การรักษาด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า คือ การกระตุ้นสมองด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า โดยใช้เครื่องกระตุ้นระบบ ประสาทด้วยสนามแม่เหล็กไฟฟ้าชนิดความถี่สูงกระตุ้นผ่านสมองส่วนหน้าซึ่งเป็นส่วนที่เกี่ยวข้องกับ อาการซึมเศร้า และอาการทางจิตเวชอื่นๆ
ประโยชน์ของการรักษาด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า
ช่วยรักษาอาการซึมเศร้าและป้องกันการกลับเป็นซ้ำ สามารถใช้เป็นการรักษาหลัก หรือการรักษาร่วมกับการรักษาอื่น เช่น การใช้ยาทางจิตเวช หรือจิตบำบัด เป็นต้น มีประสิทธิภาพในการรักษาโรคซึมเศร้าที่ดื้อต่อการรักษา
กระบวนการการรักษาด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า ทำโดยการปล่อยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ากระตุ้นบริเวณสมองส่วนหน้า ในแต่ละครั้งจะกระตุ้นผ่านหมวกปล่อยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่ผู้ป่วยสวมใส่ที่ศีรษะ โดยจะกระตุ้น 2 วินาทีและเว้นพัก เป็นระยะเวลา 20 วินาที จึงกระตุ้นซ้ำต่อเนื่องไป 20-30 นาที ผลการตอบสนองต่อการรักษาด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าขึ้นกับจำนวนครั้งสะสมของการกระตุ้น แต่เนื่องจากสามารถกระตุ้นได้จำกัดในแต่ละวันจึงจำเป็นต้องกระตุ้นต่อเนื่องทุกวันอย่างน้อย 10-15 วัน หรือเว้นไม่เกิน 1 สัปดาห์ (ความถี่และระยะเวลาในการกระตุ้นอาจขึ้นกับผู้ป่วยแต่ละราย)
ก่อนการรักษาด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าจำเป็นต้องประเมินระดับอาการของผู้ป่วยเพื่อติดตามการรักษาทั้งระหว่างและหลังการรักษา อย่างไรก็ตาม จากงานวิจัยยังมีผู้ป่วยบางรายที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษาด้วยวิธีนี้อยู่ เช่น การรับการรักษาไม่ต่อเนื่องตามที่ กำหนด หรือการใช้สารเสพติดร่วมด้วย เป็นต้น
ขั้นตอนการรักษาด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า
- ค้นหาตำแหน่งที่ตอบสนองดีที่สุด และค่าความแรงต่ำที่สุดในการกระตุ้นโดยดูการตอบสนองที่มือขวาของผู้ป่วย
- สวมใส่หมวกอุปกรณ์ให้ตรงตามตำแหน่งที่ใช้ในการกระตุ้น
- ทดสอบการกระตุ้นโดยดูการการตอบสนองของผู้ป่วย
- ทำการกระตุ้นตามแนวทางที่กำหนด
ข้อควรคำนึงในการรักษาด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า
- มีอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ทางการแพทย์ติดตั้งอยู่ที่ศีรษะ หรือบริเวณร่างกายระยะห่างจากหมวกอุปกรณ์น้อยกว่า 30 เซนติเมตร
- มีวัสดุโลหะฝังอยู่ในร่างกาย หรือเครื่องประดับที่เป็นโลหะใกล้กับบริเวณศีรษะ
- มีประวัติโรคลมชัก หรือ โรคลมชักที่ยังคุมอาการไม่ได้
- มีประวัติโรคหลอดเลือดสมอง ได้แก่ ภาวะเลือดออกในสมอง หรือหลอดเลือดสมองตีบที่อาการยังไม่คงที่
- มีไข้ หรือมีการติดเชื้อต่างๆ
- สัญญาณชีพผิดปกติ หรือระดับความรู้สึกตัวลดลง
ภาวะแทรกซ้อน และความเสี่ยงจากการรักษาด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า
- อาจมีอาการปวดกล้ามเนื้อ กระตุกบริเวณศีรษะและใบหน้า ในระหว่างการกระตุ้นหากมีอาการรู้สึกไม่สบายตัวหรือผิดปกติควรแจ้งให้แพทย์และเจ้าหน้าที่ประจำเครื่องมือทราบโดยด่วน
- อาจทำให้มีอาการอ่อนเพลีย ง่วงนอน หลังการกระตุ้น อาการมักเป็นเล็กน้อยและมีอาการเพียงชั่วคราว
- อาจเกิดอาการรำคาญหรือไม่สบายที่ศีรษะขณะที่กระตุ้นและถูกรบกวนด้วยเสียงดังขณะทำการกระตุ้น
- อาจทำให้เกิดอาการชัก ผู้ป่วยจำเป็นต้องแจ้งให้แพทย์ทราบเกี่ยวกับโรคประจำตัว ยาและอาหารเสริมที่รับประทานอยู่
การเตรียมตัวก่อนเข้ารับการรักษาด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า
- พักผ่อนให้เพียงพอ
- หลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มที่มี alcohol ในคืนก่อนทำการรักษาด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า
- หลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มที่มี caffeine ก่อนการรักษาอย่างน้อย 3 ชั่วโมง
- ดื่มน้ำให้เพียงพอกับความต้องการของร่างกาย ตรวจวัดไข้ และสัญญาณชีพอื่นๆ ก่อนทำการรักษาทุกครั้ง
- หากมีอาการเจ็บป่วยอื่นหรือมียารับประทานเพิ่มเติมจากเดิมจำเป็นต้องแจ้งให้แพทย์ทราบทุกครั้ง
คำแนะนำหลังการรักษาด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า
การกระตุ้นสมองด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าทุกครั้งอาจทำให้เกิดอาการอ่อนเพลียและง่วงนอนหลังการกระตุ้น ควรนั่งพักและดื่มน้ำให้เพียงพอ และหลีกเลี่ยงการขับรถ หากจำเป็นควรขับขี่ด้วยความระมัดระวังเป็นพิเศษ และขับขี่เมื่อรู้สึกพร้อม
