ค้นหา...บทความทางการแพทย์

ศูนย์การแพทย์

มือก็ต้องล้าง ยิ่งล้างก็ยิ่งแห้งแตก ควรทำอย่างไรดี


มือก็ต้องล้าง ยิ่งล้างก็ยิ่งแห้งแตก ควรทำอย่างไรดี


ณ เวลานี้…คนทั้งโลกกำลังรับมือกับสถานการณ์การแพร่ระบาดของไวรัส Covid-19 ที่จำนวนผู้ติดเชื้อยังคงเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ สิ่งที่สำคัญที่สุดในการรับมือกับสถานการณ์เช่นนี้ ก็คือ การป้องกันตัวเองจากการติดเชื้อ และวิธีการที่ดีที่สุดที่เราสามารถทำได้ก็คือ “การล้างมือ” แรกๆก็ไม่เท่าไหร่ แต่พอล้างไปบ่อยๆเข้ามือก็เริ่มแห้งแตก ทีนี้จะทำไงดี หมอมีคำตอบ


ล้างมืออย่างไรให้ปลอดภัยจากเหล่าเชื้อโรค

  • ล้างมือบ่อยๆด้วยสบู่และน้ำ และต้องฟอกถูอย่างน้อย 20 วินาที โดยเฉพาะเมื่อคุณอยู่ในที่สาธารณะ หรือหลังจากมีอาการไอจาม หรือสัมผัสสารคัดหลั่ง
  • หากไม่สามารถล้างมือด้วยสบู่และน้ำ ก็สามารถใช้แอลกอฮอล์เจลล้างมือแทนได้ แต่ควรมีส่วนผสมของแอลกอฮอล์ตั้งแต่ 70% ขึ้นไป
  • หลีกเลี่ยงการสัมผัสกับตา จมูก และปาก หากยังไม่ได้ล้างมือ       

ล้างมือตาม WHO นี่แหล่ะ! ถูกวิธี

  • ใช้ฝ่ามือถูฝ่ามือ
  • ใช้ฝ่ามือถูหลังมือ และซอกนิ้วทั้ง 2 ข้าง
  • ประกบฝ่ามือถูซอกนิ้ว
  • กำเป็นกำปั้น ใช้ฝ่ามือถูหลังนิ้ว
  • กำเฉพาะหัวแม่โป้งแล้วหมุนทั้ง 2 ข้าง
  • ขัดฝ่ามือ และร่องฝ่ามือด้วยปลายนิ้ว
  • หมุนรอบข้อมือ
  • เช็ดมือด้วยกระดาษที่ใช้ครั้งเดียวทิ้ง
  • ใช้กระดาษจับเพื่อปิดก๊อกน้ำแล้วทิ้ง


รูปภาพจาก WHO; Hand Hygiene: Why How and When?2


แต่หลังจากที่ผู้คนจำนวนมากตื่นตัวหันมาล้างมือหรือใช้แอลกอฮอล์เจลกันบ่อยขึ้น ปัญหาที่ตามมาก็คือ เกิดผื่นแพ้ที่มือเรื้อรัง มีตุ่มน้ำใสที่มือ เกิดโรคสะเก็ดเงินที่มือ หรือในคนที่มีผิวปกติไม่ได้เคยมีปัญหาทางผิวหนังมาก่อน ก็อาจเกิดภาวะผิวแห้ง และทำให้มือแห้งและแตกตามมา


ทำไมการล้างมือ ถึงทำให้ผิวแห้ง

การล้างมือบ่อยๆ และการใช้สารแอลกอฮอล์เจลสามารถกำจัดเชื้อไวรัสและลดความเสี่ยงต่อโรคติดต่อได้จริง แต่ก็อาจส่งผลกระทบต่อผิวหนัง โดยเฉพาะหนังกำพร้าชั้นนอกสุด (Stratum corneum) โดยโครงสร้างของโปรตีนและไขมันสำคัญในชั้นหนังกำพร้าจะเสียไป เหมือนเราสูญเสียเกราะป้องกันสำคัญของผิวหนัง จึงเกิดการสูญเสียน้ำผ่านทางผิวหนัง น้ำที่ใช้ล้างมือเองก็มีผลทำให้ผิวแห้งโดยการชะล้างน้ำมันธรรมชาติของผิวหนังออกไปเช่นกัน การล้างมือบ่อยๆจึงมีโอกาสทำให้มือแห้งกร้าน ผิวหนังอักเสบ แห้ง แดง คัน มีขุย บางครั้งอาจแตกเป็นแผล บางรายที่มีอาการรุนแรงอาจจะมีตุ่มน้ำใสที่มือและข้างนิ้ว (Dyshidrosis) และเพิ่มโอกาสเสี่ยงในการติดเชื้อที่ผิวหนังตามมาได้


รักษาสมดุลของผิวแบบนี้…ที่แพทย์ผิวหนังแนะนำ

  • หลังล้างมือควรซับมือให้แห้งทันที
  • ใช้ครีมบำรุงผิวทันทีหลังการใช้แอลกอฮอล์เจล หรือหลังการล้างมือและซับมือแล้ว
  • เลือกผลิตภัณฑ์บำรุงผิวที่เหมาะสมกับสภาพผิวของแต่ละคน โดยแนะนำให้เลือกผลิตภัณฑ์ชนิดเนื้อครีมหรือขี้ผึ้ง แทนโลชั่นเพราะว่าโลชั่นมีส่วนประกอบของน้ำมาก จึงเกิดการระเหยออกได้ง่าย อาจให้ความชุ่มชื้นได้ไม่ดีเท่าที่ควร
  • หากผิวหนังมีขุยหรือแห้งแตกมากควรใช้ผลิตภัณฑ์ เนื้อขี้ผึ้ง หรือ plain petrolatum เคลือบบริเวณที่แห้งแตก
  • โลชั่นและครีมบางชนิดมีส่วนผสมของสารกันเสีย น้ำหอม และตัวทำละลายบางชนิด อาจก่อให้เกิดอาการแพ้หรือระคายเคืองได้ในบางคน แนะนำให้ใช้ผลิตภัณฑ์สูตร Hypo-allergenic แทน หรือหมั่นสังเกตอาการ 1 สัปดาห์หลังเริ่มใช้
  • ผู้ที่มีปัญหาทางผิวหนังอยู่เดิม ควรเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ฆ่าเชื้อที่มีส่วนผสมของมอยซ์เจอไรเซอร์
  • ควรเลือกใช้สบู่เหลวมากกว่าสบู่ก้อน เนื่องจากค่า pH ที่เป็นด่างของสบู่ก้อนโดยส่วนใหญ่ไม่เหมาะกับสภาพผิว
  • ไม่ควรล้างมือด้วยน้ำอุ่นจัด เพราะจะทำให้ผิวแห้งมากขึ้น
  • หากมีอาการมากควรปรึกษาแพทย์และอาจมีความจำเป็นต้องใช้ยาที่มีส่วนผสมของ corticosteroid ในบางราย ซึ่งการบำรุงดูแลผิวที่ดีอย่างสม่ำเสมอสามารถลดอัตราการใช้ยาได้ กรณีที่มีการติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนังจากบริเวณที่เป็นแผลอาจได้รับยาต้านเชื้อแบคที่เรียร่วมด้วย

นอกจากการต่อสู้กับเชื้อโรคในทุกวันนี้แล้ว ทุกๆคนก็ควรที่จะใส่ใจการดูแลผิวควบคู่กันไปด้วย เพื่อสุขอนามัยที่ดี ปลอดเชื้อ และมีสุขภาพผิวที่แข็งแรง ด้วยความปรารถนาดี




พญ.มัฏฐสุดา ตันตาศนี

แพทย์ศูนย์ผิวหนังและความงาม

โรงพยาบาล พญาไท 3

นัดหมายแพทย์


Rate this article : มือก็ต้องล้าง ยิ่งล้างก็ยิ่งแห้งแตก ควรทำอย่างไรดี

Posted by : Phyathai Hospital

    Review :

แพทย์

ปรึกษาแพทย์ออนไลน์

โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย
ข้อมูลส่วนตัวของคุณจะถูกเก็บรักษาไว้เป็นความลับอย่างเข้มงวดเพื่อความเป็นส่วนตัวของคุณ

บทความที่เกี่ยวข้อง