โรคมือ เท้า ปาก (Hand, Foot and Mouth Disease) เกิดจากการติดเชื้อไวรัส มักจะระบาดในช่วงฤดูฝนซึ่งมีอากาศร้อนชื้น และพบในกลุ่มเด็กเล็กที่อายุต่ำกว่า 5 ปี พ่อแม่ที่มีลูกเล็กจึงต้องดูแลและระมัดระวังเป็นพิเศษ เพราะมักมีการระบาดในโรงเรียนและสถานที่ที่เด็กๆ ไปรวมตัวกัน สำหรับคุณพ่อคุณแม่ที่มีกังวลว่าจะเกิดขึ้นกับบุตรหลานของตน หรือเมื่อเกิดขึ้นแล้วควรจะทำอย่างไรดี วันนี้เราจะมาดูถึงวิธีป้องกันให้ลูกปลอดภัยจากโรคมือ เท้า ปาก กัน
อาการของโรคมือ เท้า ปาก
- มีไข้สูง 39 องศาเซลเซียส อยู่ประมาณ 2 วัน
- ครั่นเนื้อครั่นตัว ร้องงอแงตลอดเวลา
- มีอาการเจ็บปาก ไม่ยอมทานอาหาร มีตุ่มแดงที่เหงือก ลิ้น กระพุ้งแก้ม เพดานปาก
- จากนั้นจะมีผื่นหรือตุ่ม (มักไม่คัน) บริเวณฝ่ามือ นิ้วมือ และเท้า หรืออาจพบที่ก้น แขน และขาด้วย
- หากอาการเป็นไม่มากจะทุเลาลง และหายเป็นปกติได้ใน 7-10 วัน
การติดต่อของโรคมือ เท้า ปาก
สามารถติดต่อได้ง่ายๆ ในช่วงสัปดาห์แรกของการป่วย โดยการสัมผัสโดยตรงกับสารคัดหลั่ง ทั้งจากจมูก ลำคอ และน้ำจากตุ่มใสๆ โดยเชื้ออาจติดมากับสิ่งของเครื่องใช้ต่างๆ หรือการไอจามรดกัน รวมทั้งอุจจาระของผู้ป่วย ซึ่งบางรายยังคงพบเชื้อไวรัสในอุจจาระต่ออีกประมาณ 6-8 สัปดาห์ หลังจากหายป่วย
การรักษาโรคมือ เท้า ปาก
โรคมือ เท้า ปาก ถ้าอาการเป็นไม่มาก สามารถหายเองได้ใน 7-10 วัน หากไม่มีภาวะแทรกซ้อน โรคนี้ไม่มียาจำเพาะ ต้องรักษาตามอาการ เช่น ใช้ยาลดไข้ ยาแก้ปวด ยกเว้นกรณีที่รับประทานอาหารและน้ำไม่ได้แพทย์จะให้น้ำเกลือ บางรายอาจมีภาวะแทรกซ้อนจึงต้องใช้ยาปฎิชีวนะ ผู้ป่วยอาจเป็นซ้ำได้ ดังนั้นผู้ปกครองควรหมั่นสังเกตอาการของลูกน้อย หากมีภาวะแทรกซ้อน เช่น มีไข้สูง ซึม อาเจียนบ่อยๆ เหนื่อย แขนขาอ่อนแรง ไม่ยอมทานอาหารและน้ำ ควรรีบพาไปพบแพทย์ทันที
การป้องกันโรคมือ เท้า ปาก
- ปัจจุบันมีวัคซีนป้องกัน โรคมือเท้าปากชนิดรุนแรง จากเชื้อเอนเทอไรไวรัส 71 (EV 71)
- การป้องกันที่ดีที่สุดคือการรักษาสุขอนามัยให้ดี เช่น ตัดเล็บให้สั้น หมั่นล้างมือให้สะอาดด้วยสบู่ โดยเฉพาะหลังจากการขับถ่ายและก่อนรับประทานอาหาร รวมทั้งการใช้ช้อนกลาง และหลีกเลี่ยงการใช้ของร่วมกัน
- แยกผู้ป่วยที่เป็นโรคออกจากกลุ่ม เพื่อนที่โรงเรียนหรือสถานเลี้ยงเด็กเป็นเวลา 1 สัปดาห์
- ต้องทำความสะอาดพื้น ห้องน้ำ เครื่องใช้ ของเล่น ตลอดจนเสื้อผ้าที่อาจปนเปื้อนเชื้อโรคด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อที่สามารถกำจัดสปอร์ของเชื้อได้
- หากมีเด็กป่วยจำนวนมาก อาจต้องปิดสถานที่ชั่วคราว (1-2 สัปดาห์) เพื่อทำความสะอาดและฆ่าเชื้อโรค
พญ. อมรรัตน์ อาภรณ์วิชานพ
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านกุมารเวชศาสตร์
ศูนย์สุขภาพเด็กและวัยรุ่น โรงพยาบาลพญาไท นวมินทร์
