สัญญาณที่อาจทำให้เราสงสัยภาวะมีบุตรยากเช่น ประจำเดือนมาไม่ปกติ, ปวดท้องประจำเดือนขั้นรุนแรง, ปวดท้องน้อยร่วมกับตกขาวผิดปกติเป็น ๆ หาย ๆ , สิวขึ้น/ขนดกผิดปกติ (สัญญาณ PCOS), อายุที่เกิน 35 ปี, ความผิดปกติของอสุจิในผู้ชาย

สัญญาณเตือนมีบุตรยากที่คุณอาจมองข้าม

หลายคู่มักรอให้ผ่านไปหลายปีก่อนจะปรึกษาแพทย์ แต่ในทางปฏิบัติ “เวลา” คือปัจจัยที่สำคัญที่สุด โดยหากคู่รักมีเพศสัมพันธ์สม่ำเสมอเกิน 1 ปี (หรือ 6 เดือนในวัย 35+) แล้วยังไม่ตั้งครรภ์ควรพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัย

นี่คืออาการบ่งชี้ที่คุณควรเริ่มสังเกตตัวเอง

1. รอบเดือนมาไม่สม่ำเสมอ (Irregular Periods)
หากประจำเดือนขาด ๆ หาย ๆ หรือมาห่างกันเกิน 35 วัน อาจเป็นสัญญาณของภาวะไข่ไม่ตกเรื้อรัง (Anovulation) ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้คุณคำนวณวันตกไข่ได้ยาก

2. ปวดประจำเดือนรุนแรงผิดปกติ
อาการปวดท้องเมนส์ที่ต้องกินยาแรง ๆ หรือกระทบต่อการใช้ชีวิตอาจสื่อถึงโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ (Endometriosis) หรือช็อกโกแลตซีสต์ซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการฝังตัวของตัวอ่อน

3. อาการฮอร์โมนเพศชายมากผิดปกติในผู้หญิง (สัญญาณ PCOS)
หากคุณมีอาการสิวขึ้นง่าย หน้ามัน ผิวคล้ำที่คอ หรือขนดกผิดปกติ อาจเสี่ยงต่อภาวะถุงน้ำในรังไข่หลายใบ (PCOS) ซึ่งทำให้ไข่ไม่โตและไม่ตกตามรอบ

4. อายุที่เพิ่มขึ้น (Age Factor)
อายุ 30-34 ปี โอกาสตั้งครรภ์ต่อรอบเริ่มลดลง
อายุ 35 ปีขึ้นไป ปริมาณและคุณภาพไข่ลดลงอย่างรวดเร็วและเสี่ยงต่อภาวะโครโมโซมผิดปกติ

5. ประวัติการติดเชื้อในอุ้งเชิงกราน
การติดเชื้อในอุ้งเชิงกรานหรือปีกมดลูกอักเสบบ่อย ๆ ตลอดจนการติดเชื้อโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (เช่น หนองใน) อาจทำให้เกิดพังผืดจนท่อนำไข่อุดตันทำให้สเปิร์มไม่สามารถเดินทางไปผสมกับไข่ได้

ภาวะมีบุตรยากในผู้ชาย อย่ามองข้ามฝ่ายชาย

กว่า 40% ของสาเหตุมีบุตรยากมาจากฝ่ายชาย สัญญาณที่ควรระวังคือ

ความต้องการทางเพศลดลง
อาการปวดหรือบวมบริเวณอัณฑะ
ความผิดปกติในการหลั่งอสุจิ

Q&A คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับภาวะมีบุตรยาก

ถาม ปล่อยมานานแค่ไหนถึงเรียกว่ามีบุตรยาก?
ตอบ หากอายุต่ำกว่า 35 ปี ให้รอ 1 ปี หากอายุเกิน 35 ปี ให้รอเพียง 6 เดือน หากยังไม่ตั้งครรภ์ควรพบแพทย์ทันที

ถาม ตรวจภาวะมีบุตรยากต้องเตรียมตัวอย่างไร?
ตอบ ฝ่ายหญิงควรไปพบแพทย์ในช่วงที่มีประจำเดือน (วันที่ 2-3) เพื่อเจาะเลือดเช็กฮอร์โมน ส่วนฝ่ายชายควรงดหลั่งอสุจิ 2-5 วันก่อนมาตรวจสเปิร์ม

สัญญาณเตือนภาวะมีบุตรยาก เช็กอาการเบื้องต้นที่คุณอาจมองข้าม