลดียิ่งขึ้น
ยีน BRCA1 และ BRCA2 มีบทบาทสำคัญในการซ่อมแซมเซลล์และยับยั้งการเกิดมะเร็ง หากเกิดการกลายพันธุ์ จะเพิ่มความเสี่ยงของมะเร็งเต้านมและรังไข่ได้หลายเท่า การตรวจยีน BRCA จึงเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ช่วยให้สามารถรู้ความเสี่ยงล่วงหน้า วางแผนการดูแลสุขภาพ และเลือกแนวทางป้องกันได้อย่างตรงจุด เพราะ การรู้ก่อนคือ โอกาสในการป้องกันมะเร็งตั้งแต่ยังไม่เกิด
