ค้นหา...บทความทางการแพทย์

ศูนย์การแพทย์

โรคต้อลมต้อเนื้อ โรคตาใกล้ตัว


โรคต้อลมต้อเนื้อ โรคตาใกล้ตัว


ต้อลม (Pinguecula) มีลักษณะเป็นก้อนสีขาวเหลือง อาจเป็นแผ่นหรือนูนเล็กน้อยที่บริเวณเยื่อตาซึ่งคลุมอยู่บนตาขาวทางด้านข้างของกระจกตาหรือที่เรียกว่า "ตาดำ" ส่วนต้อเนื้อ (pterygium) มีรากศัพท์มาจากภาษากรีก (pteryx/pterygos ซึ่งแปลว่า ปีก) ลักษณะเหมือนแผ่นเนื้อสีแดงหรือชมพู รูปสามเหลี่ยมคล้ายปีกนก งอกจากบริเวณเยื่อตา โดยมียอดสามเหลี่ยมอยู่ทางด้านกระจกตา ต้อเนื้อจะค่อยๆ โตอย่างช้าๆ มีขนาดหลากหลายตั้งแต่ขนาดเล็กและดูฝ่อไปจนถึงขนาดใหญ่ อาจโตอย่างรวดเร็วและมีเส้นเลือดมาเลี้ยงจำนวนมาก ถ้าเป็นมากอาจลามเข้าถึงกลางกระจกตาและปิดบังการมองเห็นได้ ต้อเนื้อเป็นเนื้องอกที่ไม่อันตราย ทั้งต้อลมและต้อเนื้อไม่ใช่มะเร็ง



ภาพที่ 1 แสดงต้อลมและต้อเนื้อ


ต้อลมและต้อเนื้อ (ภาพที่ 1) มักพบระหว่างเปลือกตาบนและล่างซึ่งเป็นตำแหน่งที่โดนแสงแดด โดยพบที่หัวตามากกว่าหางตา อย่างไรก็ตามสามารถพบบนตาขาวทางด้านหัวตา หางตา หรือพบทั้งสองตำแหน่งได้ในคราวเดียวกัน ต้อลมต่างจากต้อเนื้อตรงที่ต้อลมจะไม่ลุกลามไปบนกระจกตา ต้อลมและต้อเนื้ออาจมีการอักเสบ ทำให้มีอาการแสบ เคืองตา ตาแดงหรือปวดตาได้

อาการของต้อลมและต้อเนื้อ

ผู้ที่เป็นต้อลมและต้อเนื้อจะมีอาการที่หลากหลาย ตั้งแต่ไม่มีอาการเลยจนถึงมีอาการตาแดง (ภาพที่ 2) บวม คันตา เคืองตา แสบตา น้ำตาไหล ปวดหรือรู้สึกเหมือนมีสิ่งแปลกปลอมในตา ต้อลมมีขนาดใหญ่ ขึ้นได้ แต่มักเป็นไปอย่างช้าๆ

โดยทั่วไปต้อลมและต้อเนื้อจะไม่ทำให้ตามัว ยกเว้นต้อเนื้อที่เป็นมากและลามเข้ากลางกระจกตา ซึ่งมีความสัมพันธ์โดยตรงกับเยื่อตาที่มีการยกตัวขึ้นและกระจกตาที่อยู่โดยรอบ สาเหตุหลักของการเห็นลดลงเกิดจากตัวต้อเนื้อเองที่มีผลต่อการหักเหของแสง ภาวะสายตาเอียงจากก้อนเนื้อที่ลามขึ้นไปบนกระจกตา การบดบังหรือการทำให้แนว/แกนการมองเห็น (visual axis) ขุ่น (ภาพที่ 3) รวมถึงการอักเสบของต้อเนื้อซ้ำๆ ซึ่งไม่สามารถบรรเทาให้ดีขึ้นได้ด้วยการรักษาโดยยาหยอดและ/หรือยาป้ายเฉพาะที่ โดยทั่วไปแล้วต้อเนื้อจะไม่ทำให้การมองเห็นลดลงมากอย่างผิดปกติ



ภาพที่ 2 แสดงต้อลมที่แดงและมีการอักเสบ | ภาพที่ 3 แสดงต้อเนื้อที่ลามขึ้นไปบนกระจกตาและการบดบังแนวหรือแกนการมองเห็น


ประเภทของต้อเนื้อ

ต้อเนื้อสามารถจำแนกได้หลายแบบ ยกตัวอย่างเช่น ตามตำแหน่งที่ลามไปยังกระจกตา (ภาพที่ 4) ตามลักษณะต้อเนื้อที่ฝ่อหรืออักเสบ หรือตามความผิดปกติของกระจกตา (Corneal higher-order irregularity) ที่เกิดขึ้น เป็นต้น


ภาพที่ 4 แสดงการแบ่งระยะของต้อเนื้อตามตำแหน่งที่ลามไปยังกระจกตา


การป้องกันและการรักษาต้อลมต้อเนื้อ

ต้อลมและต้อเนื้อที่เป็นไม่มากหรือไม่มีอาการผิดปกติ สามารถปล่อยทิ้งไว้ได้โดยไม่มีอันตราย และมีข้อควรปฏิบัติดังนี้

  1. หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นหรือปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรค
  2. สวมแว่นกันแดดเมื่อออกกลางแจ้ง เพื่อลดการโดนรังสี UV ช่วยป้องกันไม่ให้เป็นต้อลมและ/หรือต้อเนื้อ ในกรณีที่เป็นแล้ว การใส่แว่นกันแดดจะช่วยป้องกันไม่ให้เป็นมากขึ้นและช่วยลดอาการต่างๆ ได้
  3. ยาหยอดตาหรือสารหล่อลื่น เช่น ยาหยอดตาผสมสเตียรอยด์ในระยะสั้น น้ำตาเทียม ใช้ในกรณีที่มีอาการเพื่อบรรเทาการระคายเคืองตาและทำให้ตาไม่แดง อย่างไรก็ตามยาหยอดตานั้นไม่สามารถทำให้ต้อลมและต้อเนื้อหายไปได้
  4. การผ่าตัด โดยมากทำในกรณีที่ต้อเนื้อลุกลามเข้าไปบนกระจกตาพอสมควร มีการมองเห็นลดลงจากต้อเนื้ออย่างผิดปกติ หรือเพื่อความสวยงาม ถ้าเป็นน้อยไม่จำเป็นต้องทำผ่าตัด ส่วนต้อลมไม่จำเป็นต้องผ่าตัดออกเพราะไม่มีอันตรายต่อตา การเลือกวิธีผ่าตัดแบบใดนั้นขึ้นอยู่กับสภาพต้อเนื้อและคนไข้เป็นหลัก



พญ.ณฐมน ศรีสำราญ
จักษุแพทย์เฉพาะทางด้านต้อหิน ต้อกระจก
โรงพยาบาล พญาไท 1
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
คลินิกตา โทร.02-201-4600 ต่อ 2365, 2367
นัดหมายแพทย์

Rate this article : โรคต้อลมต้อเนื้อ โรคตาใกล้ตัว

Posted by : Phyathai Hospital

    Review :

แพทย์

ปรึกษาแพทย์ออนไลน์

โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย
ข้อมูลส่วนตัวของคุณจะถูกเก็บรักษาไว้เป็นความลับอย่างเข้มงวดเพื่อความเป็นส่วนตัวของคุณ

บทความที่เกี่ยวข้อง