เมื่อพูดถึงการส่องกล้อง หลายคนมักจะมีคำถามหลายๆ อย่าง เช่น ปลอดภัยหรือไม่ มีผลข้างเคียงหลังส่องกล้องหรือไม่ อาการแบบไหนควรมาส่องกล้อง แล้วถ้าไม่มีอาการควรมาส่องกล้องหรือไม่ เป็นต้น วันนี้ นพ.อุดมรัช โกวิททวิพัฒน์ แพทย์เฉพาะทางระบบทางเดินอาหารและตับ ศูนย์ระบบทางเดินอาหารและตับ โรงพยาบาลพญาไท นวมินทร์ จะมาตอบคำถามเกี่ยวกับเรื่องนี้กัน
หากมีอาการแบบนี้ ต้องมาส่องกล้องกระเพาะอาหาร หรือลำไส้ใหญ่
- ถ่ายเป็นเลือด อาเจียนเป็นเลือด อาเจียนบ่อยๆ
- ซีดโดยไม่ทราบสาเหตุ
- น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
- ทานยาแล้วอาการไม่ดีขึ้น
- มีการขับถ่ายที่ผิดปกติ หรือท้องเสียสลับท้องผูก
- มีประวัติครอบครัวเป็นโรคมะเร็งกระเพาะอาหารหรือมะเร็งลำไส้
ส่องกล้องกระเพาะอาหารและลำไส้ใหญ่ ใช้ตรวจหาความผิดปกติอะไรได้บ้าง
“สำหรับการส่องกล้องกระเพาะอาหาร เราจะใช้ในการตรวจหาแผลหรือก้อนในกระเพาะอาหาร รวมถึงโรคมะเร็งกระเพาะอาหาร ส่วนการส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่นั้น เราจะใช้ในการตรวจหาแผลหรือก้อนต่างๆ หลอดเลือดผิดปกติ หรืออาการเลือดออก ถ่ายเป็นเลือด รวมถึงโรคมะเร็งลำไส้ได้ครับ”
ส่องกล้องกระเพาะอาหารและลำไส้ใหญ่…ปลอดภัยหรือเปล่านะ?
“ส่วนใหญ่ค่อนข้างปลอดภัย ผลข้างเคียงน้อยมาก คนไข้ไม่ต้องกังวล และถ้ามีการเตรียมตัวที่ดีจะทำให้มีประสิทธิภาพในการตรวจรักษาเพิ่มขึ้นอย่างมากครับ”
ถ้าหากละเลยการส่องกล้องกระเพาะอาหารและลำไส้ จะส่งผลอันตรายอย่างไรบ้าง
“โรคบางโรค โดยส่วนใหญ่ถ้าเรารอจนมีอาการ เช่น โรคมะเร็งลำไส้ ที่คนไข้จะมาพบหมอด้วยอาการถ่ายเป็นเลือด ปวดท้อง เมื่อตรวจวินิจฉัย… ส่วนใหญ่มักจะเป็นมะเร็งระยะสุดท้าย ก็อาจจะรักษาไม่ทันแล้วครับ”
ถ้าไม่มีอาการผิดปกติ จำเป็นต้องมาส่องกล้องกระเพาะอาหารหรือลำไส้ หรือไม่
“จำเป็นครับ เพราะเป็นการคัดกรองความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้น เมื่อเรารู้เร็ว รักษาได้ทัน ก็สามารถหายจากอาการป่วยได้ โดยกลุ่มคนที่จะต้องเข้ารับการตรวจถึงแม้ไม่มีอาการผิดปกติ มีดังนี้
- คนที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไป ควรเข้ารับการตรวจส่องกล้องลำไส้
- คนที่มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็ง ควรมาตรวจก่อนอายุ 50 ปี
หรือในกลุ่มคนที่มีอาการดังกล่าวแม้อายุจะยังไม่ถึง 50 ปี ก็ควรเข้ามาพบแพทย์ เพื่อปรึกษา และส่องกล้องกระเพาะอาหารหรือลำไส้ เพื่อเป็นการลดความเสี่ยงการเกิดโรค หรือป้องกันมะเร็งแพร่กระจายลุกลาม ช่วยเพิ่มโอกาสในการรักษาได้ครับ”
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านอายุรกรรม
ศูนย์ระบบทางเดินอาหารและตับ โรงพยาบาลพญาไท นวมินทร์


