หนังตาตก ตาปรือ เกิดจากอะไร รู้ทันสาเหตุและแนวทางรักษา

ภาวะ หนังตาตก เป็นความผิดปกติที่พบได้ในคนทุกเพศทุกวัย ตั้งแต่เด็กแรกเกิดไปจนถึงผู้สูงอายุ และมีความรุนแรงแตกต่างกันไป บางคนอาจสังเกตเพียงว่าตาดูปรือ ชั้นตาเปลี่ยนไป หรือหนังตาตกข้างเดียว ขณะที่บางรายหนังตาอาจตกลงมาจน บดบังการมองเห็น และส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน

พญ.ฝนทิพย์ ณ ป้อมเพชร จักษุแพทย์อนุสาขาศัลยศาสตร์จักษุตกแต่งและเสริมสร้าง ประจำ ศูนย์ตา โรงพยาบาลพญาไท 2 แนะนำว่า หากสังเกตเห็นความผิดปกติของเปลือกตา ควรเข้ารับการตรวจเพื่อค้นหาสาเหตุและวางแผน รักษาหนังตาตก อย่างเหมาะสม เพราะการได้รับการดูแลตั้งแต่ระยะแรกอาจช่วยลดผลกระทบต่อการมองเห็น ทำให้การแก้ไขหนังตาตกทำได้เหมาะสมยิ่งขึ้น รวมถึงช่วยลดปัญหาขนตาม้วนเข้าหรือขนตาทิ่มตาที่อาจเกิดจากเปลือกตาส่วนเกิน

ภาวะหนังตาตก คืออะไร?

เปลือกตาเป็นอวัยวะสำคัญที่ช่วยปกป้องดวงตาจากแสง ฝุ่นละออง และสิ่งแปลกปลอม รวมถึงช่วยกระจายน้ำตาให้หล่อเลี้ยงผิวดวงตา ภาวะหนังตาตก (Ptosis) คือ ภาวะที่ขอบเปลือกตาบนอยู่ต่ำกว่าตำแหน่งปกติ อาจเกิดเพียงข้างเดียวหรือทั้งสองข้าง และในรายที่เป็นมาก หนังตาอาจตกลงมาบดบังรูม่านตาและรบกวนการมองเห็น โดยทั่วไป ขอบตาบนจะคลุมบริเวณตาดำเล็กน้อยประมาณ 1–2 มิลลิเมตร หากเปลือกตาตกต่ำกว่าปกติ อาจทำให้เห็นตาดำน้อยลง ดวงตาดูปรือ และในบางรายอาจเกิด หนังตาตกบังการมองเห็น ดังนั้น อาการ “ตาปรือ” ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของรูปลักษณ์เสมอไป แต่ควรได้รับการประเมินว่าเกิดจากหนังตาตก กล้ามเนื้อเปลือกตาผิดปกติ ระบบประสาท หรือสาเหตุอื่น

สาเหตุของหนังตาตก มีอะไรบ้าง?

สาเหตุของภาวะหนังตาตกสามารถแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ ได้แก่ หนังตาตกตั้งแต่กำเนิด และหนังตาตกที่เกิดขึ้นภายหลัง

1. หนังตาตกตั้งแต่กำเนิด

หนังตาตกในเด็กแรกเกิด อาจเกิดจากความผิดปกติของกล้ามเนื้อที่ทำหน้าที่ยกเปลือกตาตั้งแต่กำเนิด และในบางกรณีอาจเกี่ยวข้องกับพันธุกรรม สิ่งที่ต้องระวังเป็นพิเศษคือ หากหนังตาตกลงมาบดบังแนวการมองเห็น เด็กอาจใช้ตาข้างนั้นน้อยลง ส่งผลต่อพัฒนาการด้านการมองเห็นและเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะตาขี้เกียจ (Amblyopia) ช่วงวัยเด็กเป็นช่วงสำคัญของการพัฒนาระบบการมองเห็น หากสมองไม่ได้รับภาพที่ชัดเจนจากตาข้างใดข้างหนึ่งอย่างเพียงพอ การมองเห็นของตาข้างนั้นอาจพัฒนาได้ไม่เต็มที่ และอาจเกิดปัญหาอื่นร่วมด้วย เช่น ตาเข

ดังนั้น หากผู้ปกครองสังเกตว่าเด็กมีหนังตาตก ตาสองข้างเปิดไม่เท่ากัน หรือมีเปลือกตาบดบังการมองเห็น ควรพามาพบจักษุแพทย์เพื่อประเมินระดับความรุนแรงและวางแผนการรักษา การรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรงของแต่ละราย โดยเฉพาะกรณีที่หนังตาตกมีผลต่อพัฒนาการด้านการมองเห็น จักษุแพทย์จะพิจารณาแนวทางรักษาที่เหมาะสมเป็นรายบุคคล

2. หนังตาตกที่เกิดขึ้นภายหลัง

ภาวะหนังตาตกที่เกิดขึ้นภายหลังสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ ได้แก่

• ความผิดปกติของระบบประสาท
  ความผิดปกติของเส้นประสาทสมองคู่ที่ 3 ซึ่งควบคุมกล้ามเนื้อบางส่วนที่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนไหวของดวงตาและการยกเปลือกตา อาจทำให้เกิดหนังตาตกได้ โดยอาจสัมพันธ์กับโรคบางชนิด เช่น เบาหวาน หรือภาวะที่มีการกดเบียดเส้นประสาท ทั้งนี้จำเป็นต้องได้รับการตรวจหาสาเหตุอย่างละเอียด
• ความผิดปกติของกล้ามเนื้อ
  โรคที่ส่งผลต่อกล้ามเนื้อหรือการทำงานระหว่างเส้นประสาทกับกล้ามเนื้อสามารถทำให้เกิด กล้ามเนื้อตาอ่อนแรงและหนังตาตก ได้ เช่น Myasthenia gravis, Chronic Progressive External Ophthalmoplegia (CPEO) หรือ Muscular dystrophy บางชนิด

• การยืดหรือบาดเจ็บของกล้ามเนื้อและโครงสร้างเปลือกตา
  พฤติกรรมหรือปัจจัยบางอย่างอาจส่งผลต่อโครงสร้างที่ช่วยยกเปลือกตา เช่น
  • ขยี้ตาบ่อยจากภูมิแพ้ทางตา
  • ใส่คอนแทคเลนส์เป็นเวลานาน
  • ใช้คอนแทคเลนส์ที่ไม่เหมาะสมหรือมีการระคายเคืองเรื้อรัง
  • อุบัติเหตุบริเวณเปลือกตา
  • เปลือกตาอักเสบ
  • ภาวะแทรกซ้อนหลังการผ่าตัดดวงตาหรือศัลยกรรมบริเวณรอบดวงตาที่กระทบต่อโครงสร้างของเปลือกตา
• อายุที่มากขึ้น
  หนังตาตกในผู้สูงอายุ พบได้บ่อย เนื่องจากเมื่ออายุมากขึ้น โครงสร้างและเอ็นที่เชื่อมต่อกับกล้ามเนื้อยกเปลือกตาอาจยืดหรือเสื่อมลง ส่งผลให้เปลือกตาอยู่ต่ำกว่าตำแหน่งเดิม บางรายอาจมีหนังตาหย่อนร่วมด้วยจนรบกวนลานสายตา

อาการแบบไหนที่อาจบ่งบอกว่ามีภาวะหนังตาตก?

อาการของหนังตาตกอาจแตกต่างกันตามสาเหตุและระดับความรุนแรง โดยสัญญาณที่ควรสังเกต ได้แก่

• ชั้นตาที่เคยมีเริ่มเปลี่ยนหรือหลุดไป เปลือกตาบนอยู่ต่ำกว่าปกติ หรือเริ่มมีชั้นตาหลายชั้น
• ตาปรือ ลืมตาได้ไม่เต็มที่ เมื่อส่องกระจกอาจสังเกตเห็นตาดำน้อยลง หรือตาทั้งสองข้างเปิดไม่เท่ากัน
• หนังตาตกข้างเดียว เห็นความแตกต่างระหว่างดวงตาสองข้างชัดเจน
• รู้สึกหนักหรือเมื่อยบริเวณเปลือกตา โดยเฉพาะหลังใช้สายตาเป็นเวลานาน
• แสบตา เคืองตา หรือขนตาทิ่มตา จากตำแหน่งของเปลือกตาหรือขนตาที่ผิดปกติ
• ต้องยกคิ้วหรือเงยหน้าเพื่อช่วยในการมองเห็น ซึ่งอาจทำให้เมื่อยบริเวณหน้าผากหรือมีอาการปวดศีรษะ
• หนังตาตกบังการมองเห็น โดยเฉพาะด้านบนของลานสายตา

หากมีอาการหนังตาตกเกิดขึ้นอย่างเฉียบพลัน โดยเฉพาะเมื่อมีอาการเห็นภาพซ้อน รูม่านตาผิดปกติ ปวดศีรษะรุนแรง แขนขาอ่อนแรง หรือมีอาการทางระบบประสาทอื่นร่วมด้วย ควรพบแพทย์โดยเร็วเพื่อประเมินหาสาเหตุ

ตาปรือ แก้ยังไง? ต้องรักษาหนังตาตกแบบไหน?

การ แก้ตาปรือหรือแก้หนังตาตก ไม่ได้มีวิธีเดียว เพราะหนังตาตกสามารถเกิดจากหลายสาเหตุ การรักษาจึงควรเริ่มจากการตรวจโดยจักษุแพทย์เพื่อแยกว่าเกิดจากกล้ามเนื้อ เส้นประสาท อายุ หรือโครงสร้างของเปลือกตา แนวทางรักษาหลัก ได้แก่

ตรวจหาสาเหตุของหนังตาตก

ขั้นตอนสำคัญคือการประเมินตำแหน่งของเปลือกตา การทำงานของกล้ามเนื้อยกเปลือกตา การเคลื่อนไหวของดวงตา และความผิดปกติอื่นที่เกี่ยวข้อง ในกรณีที่สงสัย กล้ามเนื้อตาอ่อนแรง หนังตาตกจากระบบประสาท หรือโรคอื่นที่เป็นสาเหตุ แพทย์อาจพิจารณาการตรวจเพิ่มเติมก่อนวางแผนรักษา

รักษาด้วยยาตามสาเหตุหรืออาการ

ผู้ป่วยบางรายอาจยังไม่จำเป็นต้อง ผ่าตัดหนังตาตก เช่น หากมีอาการตาแห้งร่วมด้วย อาจใช้น้ำตาเทียมเพื่อบรรเทาอาการ หรือหากหนังตาตกสัมพันธ์กับโรคของกล้ามเนื้อหรือระบบประสาท แพทย์จะพิจารณาการรักษาโรคต้นเหตุอย่างเหมาะสม

รักษาด้วยการผ่าตัดหนังตาตก

ในกรณีที่หนังตาตกส่งผลต่อการมองเห็นหรือมีข้อบ่งชี้อื่น จักษุแพทย์อาจพิจารณา ผ่าตัดแก้หนังตาตก โดยมีเป้าหมายเพื่อปรับการทำงานของกล้ามเนื้อหรือโครงสร้างที่เกี่ยวข้องกับการยกเปลือกตา ทำให้ผู้ป่วยสามารถลืมตาได้ดีขึ้น พร้อมคำนึงถึงความสมดุลของการลืมและหลับตา รวมถึงรูปลักษณ์ของดวงตา

หลังผ่าตัด โดยทั่วไปแพทย์จะนัดติดตามอาการและตัดไหมตามความเหมาะสม อาการบวมและรูปลักษณ์ของชั้นตาจะค่อย ๆ เปลี่ยนแปลงในช่วงพักฟื้น โดยผลลัพธ์จะเข้าที่มากขึ้นตามลำดับในช่วงหลายเดือนหลังการผ่าตัด ทั้งนี้ระยะเวลาพักฟื้นและผลการรักษาแตกต่างกันในแต่ละบุคคล

ผู้ป่วยบางรายอาจไม่สามารถทำให้ดวงตาทั้งสองข้างเหมือนกันได้ทั้งหมด เนื่องจากแพทย์จำเป็นต้องคำนึงถึงการทำงานของเปลือกตา การปิดตา และความปลอดภัยของผิวดวงตาควบคู่กับรูปลักษณ์

ศัลยกรรมหนังตาตก ต่างจากการทำตาสองชั้นทั่วไปอย่างไร?

แม้การ ศัลยกรรมหนังตาตก และการทำตาสองชั้นจะเป็นหัตถการบริเวณเปลือกตาเหมือนกัน แต่มีวัตถุประสงค์แตกต่างกัน การผ่าตัดหนังตาตกมุ่งแก้ไขความผิดปกติของตำแหน่งและการทำงานของเปลือกตา โดยเฉพาะในผู้ที่กล้ามเนื้อหรือโครงสร้างที่ใช้ยกเปลือกตาทำงานผิดปกติ ขณะที่การทำตาสองชั้นโดยทั่วไปเน้นการปรับรูปลักษณ์และชั้นของเปลือกตา

ดังนั้น หากมีอาการตาปรือ ลืมตาไม่เต็มที่ หรือสงสัยว่ามีหนังตาตก การประเมินโดย จักษุแพทย์ด้านหนังตาตก จะช่วยให้ทราบสาเหตุและเลือกวิธีแก้ไขที่เหมาะสมมากกว่าการพิจารณาจากรูปลักษณ์เพียงอย่างเดียว

หนังตาตก รักษาที่ไหนดี? ควรพิจารณาอะไรบ้าง

สำหรับผู้ที่กำลังค้นหาว่า หนังตาตก รักษาที่ไหนดี, หนังตาตก ผ่าตัดที่ไหนดี หรือควรเลือก หมอรักษาหนังตาตก อย่างไร สิ่งสำคัญคือการได้รับการประเมินสาเหตุอย่างละเอียด เนื่องจากหนังตาตกไม่ได้เกิดจากปัญหาด้านความสวยงามเพียงอย่างเดียว แต่อาจสัมพันธ์กับกล้ามเนื้อ เส้นประสาท โรคประจำตัว หรือโครงสร้างรอบดวงตา

จึงควรพิจารณาสถานพยาบาลที่สามารถตรวจโดยจักษุแพทย์ วินิจฉัยสาเหตุ ประเมินการมองเห็นและการทำงานของเปลือกตา รวมถึงวางแผนการรักษาและติดตามอาการอย่างต่อเนื่อง

ผ่าตัดหนังตาตก ราคาเท่าไร?

คำถามเรื่อง หนังตาตก ราคา, ผ่าตัดหนังตาตก ราคา หรือ แก้หนังตาตก ราคา ไม่สามารถระบุเป็นราคาเดียวสำหรับผู้ป่วยทุกคนได้ เนื่องจากค่าใช้จ่ายขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น สาเหตุและระดับความรุนแรงของหนังตาตก หนังตาตกข้างเดียวหรือสองข้าง เทคนิคการผ่าตัดที่เหมาะสม รวมถึงการตรวจและการรักษาอื่นที่อาจจำเป็น จึงควรเข้ารับการประเมินโดยจักษุแพทย์ก่อน เพื่อให้แพทย์สามารถวางแผนการรักษาและให้ข้อมูลค่าใช้จ่ายที่สอดคล้องกับภาวะของผู้ป่วยแต่ละราย

หนังตาตกไม่ใช่แค่เรื่องความสวยงาม ควรตรวจหาสาเหตุก่อนรักษา

ภาวะ หนังตาตก อาจเริ่มจากความเปลี่ยนแปลงเล็ก ๆ เช่น ชั้นตาเปลี่ยน ตาปรือ ลืมตาไม่เต็มที่ หรือรู้สึกหนักตา แต่ในบางรายอาจรุนแรงจนหนังตาตกบดบังการมองเห็น หรือเป็นสัญญาณของความผิดปกติของกล้ามเนื้อและระบบประสาท

หากสังเกตว่าตนเองหรือคนในครอบครัวมีอาการผิดปกติของเปลือกตา โดยเฉพาะหนังตาตกข้างเดียว หนังตาตกมากขึ้นเรื่อย ๆ หรือมีผลต่อการมองเห็น ควรเข้ารับการตรวจโดยจักษุแพทย์เพื่อหาสาเหตุและวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย

พบจักษุแพทย์เฉพาะทางที่ โรงพยาบาลพญาไท 2 เพื่อประเมินสาเหตุของภาวะหนังตาตกและวางแผนการรักษาอย่างเหมาะสม